Agenda > Verslagen > Spiel 2003

Internationale Spieltage
SPIEL '03
Messe Essen 23.-26. oktober 2003


Deel I - Deel II - Deel III - Deel IV - Deel V - Deel VI
komspiel.gif (6620 bytes)

De grootste stand

De Duitse uitgever Amigo had zoals gebruikelijk de grootste stand van de beurs, waar een legertje – soms zeer aantrekkelijke – spelleid(st)ers het publiek probeerde te vermaken. Amigo presenteerde veel nieuwe kaartspellen, een bordspel zonder kaartjes en een kaartspel met een bord.

Santiago is een bordspel over de cultivering en bewatering van landbouwgrond. Elke ronde wordt een aantal plantages geveild. Daarbij brengt iedere speler één bod uit, dat niet gelijk mag zijn aan het bod van een ander. Iedere speler krijgt uiteindelijk één fiche, legt deze op het speelveld en plaatst daar één of twee bezitstenen. Deze stenen geven tevens de waarde van de plantage aan. De laagste bieder wordt kanaalbeheerder en bepaalt waar een kanaal wordt gegraven om het land te bewateren. De andere spelers mogen proberen hem om te kopen. De beheerder hoeft hier niet op in te gaan, maar als hij voor een andere locatie kiest, moet hij wel een hoge prijs betalen. Overigens beschikt iedere speler over één eigen kanaalstaafje, die men op een geschikt moment mag inzetten. Bewatering is belangrijk, want van droge plantages wordt elke beurt één bezitsteen verwijderd. Uiteindelijk zullen ze volledig verdorren en leveren ze geen punten meer op. Aan het einde worden de plantages per soort afgerekend. Hoe meer gelijksoortige plantages direct of indirect met elkaar verbonden zijn, des te meer punten zijn er te verdienen. De hoeveelheid winstpunten wordt namelijk bepaald door het aantal bezitstenen te vermenigvuldigen met het aantal gelijksoortige plantagefiches. Ook jouw overgebleven geld levert winstpunten op. Dit is een prima tactisch spel, dat vooral leuk is door het volgende dilemma: bied je hoog om als eerste een mooi fiche te kiezen, of bied je laag voor de controle over de bewatering.


Santiago (foto: Amigo)

Onder de nieuwe kaartspellen vond je de heruitgaven Fluxx, Intrige en Einfach Tierisch (voorheen High Society), het lollige voetbalspel Die Wilden Fußballkerle en een nieuwe nazaat uit de boerenbridgefamilie. Die sieben Siegel bevat kaarten in vijf kleuren. Rood is altijd troef, de spelers moeten kleur bekennen en de hoogste kaart c.q. troef wint de slag. Aan het begin van een ronde bied je op het aantal te behalen slagen. Je moet daarbij aangeven uit welke kleuren deze slagen bestaan. Daartoe neem je voor elke slag een zegelfiche van de juiste kleur. Voor de rode troefkleur zijn er vijf zegels, voor de overige kleuren drie. Als op het moment dat jij moet bieden bijv. al drie groene slagen zijn geboden, neem je een groen zegelfiche van een medespeler. Deze speler krijgt een neutrale zegel, die hij als joker kan gebruiken en makkelijker kan lozen. In de loop van een ronde lever je de zegels namelijk weer in als je slagen in de juiste kleuren neemt. Er zijn ook nog zwarte zegels. Deze krijg je als je met een slag wordt opgezadeld die niet in jouw bod past. Aan het einde van een ronde krijg je strafpunten voor elk zegelfiche dat je nog bezit. Witte jokers leveren vier minpunten op, zwarte zegels drie en de overige twee. In plaats van bieden op slagen kun je ook voor de saboteur kiezen. Dan start je de ronde met vier minpunten. Je raakt deze minpunten kwijt als jouw medespelers deze ronde met zwarte zegelfiches worden opgezadeld. Ik ben een liefhebber van dergelijke kaartspellen en heb daarom volop van Die sieben Siegel genoten. Wat mij betreft, is de schande van Rage (Oh Hell) hiermee uitgewist.


een deel van de enorme Amigostand

Yellowstone Park is een kaartspel, waaraan een spelbord is toegevoegd om kaartjes op af te leggen. Het spelbord bestaat uit zeven rijen en kolommen. De waarde van de kaart bepaalt in welke rij je deze moet afleggen, de kleur van de kaart in welke kolom. Het is de bedoeling om kaarten te spelen die in een groep van 3 x 3 kaarten passen. Als je de achtste of negende kaart van zo’n groep aanlegt, krijg je drie pluspunten. Als jouw kaart niet in de groep past, moet je elders een nieuwe groep vormen en landen sommige kaarten op jouw minpuntenstapel. Als de kaartenstapel is verbruikt, volgt een puntentelling en krijg je één minpunt voor elke kaart in jouw minpuntenstapel.

Hans im Glück

Deze sympathieke Duitse uitgever had ook dit jaar een cadeautje voor de fans van Carcassonne. Op de beurs werd de gratis uitbreiding König & Späher uitgedeeld. Mocht je dit presentje hebben gemist, kun je de schade op het Spellenspektakel inhalen. Als het ook daar niet lukt, kun je het voor een paar eurootjes aanschaffen bij een Duitse postorderwinkel. Een goede aanpak! Op deze manier voorkomen ze in ieder geval dat gulzige handelaartjes op E-bay bakken vol geld verdienen over de ruggen van echte spelliefhebbers.

Reiner Knizia is niet alleen druk met zijn eigen spelontwerpen, maar had blijkbaar ook nog tijd om te knutselen aan het spelsysteem van Carcassonne. Het resultaat is Carcassonne: Die Burg, een zusterspel voor twee spelers. Het speelveld wordt omringd door een raamwerk met een kasteelmuur. In jouw beurt moet je een tegel passend aanleggen, mag je een speelfiguur op deze tegel plaatsen en scoor je punten als je een weg, huis of toren voltooit. Deze punten worden bijgehouden op de kasteelmuur. Als je daar precies op een hoekveld eindigt, ontvang je het daar liggende bonusfiche. Deze fiches kunnen een extra beurt opleveren of dubbele punten bij de voltooiing van een toren, maar spelen vooral een belangrijke rol bij de eindtelling. Aan het einde van het spel verdien je extra punten als jij tijdens het spel het grootste huis hebt gebouwd, krijg je punten voor de binnenplaatsen (3 per aanwezige markt) en kunnen bepaalde bonusfiches veel extra punten opleveren. Het basisidee wijkt nauwelijks af van het originele Carcassonne, maar het grote belang van de bonusfiches en het grootste huis voegen wel degelijk een extra “laag” toe.

Naast Die Burg presenteerde Hans im Glück het bordspel Attika. Dit spel viel goed in de smaak en werd tijdens de beurs volop gespeeld. Op het variabele spelbord worden gebouwen aangelegd, waarbij de spelers een balans zoeken tussen mooie bouwplaatsen en de hoogte van de bouwkosten. De spelers gaan voor de beste plaatsen en proberen de tegenstanders van deze plaatsen weg te houden. Iedere speler beschikt over een eigen bord, waarop hij zijn gebouwfiches tijdelijk kan bewaren. Het is uiteindelijk de bedoeling om deze fiches op het centrale spelbord te plaatsen. Aan het begin van je beurt mag je twee nieuwe gebouwfiches van jouw dichte stapels trekken en op jouw eigen bord bewaren. Als je de kostprijs betaalt, mag je ze ook direct op het centrale spelbord plaatsen. In plaats van fiches trekken, mag je ook drie fiches van jouw eigen bord op het centrale spelbord plaatsen. Als je minder fiches trekt of plaatst, mag je landkaartjes trekken. Deze heb je nodig om de bouwkosten te betalen. Je mag jouw fiches alleen op een leeg veld op het centrale spelbord bouwen. De kostprijs is in landschapssymbolen op het fiche afgebeeld. Als het landschap waarop je bouwt op het fiche is afgebeeld, krijg je korting. Hetzelfde geldt als de naastgelegen landschappen op het fiche zijn afgebeeld. Het is dus van groot belang om op de juiste plaatsen te bouwen. Je mag zelfs gratis bouwen als je bepaalde verwante gebouwsoorten in de juiste volgorde naast elkaar bouwt. Deze volgorde wordt aangegeven m.b.v. de schema’s op jouw eigen spelbord. Naast elkaar liggende tegels van dezelfde kleur vormen een nederzetting. Als jij door het plaatsen van een geïsoleerd gebouwfiche een nieuwe nederzetting vormt, moet je naast de bouwkosten extra landschapskaartjes betalen: één voor elke andere nederzetting die jij bezit. Gebouwen behoren tot bepaalde groepen. Als jij alle gebouwen van zo’n groep naast elkaar bouwt, krijg je als beloning een amforafiche. Deze fiches kun je later inleveren om extra tegels of landschapskaartjes te trekken c.q. plaatsen. In de loop van het spel wordt het centrale spelbord uitgebreid met nieuwe tegels. Zodra jij een van jouw gedekte stapels bouwfiches hebt verbruikt, mag je daarna een nieuwe gebiedstegel aanleggen. Het spel is afgelopen zodra een speler zijn 30 gebouwen op het centrale bord plaatst of met een keten van gebouwen twee tempels weet te verbinden.

Kosmos

Bij Kosmos ging de meeste aandacht uit naar Anno 1503, het nieuwe bordspel van Klaus Teuber. Anno 1503 is gebaseerd op het gelijknamige computerspel. Iedere speler bezit een eigen eiland met verschillende productievelden. Het centrale speelveld toont een zee met eilandfiches, die in de loop van het spel ontdekt worden. De dobbelsteen bepaalt de goederenopbrengst van de productievelden. Met deze goederen kun je bijvoorbeeld nieuwe schepen bouwen of pioniers naar jouw eiland lokken en ze tot nijvere kolonisten omvormen. Je drijft ook handel met de bewoners van jouw eiland. Met de opbrengst kun je goederen inkopen die je zelf niet kunt produceren. Door met jouw schepen het ruime sop te kiezen, kun je fiches met schatten, handelsovereenkomsten en handelsposten bemachtigen. Als je een eilandfiche bereikt, mag je het bekijken en besluiten of je het fiche wilt houden of dat je verder vaart. Als je het fiche houdt, leg je het op jouw eigen eiland. Daarmee wordt het desbetreffende schip uit het spel verwijderd. Het is dus zaak voldoende schepen te bouwen. Als je in de loop van het spel nieuwe pioniers aanlokt, mag je nieuwe gebouwen op jouw eiland plaatsen. De keuze van deze gebouwen is belangrijk. De dobbelsteen bepaalt namelijk niet alleen de goederenopbrengst, maar activeert ook gebeurtenissen. Voor bescherming tegen brand heb je bijv. een brandweerkazerne nodig. Andere gebouwen verhogen de handelsopbrengst of verhogen de actieradius van jouw schepen. De winnaar is degene die als eerste in drie van vijf categorieën het doel bereikt. Anno 1503 lijkt me op het eerste gezicht een aardig ontwikkelingsspel, dat het echter niet moet hebben van interactie tussen de spelers. Ik vraag me daarom af of het de moeite loont om dit spel met meer dan twee spelers te spelen.

Kosmos presenteerde verder een bordspel van Leo Colovini. Het spelbord van Die Brücken von Shangrila toont een berglandschap met 13 dorpen, die door wegen met elkaar zijn verbonden. Op elke weg vind je een brug over een diepe kloof. Elk dorp bevat zeven verschillende symboolvelden, waarop de spelers hun speelstukken plaatsen. Het is de bedoeling om aan het einde van het spel zoveel mogelijk speelstukken op de juiste symboolvelden te bezitten. Aan het begin zet iedere speler zeven eigen speelstukken in de dorpen, de zogenaamde meesters. In de loop van het spel worden nieuwe meesters ingezet of leerlingen opgeleid. Wie aan de beurt is, heeft drie verschillende actiemogelijkheden. In een dorp waar zich reeds een eigen meester bevindt, mag je een meesterfiche uit jouw voorraad op een vrij symboolveld plaatsen. Je mag ook twee leerlingen in het spel brengen: door fiches uit jouw voorraad op twee eigen meesterfiches in een of twee dorpen leggen. Ten slotte mag je leerlingen uit een dorp naar een naburig dorp verplaatsen. Dan worden alle aanwezige leerlingen - ook die van medespelers - naar een aangrenzend dorp verplaatst. Als het dorp van vertrek sterker is (bevat meer leerlingen en meesters) dan het nieuwe dorp, verdringen de leerlingen in het nieuwe dorp de meesters van de desbetreffende symboolvelden. Als het dorp van vertrek zwakker is, kunnen de leerlingen alleen vrije symboolvelden innemen. Na zo’n verhuizing wordt de brug tussen de twee dorpen verwijderd. Zodra de laatste brug van een dorp is verwijderd, wordt hier een "steen der wijzen" geplaatst. In dit dorp kan dan geen enkele actie meer worden uitgevoerd. Het spel is afgelopen zodra de laatste van de 11 "stenen der wijzen" is geplaatst. De winnaar is de speler met het grootste aantal meesterfiches op het spelbord. Leerlingen leveren geen winstpunten op. 

Dit spel is ronduit geweldig. Je wordt steeds geconfronteerd met dreigingen, die je op diverse manieren probeert te neutraliseren. Je probeert regelmatig te profiteren van andermans inspanningen of een medespeler te “dwingen” tot actie, om hem daarna de dolk in de rug te steken. Je kunt elkaar vreselijk naaien. We hebben met vier personen volop genoten. Elders is dit spel al vergeleken met Clans, dus doe ik dit ook nog even. In een potje Clans met vier spelers word je grotendeels gespeeld, in Shangrila trek jij zelf vaker aan de touwtjes.

De reeks tweepersoonsspellen werd uitgebreid met twee nieuwe titels: Dracula en Rette sich wer kann. Laatstgenoemde is een remake van een spel uit 1968. Ondanks het thema, een zwembad met zwemmers en krokodillen, is dit een gortdroog denkspelletje. Dracula is een sfeervol duel tussen de beruchte graaf en zijn tegenspeler Van Helsing. Op het speelveld worden door elke speler zes ontmoetingskaarten gelegd, waarvan je er sommige nodig hebt om het spel te winnen, terwijl andere kaarten tot jouw verlies kunnen leiden. De informatie is beperkt, de risico’s zijn groot, maar met een verstandig gebruik van jouw actiekaarten kun je een hoop ellende voorkomen.

De laatste nieuwe titel was Der Fluch des Pharao, een bordspel van Martin Wallace over schatzoekerij in een oude tombe. De spelers ontdekken eerst het speelveld, verzamelen vervolgens schatten en proberen ten slotte levend de tombe te verlaten. Volgens de eerste berichten was dit een vrij simpel spel met een torenhoge geluksfactor. Dit was voor mij voldoende reden om het niet te kopen en/of te spelen.

Queen Games

In het verre verleden huurde deze uitgever grote delen van Hal 10 en beschikte toen over een stand die vergelijkbaar was met de huidige omvang van Amigo. De laatste jaren gingen de zaken iets minder, waardoor men zich moest beperken zich tot een piepklein standje naast de trap naar Hal 9. Dit jaar lachte het geluk ze toe en won Queen Games met Alhambra het felbegeerde Spiel des Jahres. Het hieraan verbonden commerciële succes genereerde blijkbaar voldoende budget om eens flink uit te pakken. De omvang uit het verleden werd niet gehaald, maar op de grote stand in Hal 9 kon men naar hartelust van het Spiel des Jahres en de nieuwe spellen genieten. Overigens leidde een juridisch geschil met een Zwitserse uitgever tot een gedwongen aanpassing van de titel. Het spel heet nu Der Palast von Alhambra.

Industria is een nieuw bordspel van Michael Schacht. Het spel is verdeeld in vijf periodes, met hun specifieke industrieën en technologie. Het is een biedspel. De veilingmeester verkoopt één voor één openliggende kaarten en bepaalt zelf de volgorde. De medespelers kunnen één bod uitbrengen of passen. De veilingmeester mag het hoogste bod accepteren en het geld innen. Hij mag de kaart ook zelf houden. Als niemand biedt, moet de veilingmeester de kaart zelf nemen. In de laatstgenoemde gevallen wordt de volgende speler de nieuwe veilingmeester. Aangezien het geld schaars is, is het van belang om je medespelers met een interessante kaart veel geld uit de zak te kloppen. De kaarten bevatten fabrieken, technologieën, grondstoffen en bonuskaartjes. Na de biedfase kun je fabrieken en bonusgebouwen bouwen en nieuwe technologieën ontwikkelen. Hiervoor heb je geld en grondstoffen nodig. Dit kan meteen winstpunten opleveren. Je moet nieuwe technologie overigens wel tijdig gebruiken. Als de nieuwe periode start, ben je te laat. Aan het einde van het spel krijg je punten voor bepaalde combinaties van bonuskaartjes en fabrieken, verbonden fabrieken en technologieën en voor jouw resterende speelgeld.

Lucky Loop is een luchtig dobbelspel. De spelers spelen vliegkaarten uit, waarop vliegtuigen bepaalde stunts uitvoeren (looping, dive, roll en turn). Reeksen van drie kaarten bepalen welke stuntprogramma’s je moet uitvoeren. Vervolgens moet je met zes dobbelstenen in drie stappen de op deze drie kaarten aangegeven waardes evenaren of overtreffen. De eerste twee obstakels neem je met drie dobbelstenen, waarbij je de gebruikte stenen op de desbetreffende kaartjes legt. De derde hindernis moet je met de resterende stenen nemen. Als je het programma voltooit, ontvang je winstpunten. Tussen de bedrijven door kun je bonusfiches verdienen, die een virtuele dobbelsteen of het recht op overgooien opleveren. Als je vier programma’s hebt voltooid, moet je een afsluitende vliegshow opvoeren. Deze bestaat uit 3-6 vliegkaarten met een totale waarde van 25 of meer punten, die je met de zes dobbelstenen moet overtreffen. Als jouw vliegshow slaagt, mag je het resultaat van jouw slechtste programma vervangen door het resultaat van de vliegshow.


spelmateriaal Lucky Loop

Abacus

Het ontdekken van en/of bouwen aan een historische beschaving is een populair thema bij Duitse uitgevers. Het wordt langzamerhand een tikje afgezaagd, maar dit hoeft geen probleem te zijn als het spel zelf interessant genoeg is. We kunnen de Duitse uitgever Abacus het gebrek aan thematische creativiteit vergeven, want het nieuwe bordspel Maya lijkt op het eerste gezicht veelbelovend.

De spelers werken aan de bouw van vier Mayatempels in Midden-Amerika. Je verdient veel winstpunten als je de meeste bouwstenen op de verschillende verdiepingen bezit. Die bouwstenen moet je eerst uit de steengroeven halen. Daartoe speel je gedekte invloedkaarten bij de verschillende steengroeven. Per groeve krijgt de speler met de hoogste invloed de meeste bouwstenen en een fiche dat een bonusactie toestaat. Met de speciale “-3”-kaart kun je de plannen van een medespeler verstoren. Het is overigens niet de bedoeling dat je alle hoge invloedkaarten inzet. Je hebt namelijk ook "invloed" nodig om de bouwstenen naar de tempels te vervoeren. Vervolgens plaatsen de spelers de verzamelde bouwstenen één voor één op de verdiepingen van de tempels. Het is toegestaan om twee stenen tegelijk te plaatsen, maar dan moet je een derde steen in de algemene voorraad terugleggen. Je mag niet naar een hogere verdieping als je niet minstens één bouwsteen op de onderliggende verdieping van deze tempel hebt geplaatst. Je mag pas aan een nieuwe verdieping beginnen als alle lagere verdiepingen van alle tempels volledig zijn bezet. Als je een verdieping voltooit, waar jij de meerderheid bezit, mag je een gratis steen uit de algemene voorraad op de volgende verdieping plaatsen. Na het inzetten van de bouwstenen volgt de waardering. Op iedere verdieping gaan de punten naar de spelers met de meeste c.q. op één na meeste blokjes. De hogere etages leveren de meeste punten op. Vervolgens moet je van iedere verdieping, waar je punten hebt verdiend, één eigen blokje verwijderen. Als je hierdoor jouw enige blokje van een verdieping verwijdert, moet je ook al jouw blokjes van de hogere verdiepingen weghalen. Het is dus van belang om een stevig fundament te leggen. Degene die na drie rondes de meeste punten heeft verzameld, is de winnaar. Over winnaars gesproken, dit spel won in 2002 de Hippodice spelauteurswedstrijd onder de naam "Herrscher der Anden ".



Lees verder in deel III van dit verslag

Agenda > Verslagen > Spiel 2003


Top