Agenda > Verslagen > Spiel 2002

Internationale Spieltage
SPIEL '02
Messe Essen 17.-20. oktober 2002


Deel I - Deel II - Deel III - Deel IV
komspiel.gif (6620 bytes)

Kikkers, treinen en dwergen

In hal 5 deelden Warfrog en Winsome Games zoals gebruikelijk twee stands. Ook dit jaar was dit een verzamelplaats voor andere uitgevers en spelauteurs. Je kon er ook kennismaken met de mensen achter Counter, inhoudelijk het beste spellenblad dat op dit moment te koop is.

John Bohrer van Winsome Games was op de vroege donderdagochtend al uitverkocht. Misschien is het verstandig om volgend jaar de oplage te vergroten (60 spellen is immers aan de magere kant)? Het nieuwe treinenspel Länderbahnen is ontworpen door de Nederlandse spelauteur Han Heidema. Aandelen van spoorwegmaatschappijen worden geveild. De koper gebruikt dit geld om voor de desbetreffende maatschappij een spoorlijn tussen twee steden aan te leggen (tekenen met krijtjes). Als er na de bouw geld overblijft, verdwijnt dit in de firmakas. Vervolgens mogen de spelers aandelen van verbonden maatschappijen ruilen tegen concernaandelen. Ten slotte ontvangt elke aandeelhouder dividend van de maatschappijen en van de concerns. Het spel is gebaseerd op het mechanisme van West Riding, alleen kunnen de spelers nu zelf tijdens het spel bepalen welke maatschappijen met elkaar fuseren, i.p.v. dat dit aan het begin van het spel vaststaat. Verder is het bord modulair en kun je zelf bepalen op welke van de borden je wilt spelen. Tegelijk met het basisspel verscheen een expansieset, met onder meer spelborden voor het oosten en het zuiden van Duitsland.

Martin Wallace van Warfrog had ook een treinenspel in de aanbieding. Age of Steam is een bewerking van het spelsysteem uit de "Early Railways" reeks van Winsome Games. Dit systeem had vorig jaar al het toegankelijke Volldampf opgeleverd, met Age of Steam tapt Martin nu uit een complexer vaatje. De spelers bouwen met zeszijdige tegels spoorlijnen tussen steden in het midden van de Verenigde Staten. Over deze routes worden vervolgens goederen vervoerd. Je verdient geld als goederen over jouw lijnen worden vervoerd. Ook aandelen leveren geld op. Dat geld heb je onder meer nodig om je onkosten te betalen (als de kas leeg raakt, lig je uit het spel) en om te bieden op de speelvolgorde. Dit laatste aspect is belangrijk, omdat de interessante acties schaars zijn. Elke ronde hebben de spelers de keuze uit 7 verschillende acties. Elke actie mag maar door één speler worden uitgevoerd. Voorbeelden van acties: het recht om als eerste te bewegen, als eerste te bouwen enzovoort.

Bij de nieuwe Britse uitgever JKLM Games vond ik het bordspel Dwarves. Een spelbord met meerdere lagen wordt opgevuld met zeskantige edelsteentegels. In de loop van het spel proberen de spelers edelstenen en sets kaarten met hetzelfde symbool te verzamelen. In de eerste spelfase moet je kaarten ruilen. In de tweede spelfase speel je twee kaarten om één edelsteen van het bord te nemen. Je mag ook een edelsteen afleggen om een speciale actie uit te voeren. Welke actie dat is, hangt af van de positie van het spelbord. Het bord wordt tijdens het spel regelmatig gedraaid. Afgelegde tegels kunnen overigens weer door spelers worden opgegraven. Op de achterkanten van de edelstenen vind je de onderdelen van een plaatje van een dwerg. Hoe meer passende edelsteentegels je verzamelt, des te meer punten zijn er te verdienen. Je verdient extra punten door veel kaarten met hetzelfde symbool te verzamelen.

R&D Games

Na Keywood, Keydom en Keytown kwam Richard Breese met het vierde bordspel in de Key-serie: Keythedral. In dit spel wordt een kathedraal gebouwd. De spelers verzamelen het benodigde bouwmateriaal in de omgeving van de stad. De bouw verloopt in vijf etages, voor elke etage is ander materiaal nodig (eerst steen en hout, later ijzer, glas en goud). Je moet je bouwvakkers goed verzorgen met voedsel en water. Deze bouwvakkers wonen in hutten, van waaruit ze bouwmateriaal voor de kathedraal verzamelen. Sommige bouwmaterialen kun je alleen bemachtigen door tegen betaling van grondstoffen de hulp van ambachtslieden in te schakelen. De bouwvakkers proberen tevens hun hutten te vergroten, zodat er ruimte ontstaat voor hulpkrachten. De hoeveelheid bouwvakkers kan dusdanig oplopen dat sommigen geen productie meer genereren. Als je het juiste bouwmateriaal aanlevert, krijgen je bouwvakkers aanzien en verdien jij winstpunten. Dit is moeilijker dan het lijkt, pas bij het afronden van een etage wordt bekend welk materiaal voor de volgende etage wordt gevraagd. Overigens kun je door het omkopen van de "law master" bepaalde regels in jouw voordeel veranderen. Van dit spel waren 600 exemplaren gedrukt. 500 exemplaren waren reeds vooraf gereserveerd, de rest was donderdagochtend uitverkocht.

Hivemania

Tijdens een wandeling stuitte ik op een kleine stand waar het strategische spel Hive werd verkocht. Omdat ik zeer positieve verhalen over dit spel had gehoord, besloot ik het meteen aan te schaffen. De prijs was even schrikken, 30 euro voor een klein doosje met 22 zeskantige houten speelstukken is eigenlijk schandalig duur. Gelukkig bood het spel op inhoud voldoende compensatie. Iedere speler heeft 11 speelstukken met afbeeldingen van insecten. Helaas zijn de insecten afgedrukt op zilverkleurige stickers, die bij een bepaalde lichtinval moeilijk zijn te onderscheiden. Dit is niet zo'n snuggere zet van de ontwerper. Iedere insectensoort heeft zijn eigen bewegingsregels. Om het spel te winnen moet je de koningin van je tegenstander omsingelen. Mogelijk ben ik te dom voor dergelijke spellen. Het eerste potje duurde eeuwen, omdat die irritante koningin telkens ontsnapte. Eindelijk ontdekte ik dat je met een kever een stuk kunt vastzetten. Terwijl mijn kever de vijandelijke koningin als sofa gebruikte, wist ik het voorheen zo mobiele mormel binnen een paar beurten te omsingelen. Een mooi spel met irritante kleuren en een nare verkoopprijs!

Fantasy Flight Games

Deze Amerikaanse uitgever had vooraf een aantal interessante titels aangekondigd, waaronder twee nieuwe spellen van Knizia: het kaartspel Scarab Lords en het bordspel Kings Gate. Tijdens de beurs bleek deze releaseplanning te optimistisch, de nieuwe spellen waren nog niet geproduceerd. De uitgever gaf als verklaring dat men in Amerika werkt met twee belangrijke releasemomenten: de nationale spellenbeurzen in de zomer en de maand november. Dat is leuk en aardig, maar dan moet men in Europa geen valse verwachtingen wekken. In hun stand werd ruim aandacht besteed aan het verzamelkaartspel A Game of Thrones. Dit spel is gebaseerd op de populaire boekenreeks van George R.R. Martin, A Song of Ice and Fire.

Dragonlords

In een uithoek van de fantasyhal stuitte ik op de stand van de nieuwe Amerikaanse uitgever Dragonlords Inc. Zij presenteerden Quest for the Dragonlords, een mooi vormgegeven strategisch veroveringsspel in een "fantasy setting". Vier volken (ork, elf, barbaar en dwerg) bestrijden elkaar met legers en spreuken. Het is de bedoeling om alle vijandelijke koningen te verslaan. Naast de militaire strijd kun je eenheden met een queeste opzadelen. Daar kun je allerlei nuttige extraatjes vinden, die het leven op het slagveld vereenvoudigen. Je kunt er overigens ook je eenheden verliezen. Amerikanen zijn dol op plastic speelfiguurtjes, dus is ook dit spel overladen met plastic poppetjes in alle soorten en maten. De uitgever heeft veel energie gestoken in de presentatie van de regels. Als bonus is een cd-rom bijgevoegd, waarop allerlei spelsituaties worden uitgelegd.

Nog veel meer plastic

Sommige Amerikanen zijn doller op plastic speelfiguurtjes dan anderen. Uitgever Eagle Games staat wat dit betreft aan de top. Op Spiel toonden zij hun nieuwste "megadoos" vol plastic: Sid Meier's Civilization bordspel. Dit spel heeft geen directe relatie met Tresham's klassieker, maar is gebaseerd op het populaire computerspel. Je begint in de oudheid, met twee dorpjes, twee kolonisten en twee eenheden. In de loop van het spel ontdek je nieuwe gebieden, groeien dorpjes uit tot wereldsteden, bevecht je tegenstanders, ontwikkel je nieuwe technologieën en bouw je wereldwonderen. Aan het einde van de rit worden de winstpunten geteld en is de winnaar bekend. Het spel bevat twee regelsets: standard en advanced. Het spel kost ongeveer 60 euro, maar biedt voldoende waar voor dit geld. Als je het comfortabel wilt spelen, moet je nog wel even een paar honderd euro ophoesten voor een grotere tafel. Het spelbord is op zich al enorm, met alle kaartjes en tabellen ernaast is een tafeltennistafel waarschijnlijk net groot genoeg.

Jolly Roger Games

Deze Amerikaanse uitgever presenteerde het kaartspel Nodwick. Bij een toernooi zijn 8 verschillende deelnemers dermate beschadigd, dat ze nu een stapel met 48 kaartjes vol lichaamsdelen vormen. Met behulp van 57 geneeskaartjes (waaronder plakband) proberen de spelers hun deelnemer te repareren (bij voorkeur met zijn eigen lichaamsdelen). Als je een lichaamsdeel wilt uitspelen, moet je de vereiste geneeskaartjes betalen. Vervolgens trek je twee kaarten van de stapel. Je mag verder kaarten ruilen met medespelers of twee kaarten afleggen om één nieuwe te trekken. Het is een "real time" spel, de spelers hebben geen beurten en mogen tegelijk handelen. Tijdens het spel gaat ook nog een zandlopertje rond. Als je deze op tijd doorschuift, mag je een extra kaart trekken. Het spel bevat een comic met de stripfiguurtjes waarop het is gebaseerd.

Knizia's facelift

Reiner Knizia is populair bij de speluitgevers aan de overkant van de oceaan. Iedere zichzelf respecterende Amerikaanse uitgever voelt zich blijkbaar verplicht om één of meer Knizia's aan het assortiment toe te voegen. Ook de wargames specialist GMT Games is met het Kniziavirus besmet. Tijdens Spiel presenteerden ze zijn spellenset Rome, een trio spellen dat vroeger deel uitmaakte van de set "Neue Spiele im alten Rom", die midden jaren negentig is uitgebracht door Hugendubel/Piatnik. Deze Amerikaanse uitgave bevat aanzienlijk minder spellen, maar ziet er wel stukken beter uit (mooie borden, veel hout en prachtige speelkaarten). De set bevat het vlotte veroveringsspel Hannibal versus Rome, het territoriale controlespel Imperium en het racespel Circus Maximus.

Over facelift gesproken, Knizia heeft zijn baardje afgeschoren.

Fairplay Spielescouts - de hits van Spiel

Het Duitse tijdschrift Fairplay organiseerde ook dit jaar een actie, waarbij de bezoekers rapportcijfers mochten toekennen aan de door hen gespeelde spellen. Uiteraard moet je deze cijfers met een korreltje zout nemen, ze zijn meestal gebaseerd op één enkel spelletje. De top vijf van 2002 (spellen met meer dan 25 stemmen):
Fische Fluppen Frikadellen
Ad Acta
Age of Steam
ZooSim
Cannes

Een mooi resultaat voor de Nederlandse uitgevers Splotter en Cwali!

Ten slotte

Het was tijdens de beurs al goed te merken dat de grote uitgevers zich zorgen maken over de economische ontwikkelingen en het voorzichtige koopgedrag van de consument. Zij kozen dit najaar voor de veilige weg: het verder uitmelken van succesvolle concepten, de exploitatie van interessante licenties en de focus op kinderspellen. Ik ben bang dat deze ontwikkeling in 2003 een relatief magere oogst zal opleveren.

Gelukkig zijn er voldoende creatieve spelauteurs, die via hun piepkleine uitgeverijtjes interessante spellen blijven produceren. Aan deze mensen hebben we dit najaar titels als Ad Acta, Fische Fluppen Frikadellen, ZooSim, Keythedral en Age of Steam te danken. Spiel is met name voor en door deze uitgevers een schitterende beurs. Dat zal ook volgend jaar niet veranderen.


Erwin Broens
Oktober 2002
(met dank aan Henk-Johan Kwakkel)


 

Agenda > Verslagen > Spiel 2002


Top