Agenda > Verslagen > Spiel 2002

Internationale Spieltage
SPIEL '02
Messe Essen 17.-20. oktober 2002


Deel I - Deel II - Deel III - Deel IV
komspiel.gif (6620 bytes)

Nog steeds in de ban de ring

Na het enorme succes van de eerste speelfilm zal het niemand verbazen dat Tolkien's Midden-aarde nog steeds een interessante licentie is. Op Spiel werd een aantal nieuwe spellen geïntroduceerd, volgend jaar zullen er ongetwijfeld meer volgen.

Hasbro presenteerde de Duitse versie van Lord of the Rings Risk. Aan het bekende spelsysteem zijn een paar zaken toegevoegd. Met leiders en forten kun je jouw gevechtskracht verhogen. Die forten leveren ook extra winstpunten op. De duur van het spel hangt af van de snelheid waarmee het reisgenootschap door 13 gebieden trekt. Met avontuurkaartjes kun je extra troepen verdienen of speciale acties uitvoeren. Ten slotte zijn de speelstukken uitgevoerd als volken en creaturen uit Midden-aarde. Het spel is geschikt voor 2-4 spelers. In het najaar van 2003 komt Hasbro met een nieuwe Lord of the Rings Risk, ditmaal voor twee spelers. Met de achterzijde van dat nieuwe spelbord kun je het huidige spel uitbreiden. Hasbro heeft de smaak van fantasy goed te pakken. In 2003 plannen ze verder een D&D-bordspel en een spel over zombies.

Die Zwei Türme, het nieuwe LotR-kaartspel van Ravensburger, was niet op tijd klaar. Blijkbaar kon je in hun stand wel een prototype spelen. Dit spel is gebaseerd op het tweede deel van de filmtrilogie. Twee tot vijf spelers reizen door Midden-aarde. Speelkaarten met afbeeldingen uit de tweede LotR-film vormen het speelveld. De verschillende locaties worden door wegen verbonden. Op deze wegen krijgen de spelers speelkaarten, die verschillende karaktereigenschappen bevatten. Op een locatie wordt een bepaalde combinatie van eigenschappen gevraagd. Degene die de meeste kaarten met de gevraagde eigenschappenen kan spelen, wint deze etappe. Hiermee verdien je winstpunten, alsmede een ring die je de volgende ronde tot startspeler maakt. Dit spel komt eind november/begin december op de markt.

Ook het nieuwe bordspel van Kosmos was niet leverbaar. Die Zwei Türme wordt pas begin november uitgeleverd. De spelers moeten steeds kiezen tussen eigenbelang en samenwerking, omdat het bord in de loop van het spel wordt overspoeld door een leger orks. Een speelbeurt begint met het plaatsen van nieuwe orks. Daarna mag je jouw speelfiguur bewegen met behulp van een heldenkaart. Je beweging wordt beperkt voor iedere ork waarnaast je jouw beurt begint. Bewegen naar een vrij veld kost één bewegingspunt. Bewegen naar een veld met een ork twee punten, waarna je deze ork verslaat. Het is ook mogelijk om orks in samenwerking met een medespeler in de tang te nemen. Als beide spelers ieder aan het uiteinde van een "kolom" staan, waarvan alle tussenliggende velden met orks zijn gevuld, dan verslaan de spelers deze orks en verdelen ze deze fiches. Orks zijn aan het einde van het spel 1-3 punten waard. Sommige orkfiches tonen het woord "ent". Als zo'n ork wordt omgedraaid, wordt de entfiguur verplaatst en vindt een gebeurtenis plaats. Als de orks een keten over het spelbord kunnen vormen, hebben de spelers verloren. Als de entfiguur het einde van zijn spoor bereikt, wint de speler met de meeste punten.

Een tweede titel van Kosmos was wel volop beschikbaar. Het 2-persoonsspel Das Duell richt zich op het duel tussen Gandalf en de Balrog. De speelkaarten bevatten aan de zijkanten vier velden. De velden zijn soms gevuld met symbolen van Gandalf of de Balrog, soms zijn ze leeg. De spelers spelen om de beurt een kaart uit. Dan worden de tegenover elkaar liggende velden vergeleken. Als beide velden leeg zijn of een symbool bevatten, gebeurt er niets. Als één van beide velden een symbool bevat, wordt de tegenstander met het lege veld getroffen. Elke treffer kost je een energiepunt. Een ronde eindigt als iedere speler zes kaarten heeft gespeeld of een speler te veel energie heeft verloren. De winnaar van de ronde mag zijn pion op de brug van Moria 1-3 velden verplaatsen. In de eerste drie rondes speel je steeds met 9 kaarten, waarvan er minstens 3 ongebruikt blijven. Van de ongebruikte kaarten mag je er 9 in de vierde finaleronde inzetten. Als jouw speelfiguur na de finale hoger op de brug staat, heb je gewonnen.

De derde LotR-titel van Kosmos was Sauron, een uitbreiding voor het bordspel In de Ban van de Ring. Nu krijg je de kans om in de huid van de slechterik te kruipen. Een van de spelers vertegenwoordigt Sauron. Met behulp van speciale actiekaarten en een Nazgûl probeer je het reisgenootschap te dwarsbomen. Deze set heb ik verder niet bekeken, ik ben geen liefhebber van dit bordspel.

De andere speelwerelden van Kosmos

Midden-aarde was niet het enige thema waarop Kosmos zich richtte. Een belangrijke nieuwe titel was Abenteur Menschheit van Klaus Teuber. Dit is een variant op Kolonisten, die in opdracht van het Duitse blad Stern is ontwikkeld. Het spel begint in Afrika, waar de nomadenstammen van de spelers beginnen aan hun trektocht over de wereld. Uit de aangrenzende gebieden halen de stammen hun grondstoffen: vuursteen, been, vlees of huiden. Met deze grondstoffen kun je met je nomaden andere continenten bereiken, waar je nieuwe stammen kunt stichten. Daarnaast kun je nomaden ook ontwikkelen in een viertal categorieën, waardoor ze bijvoorbeeld sneller kunt bewegen of waardoor je Neanderthalers en roofdieren (de "rovers") kunt verplaatsen. Als je bepaalde barrières in de ontwikkeling overwint, kun je zelfs Amerika en Australië bereiken. Je verdient onder meer winstpunten met je stammen en met sommige gebeurtenisfiches. Laatstgenoemde fiches zijn erg belangrijk. Je kunt er niet alleen winstpunten mee verdienen, maar vooral ook je medespelers hinderen (een woestijn i.p.v. een productiegebied met de waarde "8" is namelijk geen pretje). Het snel binnentikken van de toegankelijke fiches is belangrijk, waardoor dit spel het karakter heeft van een race met rondtrekkende nomaden. Deze nieuwe nazaat van Catan was populair, de op de beurs uitgeleverde exemplaren waren zondag uitverkocht.

De populaire reeks 2-persoonsspellen werd, naast Das Duell, uitgebreid met twee andere titels. Hellas speelt zich af in het oude Griekenland. Het speelveld bestaat uit losse zeshoekige tegels met water en eilanden. Op de eilanden vind je steden, die je met burgers en schepen bezet. In jouw beurt heb je de keuze uit drie handelingen. De eerste optie is versterking. Hiermee mag je nieuwe burgers en schepen inzetten of een godenkaart trekken. De tweede optie is zeevaart. Hiermee kun je onder bepaalde voorwaarden een nieuwe tegel aanleggen en bezetten. Met de derde optie kun je een tegel van je tegenstander aanvallen. Met de godenkaarten kun je jezelf bevoordelen of je tegenstander flink dwarszitten. De winnaar is degene die als eerste 10 eilanden bezit. Odins Raben is een race over een route van 9 landschapskaartjes. Iedere speler probeert met zijn eigen raaf als eerste het eindpunt van de uitgelegde route te bereiken. Met speciale kaarten kun je landschappen omdraaien of ruilen. Met Odin's steen kun je een landschap blokkeren, zodat men meer kaarten moet spelen. Een ronde eindigt zodra een raaf de finish bereikt. Je verdient onder meer een winstpunt voor elk landschap voorsprong op je tegenstander.

Daarnaast had Kosmos een paar spellen voor kinderen, die ik verder onbesproken laat.

Amigo

Ook Amigo richtte zich dit jaar vooral op spellen voor jonge kinderen. Ik beperk me hier tot de spellen die ook voor oudere spelers interessant zijn.

Im Schatten des Sonnenkönigs is een spel van Alan Moon en Aaron Weissblum. Dit spel is een bewerking van Knights of the Rainbow, dat werd uitgegeven door FX Schmid USA. Het thema is aangepast, maar het basismechanisme is onveranderd: verkrijg meerderheden door het verzamelen van kaarten in vijf kleuren. In je beurt draai je maximaal drie kaarten open, waarvan je er één mag houden. Deze kaart leg je op tafel. Als je van een kaartsoort de meerderheid bezit, mag je de speciale eigenschap van deze soort gebruiken. Hiermee kun je onder meer macht- en goudfiches verzamelen of machtfiches van je medespelers wegnemen. Die machtfiches zijn belangrijk, je ligt namelijk uit het spel als je voorraad is uitgeput. Als iemand een veilingkaart trekt, wordt het spel onderbroken voor een veiling. Deze kaarten zijn interessant, omdat ze de werking van de speciale eigenschappen versterken. Als de kaart "Louis XIV" voor de tweede maal wordt getrokken, eindigt het spel. Dan krijg je winstpunten voor fiches en blauwe kaarten. Als je de wollige spelregels hebt verwerkt, blijkt dit een geslaagd spel op te leveren. Op de laatste bladzijde van de regels staat overigens een foutje: de vetgedrukte woorden "Kampfkraft" en "Macht" zijn verwisseld.

Ehre der Samurai is de Duitse editie van een kaartspel van de Amerikaanse uitgever Gamewright. Als Samurai in dienst van een Daimyo verzamel je eerpunten. Die punten verdien je door te trouwen, bezittingen te verzamelen of als jouw Daimyo wordt gepromoveerd tot Shogun. Voor iedere speler liggen twee rijen kaarten, die jouw Samurai en jouw Daimyo-huis vertegenwoordigen. De kaarten bepalen hoeveel eerpunten je aan het begin van een ronde ontvangt. De afgebeelde Ki-punten bepalen hoeveel kaartacties (een kaart trekken, uitspelen of afleggen) je in een beurt kunt uitvoeren. In de loop van het spel kun je medespelers aanvallen, allianties sluiten en verbreken, een Ninja op een medespeler afsturen enzovoort. Tijdens het spel kun je op meerdere manieren eerpunten verliezen. De speler die als eerste minstens 400 eerpunten verzamelt, is de winnaar.

Amigo organiseerde verder testsessies met prototypes van een bordspel van Uwe Rosenberg. BohnHansa speelt zich af in de bonenwereld van het populaire kaartspel Bohnanza. Op het spelbord vind je steden, die door wegen met elkaar zijn verbonden. In die steden kopen en verkopen de spelers bonen. Deze transacties worden gestuurd door opdrachtkaartjes. Het is ook mogelijk om met een medespeler te handelen, maar die moet dan wel bereid zijn om naar de desbetreffende stad te reizen. Aangezien het rondreizen kaartjes kost, en je bovendien tol moet betalen, is dit niet altijd aantrekkelijk. Het spelsysteem wordt in de loop van de komende maanden ongetwijfeld op onderdelen opgepoetst, waarna het spel in februari 2003 op de vakbeurs in Nürnberg wordt gepresenteerd.

Nog meer bonen

Na de overdaad aan expansiesets uit het verleden zou je het bijna onmogelijk achten, maar Uwe Rosenberg heeft alweer een nieuw setje voor het kaartspel Bohnanza bedacht. Lookout Games presenteerde op Spiel de expansie Ladybohn. Deze set introduceert onder meer vrouwelijke bonen met een afwijkende "Bohnometer", "Schminkbohnen" waarmee je daalders van medespelers kunt inpikken en spelvarianten voor één of twee speler(s).

De tweede nieuwe titel was Attribut, een kaartspel van Marcel-André Casasola Merkle. Dit is een bewerking van een populair online spel. Iedere speler beschikt steeds over vier attribuutkaartjes plus een rode of een groene schaapkaart. De actieve speler kiest een thema. De spelers met groene schapen spelen een bij dit thema passende attribuutkaart uit, de spelers met rode schapen juist niet. Vervolgens draaien de spelers hun gedekte attribuutkaarten om en leggen deze op hun schaapkaart. Daarna mag iedere speler de beide kaartjes van één medespeler inpikken. Vervolgens worden de combinaties van attribuut- en schaapkaarten gecontroleerd en plus- en minpunten toegekend.

Queen Games

De kleine stand van deze Duitse uitgever was de afgelopen jaren vooral populair bij de spelers, omdat ze daar hun eigen spellen tegen dumpprijzen verkochten. De liefde werd niet gedeeld door Duitse winkeliers, die deze spelen in de voorafgaande weken tegen de volle inkoopprijs hadden aangeschaft. Dit jaar gooide Queen het over een andere boeg. Ze verkochten hun strategische bordspel Wallenstein zelf voor € 30 en gingen door het lint omdat een winkelier het spel voor € 20 aanbood. Volgens de geruchten werd er gedreigd met een leveringsstop, waarna de winkelier eieren voor zijn geld koos.

Een aangename verrassing was de aanwezigheid van Krone & Schwert, een nieuw spel van Klaus-Jürgen Wrede, de auteur van Carcassonne. Het spelbord bestaat uit vijf losse delen, met vierkante en achtzijdige gebieden: grasland, gebergte en bos. Op dit bord nemen de spelers gebieden in hun bezit en bouwen daar burchten, kleine en grote steden en kathedralen. De eerste speler die een stad en een burcht bezit, wordt koning. Dit is een aantrekkelijke baan, omdat de koning met zijn belastinginner winstpunten verdient. Hiermee kweekt de koning wel onrust onder de bevolking, hetgeen later in het spel tot een succesvolle opstand kan leiden. Tijdens zo'n opstand beslissen de spelers in het geheim welke groep zij ondersteunen, koningsgezinden of opstandelingen. Als de opstand slaagt, wordt de koning vervangen. De winnaar van de opstand en zijn bondgenoten ontvangen winstpunten. Aan het einde van het spel krijgt iedereen winstpunten voor zijn gebouwen en eventueel voor grote gebieden. Tijdens het spel beschik je elke beurt over drie actiepunten, waarmee je kunt bouwen, aanvallen, uitbreiden enzovoort. Voor de meeste acties moet je overigens wel de juiste actiekaart uitspelen.

Een andere attractie was het prototype van Industrialization, een nieuw bordspel van Michael Schacht, dat af en toe in een hoekje van de stand werd gespeeld. Dit spel komt volgend jaar op de markt.

Eurogames

Deze van origine Franse uitgever vond het blijkbaar nodig om te bezuinigen op beurskosten. Ze hadden een piepkleine en nauwelijks aangeklede stand, waar je op belachelijk lage tafeltjes moest spelen. In dit armoedige muizenhok werd vooral aandacht besteed aan de drie nieuwe 2-persoonsspellen van Bruno Cathala.

In Drake & Drake plaatsen de spelers piratenfiches op een bord met 36 velden. Die fiches plaats je door het uitspelen van gele speelkaarten. Met oranje speelkaarten kun je de tegenstander met vervelende acties bestoken. Iedere beurt kiezen de spelers in het geheim een combinatie van kaarten en draaien deze tegelijk om. Je verdient winstpunten voor bezette velden en een bonus voor grotere gebieden.

In Tony & Tino toont het spelbord de straten en wijken van Chicago. Elke straat heeft zes kruispunten waarop de spelers hun gangsterfiches plaatsen. Als je het zesde kruispunt van een straat bezet, mag je het bijpassende beschermingsgeld incasseren. De gangsterfiches worden in een vooraf aangegeven volgorde aangelegd. Je kunt deze volgorde beïnvloeden met bepaalde actiekaartjes. Met deze actiekaartjes kun je ook andere grappen uithalen. Als alle kruispunten zijn bezet, wint degene met het meeste geld.

In Molly & Lore! toont het spelbord een weiland met 36 velden. Beide spelers plaatsen hier hun zes schapenfiches. De resterende velden worden gevuld met 24 gedekte grasfiches. Tijdens je beurt beweeg je een schaap tot het op een hindernis stuit. Als dit een gedekt grasfiche betreft, draai je deze om. Als je gras vindt, verdien je winstpunten. Als je een wolf vindt, wordt jouw schaapje verorberd. Met een omgedraaide wolf kun je later ook de schapen van je tegenstander opvreten. Het spel bevat verder een set jolige actiekaartjes, waarmee je het spelverloop kunt beïnvloeden. Dit lijkt me op het eerste gezicht de leukste van de drie.

Tussen de bedrijven door kon je er ook de heruitgave van het bordspel Armada en een prototype van Mare Nostrum spelen. De productie van dit bordspel was vertraagd. Mare Nostrum wordt in december verwacht, maar met een beetje pech komt het pas in het voorjaar op de markt.

Carcassonne - the sequel

Uitgever Hans im Glück deed in het verleden zijn uiterste best om de nieuwe releases van Spiel zo lang mogelijk geheim te houden. Dat lukte bijna nooit, iemand wist altijd wel een lekje aan te boren. Dit jaar deden ze niet geheimzinnig en wisten we al een tijdje dat een zusterspel van Carcassonne in aantocht was. Ondanks deze wetenschap bleven we ook dit jaar hopen op een surprise, de onaangekondigde komst van een nieuw topspel uit de klasse El Grande en Eufraat & Tigris. Helaas bleef de enige verrassing beperkt tot een presentje voor de fans van Carcassonne. Af en toe deelde men Carcassonne - le Sac uit, een stoffen zakje waarin je de tegels kunt bewaren. Door het kleurverschil tussen de tegels uit het basisspel en de uitbreiding, was dit een nuttige geste.

Carcassonne - Die Jäger und Sammler is een legspel dat op het eerste gezicht weinig toevoegt aan het origineel. Ook hier leg je tegels, plaats je figuren en verdien je daarmee winstpunten. In dit spel bestaat het landschap uit riviertjes, meren, bossen en weiden. Als je iets verder kijkt, vind je toch een paar leuke nieuwe elementen. In bossen met goudklompjes kun je een bonustegel verdienen. Met één van deze tegels kun je de controle over een weiland grijpen. Op de weilanden verdien je winstpunten met de daar afgebeelde dieren, maar moet je soms punten aftrekken voor tegels met sabeltandtijgers. Naast de bekende poppetjes beschikt iedere speler over twee hutten. Met zo'n hut kun je bij de eindtelling veel punten verdienen voor de vissen in het desbetreffende rivierenstelsel. Carcassonne II lijkt me per saldo zelfs iets interessanter dan de bekroonde voorganger.

In de loop van november verschijnt het Carcassonne computerspel. Je kunt het spel spelen in een netwerkomgeving (locaal of internet) of tegen vier digitale opponenten. Het spel bevat een extraatje voor de unplugged spelers: de 12 tegels van de rivierset zijn bijgevoegd. Het spel wordt uitgegeven door Koch Media.

Alea

Deze Ravensburgerdochter had voor de beurs een gratis extraatje voor Puerto Rico aangekondigd: een setje nieuwe gebouwen dat is samengesteld uit inzendingen van spelers. Helaas kostte de redactionele bewerking iets meer tijd dan gepland en was het setje niet op Spiel beschikbaar. Volgens de laatste berichten wordt de set uitsluitend via het decembernummer van het Duitse spellenblad Spielbox verspreid. Als je belangstelling hebt, zou ik snel een abonnement nemen. Het blad is op eigen kracht al interessant genoeg. Sinds de komst van hoofdredacteur Matthias Hardel is de inhoudelijke kwaliteit van Spielbox fors gestegen.

Zoals gebruikelijk demonstreerde Alea een prototype van een nieuw spel, dat komend voorjaar wordt uitgebracht. Edel, Stein & Reich is overigens niet helemaal nieuw, maar een bewerking van het bordspel Basari van Reinhard Staupe. Het spelbord is verdwenen, de onderhandelingen zijn gebleven en er is geknutseld aan het spelsysteem.



Lees verder in deel III van dit verslag

Agenda > Verslagen > Spiel 2002


Top