Agenda > Verslagen > Spiel 2000

Internationale Spieltage
SPIEL '00
Messe Essen 26.-29. oktober 2000


Deel I - Deel II - Deel III - Deel IV
komspiel.gif (6620 bytes)

Daimler-Chrysler

Wat doet een internationaal automobielconcern op een spellenbeurs? Zij zijn de sponsor van archeologische opgravingen in Troje en hebben spelauteur Thomas Fackler (bekend van peperdure exclusieve bordspellen) opdracht gegeven hierover een spel te ontwerpen. In het bordspel Troia hebben de spelers de keuze tussen het trekken van tegels (opgraven) en het onderzoeken van deze tegels. De onderzochte tegels worden tentoongesteld en leveren winstpunten op. Het spelmateriaal heeft nogal monotone kleuren, maar dat is misschien wel passend gezien de "zanderige" achtergrond.

Racen

Nu ik het toch over auto's heb, is de stap naar racespellen gauw gemaakt.

Aza Spiele, bekend van Turfmaster, presenteerde Motor Champ. Ik heb het spel niet gespeeld, maar heb een tijdje meegekeken over de schouders van een paar reisgenoten. Over de vormgeving kan niemand klagen, vooral dankzij de prachtig uitgevoerde raceauto's (helaas leidt dit wel tot een prijskaartje van DM 149). Het spelsysteem leek me minder interessant. Dit is alweer een dobbelspel, waarbij je vooral probeert om op het juiste vakje te belanden. Als je gokt en te hoog gooit, moet je twee beurten overslaan en word je aan alle kanten gepasseerd. Oftewel, ik houd het vooralsnog bij Formule Dé.

In hal 12 zat de nieuwe uitgever Eggert spiele met een ander racespel. Het spel heet Tacara (Tactical Car Racing), is geschikt voor 3-10 spelers. Het spelverloop wordt niet gestuurd door speelkaarten of dobbelstenen, het draait allemaal om tactiek. Aangezien het spel visueel niet zo aantrekkelijk was (zeer abstract), en ik bij racespellen wel van een beetje (!) geluk houd, heb ik ook deze titel links laten liggen.

Om Lunatix Loop van Locust Games kon ik niet heen (dankzij het thema en de gelimiteerde oplage). De spelers racen drie rondjes over een circuit van asfalt en puin. Racen doe je niet met een elegante bolide, hier trap je op het gaspedaal van een Trabant. Je weet wel, die gammele plastic autootjes uit de voormalige DDR. Het is een gevaarlijke race: je kunt elkaar rammen, olie e.d. verliezen of je motor opblazen. Het racen gebeurt d.m.v. het uitspelen van actiekaarten. De snelheid wordt bepaald door de stand van zaken op je dashboard.

Een ander soort race vind je in Balmy Balloonists van Up and Away Games. Dit is een race rond de wereld met heteluchtballons. De beweging van je ballon is afhankelijk van je geschikte navigatie onder de actuele windomstandigheden. Je kunt de hoogte waarop je vliegt veranderen door ballast af te werpen c.q. lichte gassen te gebruiken. Je moet wel oppassen, want je voorraden zijn niet onbeperkt. Het spelsysteem draait om het uitspelen van kaarten, die o.m. de windrichting en andere weersomstandigheden bepalen. Om de zoveel beurten moet je een kaart op een ballon van een medespeler uitspelen.

Welt der Winde is een apart racespel van Spielteufel. Ver buiten ons zonnestelsel ligt de "Wereld der Winden". Op een centraal eiland wordt de belangrijke delfstof "Cuprit" gewonnen. Het transport naar de thuiswerelden van de spelers wordt verzorgd door dappere piloten in zogenaamde windglijders. Tijdens deze race moet je geschikt gebruik maken van de grillige wind. De beweging wordt gestuurd door dobbelstenen met kleurtjes. Op een navigatieschijf geef je in het geheim het doelveld aan. Het is mogelijk om glijders te rammen en te beroven van hun lading.

Online (x 2)

Hasbro presenteerde de Duitse versie van Online, het kaartspel dat in Nederland wordt uitgegeven door Goliath. Door het uitspelen van de juiste kaarten leg je een configuratie op tafel, die je in staat stelt allerlei zaken te downloaden. Helaas vallen je medespelers je lastig met pestkaarten, waardoor delen van je computersysteem buiten werking raken of zelfs worden ontvreemd. De winnaar is degene die als eerste de vereiste combinatie van kaarten op tafel verzamelt. Dit is eenvoudige kost, maar thematisch best leuk uitgewerkt.

Franjos had een bordspel met dezelfde titel. Blijkbaar heeft dit de aandacht van de bedrijfsjuristen van Hasbro getrokken, want er circuleren geruchten dat Franjos het spel onder een nieuwe naam moet uitbrengen. Als piepkleine uitgever trek je dan altijd aan het kortste eind. Het bordspel Online toont acht netwerken, waarop de spelers reclamebanners plaatsen c.q. verschuiven, die zich onderscheiden door bedrijf, taal en product. Per netwerk wordt per categorie de meest voorkomende soort bepaald; deze levert dan winstpunten op.

Hasbro in Hollywood

Traumfabrik is een nieuw bordspel van Reiner Knizia. Iedere speler produceert zijn eigen films en bezit een paar spelbordjes (de scripts) waarop de elementen van de desbetreffende films worden verzameld. Deze elementen bestaan uit fiches (regisseurs, beroemde acteurs, een soundtrack of special effects). Voor het begin van een ronde worden deze fiches verdeeld over de vakken van het spelbord. Deze vakken worden één voor één afgewikkeld, waarbij de fiches worden geveild. Hier komt een toefje "Ra" om de hoek kijken: het geld van de hoogste bieder wordt verdeeld onder de andere spelers. Op sommige velden liggen gedekte fiches. Deze worden niet geveild, maar verdeeld onder spelers op basis van een bepaalde rangorde. Je verdient winstpunten door als eerste een film uit een bepaalde categorie te voltooien, voor de beste film van de lopende ronde etc. Aan het einde van het spel zijn nog meer punten te verdienen. Dit lijkt me op het eerste gezicht een vlot en alleraardigst veilingspel.

Veel beloven.....

maar niet alles op tijd nakomen, is niet alleen bij een bepaalde Nederlandse uitgever aan de orde. Ook de Duitse uitgever Queen Games weet van wanten. Tijdens Spiel '99 beloofden ze voor 2000 een flinke lijst met nieuwe spellen. In het voorjaar bleek al snel dat een omvangrijk deel van deze nieuwe releases pas tijdens Spiel 2000 zou worden gepresenteerd. Op de beurs zelf bleek dat er uiteindelijk maar één nieuw spel op ons lag te wachten.

Lift Off is een kaartspel voor 2-4 spelers van Marcel-André Casasola Merkle. Het spel is verpakt in een vreselijk onhandig doosje, dat steeds uit elkaar valt als je de deksel oppakt. Iedere speler heeft een eigen identieke set kaarten. De spelers draaien hun stapel om en leggen in een rap tempo kaarten aan de reeds op tafel liggende planeetkaarten, schuiven kaarten onderop hun eigen stapel of leggen kaarten af. De spelers handelen tegelijkertijd. Als een speler geen kaarten meer heeft, wordt de ronde meteen beëindigd. Om punten te verdienen, moet je de juiste kaarten bij de passende planeten leggen. Omdat je snel moet handelen, heb je niet de tijd om alles tot in detail te plannen. 

Heeft Queen Games iets geleerd? Welnee, op Spiel 2000 deelden ze opnieuw een folder uit met ambitieuze plannen voor het volgende jaar. In 2001 beloven ze ons de volgende spellen: Don en Danger (blijkbaar een jaartje vertraagd), Venezia (het wordt nog druk in deze stad, zie Goldsieber en Ravensburger), Im Zeichen des Kreuzes, Atlantic Star, Pangea en Hexenrennen. Reiner Knizia's Qin wordt nergens meer genoemd en is blijkbaar in Chinese rook opgegaan.

Een stapel kaartspelletjes

De illustere Rob van Wijngaarden (Bruidegom des Jahres '99) was dit jaar weer present en heeft onder meer de stand van Adlung bezocht. Rob is dol op rare kaartspelletjes en is de geestelijk vader van de gelijknamige toernooien op Ducosimconventies. Ik geef Rob het woord:

Sinds het succes van Speed is de kaartspeluitgever Adlung niet meer weg te denken uit Essen. Dit jaar hadden ze een heerlijke serie verrassingen voor ons liggen, en aangezien een kaartspelletje nog minder kost dan twee pakjes sigaretten, en ik ook nog eens gestopt ben met roken, heb ik een hele stapel van die nieuwe titels meegenomen.

De eerste titel die werd onderzocht door Speltestteam Amsterdam Oost was Ebbe & Flut. Zelfs voor diegenen die de Duitse taal niet machtig zijn zal de betekenis weinig te raden over laten. Een absoluut pluspunt in dit kaartspel is dat het thema en de titel sterk in het spel zelf terug te vinden zijn. De kaarten bestaan uit grijsachtig blauwe (eb) en blauwachtig grijze (vloed) achtergronden waarop letter en cijfercombinaties zijn afgedrukt. De spelers mogen om de beurt een kaart uitspelen waarbij ze keuze hebben uit drie verschillende posities waar de kaart geplaatst mag worden. Vervolgens ontstaan er dan door spelregels, die ik hier niet zal herhalen, golfbewegingen in het kaartenpatroon op tafel, die resulteren in een vloedgolf van punten voor de speler die aan de beurt is. Ook hier is het weer eb en vloed: zo staat de ene speler drie punten voor, zo haalt de andere speler hem weer in. Het eb en vloed element wordt echter het sterkst benadrukt door de mate van invloed die de spelers hebben op het verloop van het spel. Net als bij de getijden hebben mensen hier niets over te zeggen. Ebbe & Flut kan ook als solospel gespeeld worden. Inderdaad, je kan ook in je eentje naar de getijdenstromen kijken. Deze titel zul je minstens eenmaal op de komende Ducosim veiling tegenkomen.

Was Fehlt Denn Da. Kijk, ik draai vijf kaarten om. Zie je, hier heb ik een banaan, een klok, een hond, een telefoon en een auto. Nu leg ik de kaarten weer dicht. Nu draai ik er vier open, daar hebben we de klok, de banaan, de auto en de telefoon. Weet jij nu wat die vijfde kaart was? Kijk, zo weet ik mijn neefje weer een uurtje van de Pokémon af te houden. Doet u mij maar een pakje.

Adlung had nog zeven andere kaartspellen in de aanbieding, waarvan Meuterer van Marcel-André Casasola Merkle de meeste aandacht trok. Dit spel is losjes gebaseerd op zijn succesnummer Verräter, dus zal het niemand verbazen dat veel spelers dit op hun verlanglijstje hadden staan. Het thema is de muiterij op een schip. In de strijd om de kapiteinspost en de opbrengst van handelsgoederen leiden bluf en strategie naar de winst. Een andere interessante titel was Gerüchteküche van Hartmut Witt. Roddels en geruchten doen de ronde en iedere speler probeert de verhalen van de anderen te ontzenuwen. Het is een deductiespel. Een kaart wordt gedekt aan de kant gelegd (het gerucht) en in de loop van het spel proberen de spelers informatie te vergaren over de verdeling van de kaarten. Het is de bedoeling om uiteindelijk het gerucht te benoemen. Natuurlijk speelt het jaarlijkse geruchtencircus rond de Spiel des Jahres uitreiking ook een rol in dit spel.

Puzzelen

Bij 2F Spiele werd het nieuwe Flickwerk gedemonstreerd. Iedere speler heeft dezelfde set vierkante kaartjes die stukken electriciteitssnoer bevatten. Door deze kaartjes op de juiste wijze aan elkaar te leggen, kan dus een heel doorlopend netwerk ontstaan. Eenzelfde set ligt in het midden van de tafel. Elke beurt wordt hier een kaartje van opengedraaid. Nu moet iedere speler in een vlak van 3 bij 3 kaartjes met de getoonde in het midden, een netwerk puzzelen dat helemaal doorloopt en alleen vertakkingen naar buiten heeft op precies vier plaatsen. Deze worden van te voren aangegeven door stenen, die ook elke beurt verplaatst worden. Bovendien zijn twee stenen groen en twee geel, en moet het netwerk verbonden zijn van groen naar groen en van geel naar geel. Wie deze puzzel het eerste opgelost heeft, krijgt het opengedraaide kaartje als winstpunt. Wie aan het einde het meeste kaartjes heeft, wint het spel. Ik vond het erg leuk om te doen, maar voor dit soort verbindingspuzzeltjes zijn er spelers die de juiste manier van zoeken hebben, terwijl anderen er duidelijk meer moeite mee hebben. De meeste spelers vinden het puzzelen wel leuk, maar ik kan me voorstellen dat de lol van het spel verdwijnt als de beurt steeds afgelopen is voordat je ook maar zicht op een oplossing hebt. Officieel is dit spelletje van Friedemann Friese voor 2-4 spelers, maar omdat het een simultaan puzzelspelletje betreft, is het maximum aantal spelers simpel te verhogen door meer spelletjes aan te schaffen (Niek Ederveen).

De veegronde

Het verzinnen van melige kopjes begint te vervelen, vandaar dat ik een aantal "restanten" op een hoop veeg.

Bambus Spiele mikte dit jaar op de kinderen met het tactische bordspel So Ein Zirkus. Drie houten clowns bewegen over het spelbord. De clowns zijn hol en kunnen gekleurde ballen bevatten; het bord bevat gaten waarin je de gekleurde ballen moet laten vallen. Als een bal van jouw kleur in een gat valt, levert dat winstpunten op (hoe verder op het bord, des te meer punten kun je verdienen). Een gekleurde dobbelsteen bepaalt welke kleur bal je in een clown mag droppen c.q. welke clown je mag bewegen. Je wordt vrolijk als de ballen van je medespelers in de goedkope gaten belanden en je eigen ballen de hoge punten aan het einde van de rit binnenhalen.

Kuhlmann Geschichtsspiele is een uitgever met zoveel liefde voor geschiedenis dat hij af en toe vergeet er een leuk spelsysteem bij te verzinnen. Dit jaar deed hij wat ze in Catan en Elfenland al eerder hadden verzonnen, hij presenteerde een kaartspel dat is gebaseerd op een bordspel. In Kampf um Rom - das Kartenspiel draait het om de ontwikkeling van je beschaving. Ontwikkelingen verkrijg je door het plaatsen van fiches, die je door het uitspelen van kaarten op een bordje mag leggen. De geavanceerde ontwikkelingen bereik je alleen als je de basisontwikkelingen hebt verzameld. Helaas kunnen andere spelers jouw ontwikkelingen vernietigen met ramp- of invasiekaarten (waartegen men zich overigens wel kan verdedigen). Dit klinkt eigenlijk best interessant...... dit spel moet ik binnenkort maar eens proberen.

De stand van Zoch heb ik heel kort bekeken. Naast de expansie voor de Duitse versie van Jakkiebak Kippenkak! lagen er drie nieuwe kinderspellen. In Zapp Zerapp probeer je jouw pionnen snel naar de finish te bewegen. De beweging wordt gestuurd door dobbelstenen, maar ook door kokers waarin 2-13 steentjes zijn verborgen. Na je worp moet je een koker kiezen die niet meer stenen bevat dan je dobbelsteenworp, anders mag je niet bewegen. Dit betekent schudden en goed luisteren. Hamsterrolle is een bouwspel waarbij je houten stukken in een houten cirkel plaatst. Deze begint uiteraard te rollen. Als jouw stukken er niet uitvallen, is er niets aan de hand. In Aya verzamel je een combinatie van kogels op een golvend houten blok.

Comic Action

Ook dit jaar werd de beurs uitgebreid met een afdeling voor liefhebbers van strips en comics. Vorig jaar was Comic Action onderdeel van de hal met fantasy- en rollenspellen. Dit jaar werden deze standhouders weggemoffeld in een aparte zaal op de eerste etage. Ik vraag me af of dit een verstandige zet was. Ik denk dat de comics beter voor de dag waren gekomen als deze stands waren geïntegreerd in de rest van de beurs. Alhoewel.... tijdens de persdag liep er een vage pipo in een ranzige leren "luier" door deze zaal. Misschien is het verstandig dat dit bizarre schouwspel het onschuldige spelerspubliek bespaard is gebleven.

Spellenprijzen

Op de avond voor Spiel werd zoals gebruikelijk de Deutsche Spiele Preis uitgereikt. Gezien de samenstelling van de top drie hadden ze dit jaar kunnen volstaan met een klein zaaltje, in plaats van de gebruikelijke hal met buffet. Het was met name het feestje van één uitgever en twee auteurs: Ravensburger/Alea, Reiner Knizia en Wolfgang Kramer.


Een tevreden Knizia

Vrijdagmiddag werd het dunnetjes overgedaan bij de kleine stand van Counter en R&D Games. Daar werd de Gamers Choice Award officieel uitgereikt. Dit is een internationale spellenprijs, die wordt toegekend door een jury met spellenkenners uit de gehele wereld. Ook dit was een feestje voor Knizia en Kramer.

Fairplay Spielescouts

Het Duitse tijdschrift Fairplay organiseerde ook dit jaar een actie, waarbij de bezoekers rapportcijfers mochten toekennen aan de door hen gespeelde spellen. Uiteraard moet je deze cijfers met een korreltje zout nemen, ze zijn tenslotte meestal gebaseerd op een enkel spelletje. De top tien van 2000:
Meuterer (Adlung)
Carcassonne (Hans im Glück)
Babel (Kosmos)
Zapp Zerapp (Zoch)
Acquire (Avalon Hill)
Java (Ravensburger)
Morisi (Cwali)
Diplomacy (Avalon Hill)
Cartagena (Winning Moves)
Attila (Hans im Glück)

Ten slotte

Spiel was zoals gebruikelijk een enerverende speelse ervaring: mooie spellen, volle zalen, enthousiaste spelers, een lege portemonnee en vermoeide benen. Het blijft elk jaar de moeite van een bezoek meer dan waard. Ik blijf hopen dat er in de toekomst meer speeltafels beschikbaar komen (van discussies met kelner Fritz word je niet vrolijker en het verplicht consumeren van braadworsten en/of gebak is niet goed voor mijn toch al te omvangrijke postuur).

De liefhebbers kunnen hun agenda trekken: Spiel 2001 vindt plaats van 18 t/m 21 oktober 2001.



Erwin Broens
November 2000
(Met dank aan Henk-Johan Kwakkel, Rob van Wijngaarden en Niek Ederveen)



Agenda > Verslagen > Spiel 2000


Top