Agenda > Verslagen > Spiel 2000

Internationale Spieltage
SPIEL '00
Messe Essen 26.-29. oktober 2000


Deel I - Deel II - Deel III - Deel IV
komspiel.gif (6620 bytes)

In de tuin

Noris heeft met 'Der Garten des Sonnenkönigs' een veilingspel uitgegeven. Helaas was er wat misgegaan met de productie, maar we konden het al wel uitproberen. Elke beurt wordt een stukje tuin geveild. De hoogste bieder krijgt een parel. Als specifieke combinaties van tuindelen geveild zijn, levert dit nog een extra parel op voor al deze eigenaren. Bovendien vindt dan ook nog een waardering plaats, wat inhoudt dat elke speler voor al zijn verzamelde parels geld krijgt (en zijn parels mag houden voor de volgende waardering). Het spel stopt als nog maar twee combinaties gerealiseerd kunnen worden en de rijkste speler is dan de winnaar. De crux van het spel zit in de tweeledige functie van het bieden. Natuurlijk is het hoogste bod bepalend voor de prijs, maar tevens geeft het aan welk stukje tuin de volgende beurt onder de hamer komt. Al met al interessante aspecten, die onze eerste kennismaking met het spel toch niet konden overtuigen. Een eenmaal ingelopen voorsprong is lastig ongedaan te maken, het bord is redelijk onoverzichtelijk en het nadenken over prijs en gevolgen maakten het spel wat langdradig. Ik kan me voorstellen dat vaker spelen deze bezwaren voor een groot deel wegneemt (Niek Ederveen).

Abacus

De productie van Michael Schacht's dobbelspel Knatsch liep vertraging op, waardoor dit spel pas begin december zal verschijnen. M, het nieuwe legspel van Martin Schlegel, was wel op tijd verschenen. Helaas ben ik compleet vergeten het te spelen (wellicht omdat ik stond te knatschertanden van teleurstelling :-). De Franse spelauteur Bruno Faidutti noemde het een mix van "Set" en "Vijf op een rij". Ik ving verder een gerucht op dat Alan Moon blijkbaar bezig is met een expansiesetje voor Andromeda.

Faidutti

heeft zelf een luchtig dobbelspelletje bedacht waarbij het geluk geen rol zou spelen. Dat klinkt bijna tegenstrijdig, maar het bleek tijdens de beurs toch waar te zijn. In Bongo (verschenen bij Heidelberger) gooi je negen dobbelstenen: zeven stenen bevatten drie verschillende dieren (bongo, gnoe of neushoorn), twee stenen tonen één, twee of drie bamboestokjes. De combinatie van aantal en dieren bepaalt naar welke diersoort je deze beurt op zoek bent. Het is de bedoeling om snel te reageren en de juiste diersoort te noemen. Dat levert winstpunten op (houten staafjes), die je moet inleveren als je onzin uitkraamt. Klinkt dit simpel? Dat klopt, maar het is wel vlot en leuk.

Stars & Stripes

Amerikaanse uitgevers richtten zich tot voor kort vooral op wargames, rollenspellen en verzamelkaartjes. Daarin is de laatste tijd verandering gekomen, vooral dankzij de inspanningen van Rio Grande Games en postorderbedrijven als Funagain. De Amerikanen hebben de "German Games" en aansluitend ook Spiel ontdekt.

GMT Games, oorspronkelijk een uitgever van wargames, had een kleine stand in hal 10. Daar werden o.a. twee nieuwe kaartspellen van Reiner Knizia gedemonstreerd: Galaxy en Ivanhoe.

Galaxy is een bewerking van Titan the Arena. Het spel begint met een achttal kaarten van planeten c.q. buitenaardse volken. Gedurende een aantal spelfasen worden daar een of meer speelkaarten met ruimteschepen aangelegd. Een spelfase eindigt zodra bij elk volk minstens een kaart ligt. Het volk met de laagste kaart verdwijnt dan compleet uit het spel. Tijdens je beurt mag je een ruimtebasis bij een volk plaatsen. Deze levert je aan het einde van rit een of meer winstpunten op. Helaas verdwijnen deze ruimtestations als een volk aan het einde van een spelfase het veld moet ruimen. Het is de bedoeling dat de volken waar jij veel ruimtestations hebt gebouwd aan het einde van het spel nog actief zijn. Ivanhoe is een bewerking van Attacke (ooit uitgegeven door FX Schmid). De verdeling van de kaarten is enigszins aangepast en er zijn actiekaarten aan het spel toegevoegd. Battleline, een variant op Schotten-Totten, mochten ze niet verkopen (de licentie geldt niet voor Europa). Dat is jammer, want de actiekaarten uit Battleline maken dit geslaagde 2-persoons kaartspel nog leuker.

Fantasy Flight Games was dit jaar ondergebracht in de buurt van de enorme Amigostand. Uiteraard demonstreerden ze daar Diskwars, dat in Duitsland wordt uitgegeven door Amigo. De nieuwste expansie Waiqar's Path was er verkrijgbaar. Komende winter verschijnen er nog meer nieuwe Diskwars producten: de Lynmoor Crusade Campaign is een boek vol scenario's, Broken Shadows is een grote expansie met meer dan 100 nieuwe disks.

In de loop van het najaar verschijnt de tweede editie van Twilight Imperium, hun strategische bordspel over ruimtegevechten, kolonisatie van planeten en nog veel meer. De nieuwe versie bevat onder meer 500 plastic miniaturen. Ik hoop dat deze er beter uitzien dan de foeilelijke exemplaren uit een van de oudere expansiesets. Komende winter verschijnt een nieuw spel van Reiner Knizia. Solaris is een bordspel voor 3-5 spelers in een SF-setting. De spelers zijn piloten van intergalactische mijnmaatschappijen. Zij bezoeken de negen planeten van een zonnestelsel, op zoek naar mineralen en gassen. Aangezien de planeten bewegen, is het zaak je route goed te plannen (brandstof is kostbaar). Deze winter verschijnt ook een nieuw bordspel van Tom Jolly. Het spel heet Drakon en lijkt op het eerste gezicht een bewerking van Games Workshop's Dungeonquest.

De prijs voor de uitgever met de leukste bedrijfsnaam gaat dit jaar naar de Evil Polish Brothers. Zij kwamen naar Essen met een prachtig uitgevoerd spel. J.U.M.P. into the Unknown is een strategisch bordspel over de verovering van het heelal. Daartoe sticht je ruimtestations, bouw je ruimteschepen en ga je de strijd aan met je medespelers, met militaire en diplomatieke middelen. Het spelbord met hexagons wordt volgebouwd met sterrenstelsels, doorzichtige sheets met planeten, zwarte gaten, gaswolken en asteroïden. Het spel bevat meerdere scenario's en is geschikt voor 1-4 spelers. Het spelsysteem zorgt ervoor dat veel informatie voor je medespelers verborgen blijft. Het is een leuke verrassing als iemand een van jouw planeten met een laag Tech Level aanvalt en vervolgens moet constateren dat jij daar een elders gebouwde vloot vol hoogwaardige schepen hebt geparkeerd. Op de persdag sprak ik met een van de sympathieke broertjes. Als dit spelsysteem aanslaat, volgt er een lange reeks met expansiesets.

Po & Po & Wizards in training

Tijdens de persconferentie op woensdag gaf de heer Pohle, voorzitter van de branchevereniging van spellenfabrikanten, een uiteenzetting over de ontwikkelingen binnen de branche. Blijkbaar is de omzet licht gestegen ten opzichte van vorig jaar. Dit is voornamelijk te danken aan het enorme succes van Pokémon.

Verder heeft de branche hoge verwachtingen van Harry Potter. Deze populaire tovenaarsleerling heeft de boekhandel al blij gemaakt, men verwacht dat de speelgoedzaken binnenkort zullen volgen. Hasbro heeft een astronomisch bedrag betaald voor een Harry Potter licentie. Het dochterbedrijf Wizards of the Coast zal een Harry Potter verzamelkaartspel uitbrengen.

Upper Deck was een andere gegadigde voor het Harry Potter verzamelkaartspel. In tegenstelling tot WotC hadden zij al een spelsysteem ontwikkeld, maar waren zij uiteindelijk niet bereid om de enorme licentiekosten op te hoesten. Het verzamelkaartspel is onlangs op de markt gebracht onder de naam Wizards in Training. Officieel is het geen Harry Potter product, maar de fans van deze boeken zullen ongetwijfeld geïnteresseerd zijn. Setting en thema liggen dicht tegen de boeken aan.

Een verzamelbaar miniaturenspel

Het begon met kaartjes, toen kregen we dobbelstenen en dit jaar kwam Avalon Hill met de bordspelvariant: spelsystemen die je kunt uitbreiden met boosterpacks vol extra materiaal. Op Spiel werd een nieuwe taart aangesneden: het verzamelbare miniaturenspel Mage Knight. Op de persdag kon je niet om dit spelsysteem heen, met dank aan een schaars geklede Duitse schone in een uitermate spannende fantasy outfit.

Dit spelsysteem wordt uitgegeven door Fanpro (Duitsland) en Wizkids (Amerika). De miniaturen zijn reeds beschilderd (volgens fanatieke Warhammerspelers blijkbaar niet al te best) en staan op een draaischijf met spelinformatie (aanvalswaarde, schadepunten etc.). De spelers voeren om de beurt hun acties uit: bewegen, schieten, vechten of passen. Als een miniatuur getroffen wordt, draai je de schijf een paar klikjes verder, met negatieve gevolgen voor de gevechtskracht. Je krijgt winstpunten voor het gevangennemen of verslaan van vijanden en voor overlevende eigen miniaturen. Het spelsysteem is geschikt voor kleine schermutselingen, maar ook voor omvangrijke veldslagen (men werkt met het gebruikelijke puntensysteem).

Venetië en Amsterdam

Deze steden delen niet alleen een rijke hoeveelheid kanalen en grachten, op de beurs deelden ze de stand van Goldsieber.

Venetië werd vertegenwoordigd door het bordspel Doge, een nieuwe titel van Leo Colovini (auteur van Carolus Magnus). Het thema is de onderlinge strijd van de adel in Venetië om de bouw van paleizen en de macht in de Raad. Het spelbord toont Venetië met de zes stadswijken en het paleis van de Doge. De spelers proberen door het plaatsen van gedekte fiches de meeste stemmen in de stadswijken te winnen. Daardoor mogen ze er huizen bouwen en krijgen ze de raadsheren onder hun controle. Als je voldoende huizen hebt, mag je een paleis bouwen. Naarmate het spel vordert, worden de paleizen steeds duurder en moet je steeds meer huizen betalen. Met de controle over de raadsheren kun je extra invloed verzamelen of een huisje naar een andere wijk verplaatsen, om daar alsnog een paleis te bouwen.

Amsterdam was aanwezig via Kontor - das Exportlager, een gratis expansie voor het 2-persoons bordspel Kontor (Packhuys) van Michael Schacht. De set bestaat uit een spelbordje op dik papier met extra pakhuizen en spelregels. In deze pakhuizen kun je goederen opslaan, die aan het einde van het spel per soort één winstpunt kunnen opleveren.

De Goldsieberstand was de gehele beurs afgeladen met enthousiaste spelers. Die genoten niet alleen van Doge, maar onder meer ook van twee topspellen uit het voorjaar: Kardinal & König en Wongar. Van beide spellen kon je een prototype bewonderen in de inmiddels traditionele vitrinekast. Het prototype van Kardinal & König was goed te herkennen, Wongar ziet er heel anders uit zonder de prachtige tekeningen.

Leo Colovini - deel II

Begin dit jaar verscheen bij Winning Moves zijn bordspel Carolus Magnus, dat vervolgens redelijk scoorde bij de Spiel des Jahres verkiezing. Af en toe hoorde je spelers klagen over de geluksfactor en de grilligheid van de gekleurde dobbelsteentjes. Mijn Belgische spellenmakker Johan François heeft hem tijdens Spiel aangeschoten over de volgende variant: gooi de dobbelstenen aan het begin van je beurt, zodat je bij je planning rekening kunt houden met het resultaat.

Winning Moves presenteerde op Spiel een nieuw spel van Colovini. Cartagena lijkt op het eerste gezicht misschien een simpel spelletje, maar is in werkelijkheid een kostelijke mix van denkwerk en medespelers frustreren. Ik citeer een passage uit een recensie van Rob van Wijngaarden:

..........in Cartagena lopen de vrolijke klompjes door een lang pad (deze maal niet omringd door enge oerwoudbeesten maar door norse rotswanden) op weg naar een bootje dat leidt naar de vrijheid. Blijkbaar is het vinden van de weg door norse rotsen een stuk moeilijker dan door eng oerwoud, want nu rennen de klompjes heen en weer op zoek naar aanwijzingen hoe ze de uitgang kunnen bereiken. Die informatie is (vermomd als speelkaartjes) te krijgen door op velden van andere spelers te gaan staan. In vijf minuten lees en begrijp je de spelregels, en vervolgens kan je je uitleven in het sarren van je tegenstanders. In Cartagena kan je niemand slaan, sterker nog, door op het bord te staan help je anderen alleen maar. Bezette vakjes mogen namelijk overgeslagen worden. Het gemene van Cartagena zit hem dan ook niet in de pesten van een tegenstander, maar juist in het niet helpen van een tegenstander. Door op het juiste moment een van je poppetjes te verplaatsen kan je jezelf zo positioneren dat je iemand helpt die geen kans maakt, en degene met een voorsprong juist dwarszit door hem niet te helpen. Ik wens je veel leedvermaak toe met deze nieuwe aanwinst op je speelplank.

Vochtproblemen

Corné van Moorsel, de Nederlandse uitgever Cwali, was de weken voor de beurs druk bezig geweest met de productie van zijn nieuwe spel Morisi. Hij vertelde dat hij bang was dat de coverafbeelding zou lijden onder de vochtige omstandigheden in de beurshal (op woensdag was het regenachtig en stonden de deuren van de hallen open). Hij had de geproduceerde exemplaren van het spel thuis opgeslagen in dozen van Tena Lady. Van deze incontinentieluiers zou je iets anders verwachten, maar de spellen bleken toch te lijden onder het vocht (heel vreemd....). Tijdens de beursdagen bleek het gelukkig allemaal mee te vallen.

Morisi is een ingrijpende verbouwing van zijn 2-persoonsspel Isi, een van de hits van afgelopen jaar. Dit is een denkspel met een bord uit losse zeskantige gebiedskaartjes. De spelers bewegen over de gebiedskaartjes en verzamelen daar "grondstoffen", waarmee ze handelsroutes mogen bouwen op kaartjes met de juiste kleur. Door het verbinden van steden win je invloed in deze steden, aangegeven door huisjes in jouw kleur. Het doel is om veel huizen in de grootste steden te bouwen, maar vooral ook huizen in veel verschillende steden. Morisi is prachtig uitgevoerd en kan zich meten met producten van grote uitgevers.

Wegen, boten en bussen

De Nederlandse uitgever Splotter stond dit jaar klaar om het succesvolle optreden van afgelopen jaar te overtreffen. Vorig jaar hadden ze zeer beperkte oplages van hun spellen Bus en Roads & Boats. Na de positieve recensies in o.a. een Duits spellenblad steeg de vraag naar deze spellen. De mensen van Splotter hebben keihard gewerkt en presenteerden tijdens Spiel grote stapels met nieuwe uitvoeringen van beide titels.

Bus was zo snel uitverkocht dat ik de nieuwe versie niet meer heb gezien. Ik heb de tweede editie van Roads & Boats beter bekeken en was onder de indruk. Deze versie heeft een prachtige professionele vormgeving en is nu ook een lust voor het oog. Ze hebben de onhandige plaat van plexiglas vervangen door een oprolbare variant, zodat al het spelmateriaal makkelijk in de doos past. In de tussentijd hebben ze ook geschaafd aan de spelregels. De bezitters van de eerste editie werden getrakteerd op een gratis exemplaar van het nieuwe regelboek - een vriendelijke geste.

Ten slotte had Splotter een nieuwe oplage van een nog ouder spel: D'r Af is een racespel waarbij het circuit bestaat uit kleine rechthoekige fiches. De race loopt van de ene rand van je tafel naar de andere. De winnaar is degene die als eerste over de tafelrand rijdt. De beweging wordt gestuurd door speelkaarten, die daarnaast nog een andere functie hebben. Als je schade oploopt, moet je speelkaarten inleveren, hetgeen je actiemogelijkheden beperkt.



Lees verder in deel III van dit verslag

Agenda > Verslagen > Spiel 2000


Top