Agenda > Verslagen > Spiel 2003

Internationale Spieltage
SPIEL '03
Messe Essen 23.-26. oktober 2003


Deel I - Deel II - Deel III - Deel IV - Deel V - Deel VI
komspiel.gif (6620 bytes)

Kan het groener?

In ieder geval niet bij Friedemann Friese van 2F-Spiele. Ook dit jaar trakteerde hij ons op een groen kapsel en een nieuw spel in een groene doos. Finstere Flure is een bizar loopspel voor 2-7 spelers, waarbij de spelers door een kerker met een hongerig monster trekken. Elke speler heeft vier fiches, die om de beurt worden bewogen. Elk fiche is dubbelzijdig, met een verschillende waarde op elke kant: 1+6, 2+5, 4+3 en 3+4. Nadat een fiche is verplaatst, wordt het omgedraaid. Een fiche beweegt maximaal het afgebeelde aantal velden en moet op een vrij veld eindigen. Nadat de spelers hebben bewogen, gaat het monster aan de wandel. Zijn beweging wordt bepaald met behulp van een setje kaarten. Het monster beweegt altijd in de richting van een zichtbaar fiche en vernietigt elk fiche dat hij ontmoet. In de eerste helft komen deze fiches weer terug, in de tweede helft ben je ze definitief kwijt. Het spelbord is ook nog voorzien van een paar hindernissen. Op bloedplassen glijden jouw fiches een lekker stuk door. Stenen kunnen een route blokkeren en speelstukken aan het zicht van het monster onttrekken. Met "teleporters" kun je het monster over grote afstanden verplaatsen. Degene die als eerste drie fiches in veiligheid weet te brengen, wint het spel.

Finstere Flure is een kostelijk loopspel, met een lollig thema en voldoende ruimte voor een paar tactische trucs. Als je een van jouw fiches op een veilige afstand in het blikveld van het monster plaatst, kun je de griezel naar de fiches van medespelers loodsen. Ten slotte één kritiekpunt: de doos is te dun, waardoor je de geassembleerde monsters steeds uit elkaar moet halen.

Bij het bevriende Bewitched Spiele verscheen een tweede spel van Friedemann. Het deductiespel Schwarzarbeit is ontwikkeld in samenwerking met Andrea Meyer. Dit spel valt in eerste instantie op door het gebruik van bekende namen uit de spellenscène, waarbij de voor- en achternamen door de mixer zijn gehaald (bijv. Klaus Knizia). De spelers zijn eigenaars van organisaties uit de spellenbranche: spellenwinkel, -uitgever, -café enzovoort. Normaliter zijn ze nette werkgevers, maar in het weekend hebben ze 2-3 zwartwerkers in dienst. Uiteraard proberen ze dit geheim te houden. Door deductie probeer je de zwartwerkers te achterhalen en zelf uitsluitend keurige werknemers in dienst te nemen. Goed nieuws voor de “groenhaters”: dit spel bevat ook andere kleurtjes.

Bosbranden

De afgelopen zomer was dit een “hot item” in Frankrijk, tijdens de beurs werd Amerika door bosbranden geteisterd, waardoor het bordspel Feurio van Edition Erlkönig door de actualiteit werd ingehaald. In dit spel sturen de spelers hun 12 manschappen in een vuurhaard, om de uitbreidende brand onder controle te krijgen. Wie zijn manschappen op een dusdanige manier op de bostegels plaatst, dat ze toegang hebben tot water en tevens de felste brandhaarden kunnen bestrijden, maakt de meeste kans op de winst van dit snelle tactische spel. Het spelmateriaal bestaat uit 36 dubbelzijdige bostegels en 48 houten pionnen. Op de website van de uitgever kun je online een solitair potje spelen.

Mongoolse Chili

Lookout Games presenteerde Dschingis Bohn, een nieuwe expansieset voor Bohnanza. Dit gelimiteerde setje was gewild. Donderdag om 10.15 uur stond er een rij van 30 meter in het gangpad voor hun stand. Om de potentiële handelaartjes onder het publiek te ontmoedigen, kon je per persoon maar twee exemplaren kopen. Overigens was de set, ondanks deze beperking, donderdag al vrij snel uitverkocht, zodat veel spelers hun Chili Con Carne niet op Mongoolse wijze konden nuttigen. In de loop van het weekend zou een nieuwe lading arriveren.

Grote spellen in kleine doosjes

De Duitse uitgever Adlung is gespecialiseerd in kaartspellen in piepkleine doosjes. Met enige regelmaat blijkt dat het speelplezier de omvang van het materiaal ruim weet te overtreffen. De kinderspelletjes en de Speedvariant heb ik links laten liggen, maar over de volgende spellen kan ik wel iets vertellen.

In Zauberschwert & Drachenei beschikt iedere speler over een tovenaar, waarmee hij toverspreuken en artefacten verzamelt en monsters probeert te verslaan. Als je een monster verslaat, krijg je winstpunten. Aan het begin van een ronde worden twee avontuurkaarten omgedraaid. Er zijn vier soorten avontuurkaarten: toverspreuken, heilige plaatsen, magische wezens en energiebronnen. Iedere speler legt zijn tovenaar bij een van de omgedraaide kaarten. Bij een energiebron kun je nieuwe magische energie verzamelen. Als jij als enige bij een toverspreuk ligt, krijg je deze kaart voor niets. Liggen er meer tovenaars, bepaalt een veiling wie de kaart krijgt. Hierbij betaal je met magische energie. De toverkaarten zijn nuttig, omdat ze extra winstpunten en/of energie opleveren en je ze in elke spelronde kunt gebruiken. Bij een heilige plaats ontvangen alle aanwezige tovenaars winstpunten en artefacten. Artefacten mag je aan het einde van je beurt uitspelen. Sommige artefacten bestaan uit meerdere delen, die je overigens met je medespelers mag ruilen om een complete set te bemachtigen. Veel meer punten en artefacten verdien je in een gevecht met een monster. De monsterkaart geeft aan hoeveel magische energie je moet betalen om het wezen te verslaan. Een enkele speler moet in zijn eentje vechten, maar krijgt dan ook de volle buit. Meerdere spelers kunnen samenwerken of via een veiling bepalen wie het monster alsnog alleen mag bevechten. Na een gewonnen gevecht heb je voordeel van eerder uitgespeelde artefacten. Als deze artefacten de juiste symbolen bezitten, kun je namelijk extra winstpunten verdienen. Dit is een leuk en goed uitgedacht spel, waarbij met name resourcemanagement een centrale rol speelt.

Die Fugger is een kaartspel van Klaus-Jürgen Wrede, de auteur van Carcassonne. Een cirkel met 9 prijskaarten wordt gebruikt om de waarde van vijf verschillende goederensoorten bij te houden. Aan het begin zijn ze 5 gulden waard. Iedere speler begint met vier kaarten. Dit zijn meestal goederen, maar er kan ook een koopman tussen zitten. De neutrale speelfiguur “Jakob der Reiche” krijgt twee open goederenkaarten. In jouw beurt voer je één van de volgende acties uit: als je vier of minder kaarten bezit, mag je een extra kaart trekken; je mag een koopman of goed open uitspelen; je mag een goed gedekt uitspelen (voor bonuspunten aan het einde). Een spelronde eindigt zodra er bij de spelers en Jakob in totaal vijf open goederenkaarten van één soort liggen. Dan wordt de waarde van de drie meest gespeelde goederensoorten met het aantal openliggende kaarten verhoogd. Als een goed daarbij de waarde 9 overschrijdt, eindigt het deze ronde op waarde 1. De goederensoorten die hierdoor niet in waarde stijgen, dalen met 1 gulden in waarde. Daarna verkopen de spelers hun openliggende goederen. Een goederenkaart met een zegel geeft een dubbele opbrengst, als er niet meer dan drie open kaartjes van deze soort liggen. De verkochte goederen gaan naar de aflegstapel. Dan trekt iedere speler twee nieuwe kaarten. Als je een koopman hebt gespeeld, krijg je twee extra kaarten (vijf bij twee koopmannen). Vervolgens gaan ook de koopmannen naar de aflegstapel, krijgt Jakob twee nieuwe kaarten en begint een nieuwe ronde. Het spel eindigt zodra een speler 100 gulden heeft verzameld. Dan ontvang je voor iedere gedekt uitgespeelde goederenkaart de dubbele waarde en wint de speler met de meeste guldens. Fugger is een lekker vlot spelletje. Op een gegeven moment word je het doorlopend tellen van de uitgespeelde goederen echter een beetje zat. Ik las ergens een goede tip: gebruik gekleurde blokjes om het actuele aantal goederen aan te geven.

Turbo is een vlot racespelletje, waarbij de titel vooral betrekking heeft op het vereiste speeltempo. Aan het begin wordt een circuit van 12 kaarten op tafel gelegd, naast een van de kaarten ligt een tempolimiet van 60. Iedere speler schudt zijn eigen setje tempokaarten en legt deze als stapel voor zich neer. Iedere speler krijgt een gedekte stoplichtkaart. Deze worden één voor één omgedraaid en naast een deel van het circuit gelegd (sommige stoplichten bevatten ook een tempolimiet). Zodra het groene stoplicht is neergelegd, begint de race. De spelers nemen hun tempokaarten in de hand en proberen tegelijkertijd zo snel mogelijk de race te voltooien. Daartoe leg je jouw 12 tempokaarten in een rij. De positieve of negatieve waarde van een nieuwe kaart wordt opgeteld bij of afgetrokken van het saldo van de voorgaande tempokaarten. Als je te hard over een circuitkaart met een tempolimiet scheurt, lig je uit de race. Het is de bedoeling om als eerste een foutloze rij te vormen.

Nog meer kleine spelletjes

De Duitse uitgever Krimsus is ook gespecialiseerd in kaartspelletjes. In het verleden scoorden ze hoge ogen op het gebied van thematische originaliteit, maar vielen de spelsystemen meestal tegen. Ik heb hun nieuwe spellen daarom dit jaar maar eens links laten liggen. Bij In 80 Karten um die Welt creëren vooraanstaande wetenschappers unieke voertuigen, de WaLaMobs, waarmee ze een wereldreis ondergaan. Het draait niet alleen om wetenschap, ook de eer staat op het spel. Is de tegenstander niet in een eerlijke race te verslaan, dan worden andere middelen ingezet. 

Misdaadjournalistiek is het thema van Wo ist Jack the Ripper?. Iedere speler begint het spel met een kaartenhand met aanwijzingen en één bijzondere actie. Het is de bedoeling om hiermee misdaadartikelen te publiceren. Bekend is welk artikel door de lezers wordt gewenst, welke aanwijzingen daarvoor nodig zijn en hoeveel punten het verslag oplevert. Per beurt mag je kaarten trekken, uitleggen en/of publiceren. Publiceren mag natuurlijk pas als je genoeg bewijsmateriaal hebt uitgespeeld. Je levert dan alle uitgespeelde kaarten in en krijgt de punten van het artikel. Alle overige spelers moeten één uitgespeelde kaart terug in de hand nemen en het spel gaat verder met het volgende artikel. Uiteraard zijn de actiekaarten bedoeld om medespelers dwars te zitten, Ze variëren van 'je mag deze ronde niet publiceren' tot 'je moet een aanwijzing terug in de hand nemen'. Omdat je weet welk artikel na het huidige gewenst is, kun je een beetje plannen. Helaas speelt het kaartgeluk een erg grote rol, en heb je na een paar publicaties 'Jack the Ripper' wel gezien. (tekst: Niek Ederveen)

Dezelfde verhouding tussen thema en spelsysteem vond je in het recente verleden ook bij de spellen van het Sphinx Spieleverlag. Henning Poehl presenteerde een Duitse uitvoering van het strategische denkspel Gro, waarbij een groeiende bacteriestam probeert vijandelijke bacteriën te omsingelen om controle over het speelveld te verkrijgen. De prijs voor het meest smakeloze thema van 2003 gaat ongetwijfeld naar zijn kaartspel Ruhe in Frieden, waarbij je probeert jouw familieleden zo snel mogelijk in het graf te helpen.

Spelen met ruitjes

De nieuwe Duitse uitgever Kronberger Spiele ging de afgelopen voorjaar goed van start met het geslaagde tweepersoonsspel Tom Tube. Dit spel viel onder meer op door het vernuftige gebruik van ruitvormige speelstukken. Op hun website kon je een tweede spel met ruitvormige fiches downloaden en zelf in elkaar zetten. Dit toegankelijke legspel is inmiddels professioneel geproduceerd en werd op Spiel in twee verschillende uitvoeringen aangeboden: als Bonobo Beach met een luchtige strandsfeer en als Cronberg in een historisch jasje. Na een grote brand wordt de stad Cronberg opnieuw opgebouwd. De spelers proberen met hun speelfiguren de waardevolle kruispunten te bezetten. Tijdens jouw beurt leg je of een ruitvormige gebouwtegel (waarde -8 tot +8) op het bord of plaats je een eigen speelfiguur op een kruispunt. Door het plaatsen van de ruitvormige gebouwen ontstaan in de stad omsingelde lege driehoeken, waarop een park, musketier of stadswapen wordt gelegd. Een park verdubbelt de waarde van naburige kruispunten; een musketier verjaagt de speelstukken op naburige kruispunten; een stadswapen maakt de waarde van naburige gebouwtegels positief. Tijdens tussentellingen verdien je punten met speelfiguren op kruispunten die volledig door gebouwen zijn omringd. Deze figuren kun je opnieuw inzetten. Aan het einde krijg je punten voor alle speelfiguren. De hoeveelheid punten wordt bepaald door de waarde van de aangrenzende gebouwen, eventueel aangepast met stadswapens en parken. Cronberg is een leuke variatie op het spelprincipe van Isis & Osiris.

Dobbeltreintjes

Railroad Dice – Die ersten Schienen is het eerste spel van de nieuwe uitgever Wassertal Spieleverlag. Dit treinenspel valt in eerste instantie op door het gebruikte spelmateriaal. Het spel bevat onder meer 40 multifunctionele dobbelsteentjes, die worden gebruikt voor de aanleg van spoorlijnen, aankoop van aandelen en als "speelgeld". In de loop van het spel kopen de spelers aandelen, worden ze directeur van een of meer maatschappijen, leggen ze spoorlijnen aan en bouwen ze stations. Aan het einde van een ronde bepaalt de langste keten van stations per maatschappij hoeveel winstpunten de directeur ontvangt. In de beginfase kun je een maatschappij eenvoudig in jouw bezit krijgen en houden. Op een gegeven moment raakt de aandelenmarkt uitgeput en wordt het mogelijk een medespeler te dwingen aandelen af te geven, waardoor hij de controle over zijn maatschappij verliest. Dit is een aardig spel, waarbij de handige inzet van de schaarse dobbelstenen centraal staat. Het spel begint vrij rustig, maar wordt vanzelf heftig door de aandelenoorlogen in de eindfase. De verkoopprijs was een tikje stevig, voor dit goedgevulde kleine doosje moest je maar liefst 35 euro ophoesten.


twee spellen op één tafel

Op en neer

De Duitse uitgever Franjos had dit jaar geen nieuwe bordspellen, maar beperkte zich tot het kaartspelletje Auf & Ab. In dit kaartspel probeer je als eerste jouw kaarten kwijt te raken. De kaarten hebben twee helften: een rode voor het spel in opwaartse richting, een blauwe voor het spel in neerwaartse richting. Je begint het spel met een opwaartse ronde. De startspeler speelt een of meer kaarten met dezelfde rode waarde. De volgende speler moet hetzelfde aantal kaarten met een hogere rode waarde spelen of passen. Als tijdens een rondje een wisselkaart wordt gespeeld, gaat de volgende ronde in neerwaartse richting. Dan speel je een of meer kaarten met een blauwe waarde en moeten de volgende spelers kaarten met een lagere blauwe waarde spelen.

Nieuwe genen

Doris & Frank deelden ook dit jaar een stand met Gecko Games. Geen van beide uitgevers had een nieuw spel meegebracht. Doris & Frank verkochten wel een “micro-uitbreiding” voor het bordspel Urland. Dit setje bevat 10 nieuwe genen die door spelers zijn bedacht. Ze zijn niet allemaal even denderend, maar de leuke plaatjes van Doris maken ook de mindere varianten in ieder geval visueel aantrekkelijk. In de set vind je verder een stembiljetje, waarop je jouw drie favorieten kunt aangeven. Als je het opstuurt, maak je kans op een prijs.

Bambus

In de week voor Spiel liet Günter Cornett zich van een mindere kant zien. Op het forum van Spielbox lanceerde hij een venijnige aanval op Cwali’s Corné van Moorsel. Hij uitte de beschuldiging dat Corné het spelidee van Pingvinas zou hebben gejat voor het gratis spel Floriado. Gelukkig kon Corné deze aanval met argumenten weerleggen.

Pingvinas is een tactisch denkspel voor 2-4 spelers. Het spelmateriaal bestaat uit 13 houten pinguïns en 60 zeskantige tegels. Aan het begin wordt een speelveld van zeszijdige vistegels gevormd. Elke tegel bevat 1-3 vissen. Vervolgens plaatsen de spelers hun pinguïns op het speelveld. Afhankelijk van het aantal spelers beschik je over 2-4 pinguïns. Deze pinguïns bewegen in een rechte lijn over de vistegels. De tegel van vertrek wordt verwijderd en levert jou 1-3 punten op. Je bepaalt zelf hoe ver je beweegt. De beweging eindigt in ieder geval aan de rand van het speelveld, naast een gat in het ijs en naast een vreemde pinguïn. Het is mogelijk de weg naar bepaalde delen van het speelveld voor vreemde pinguïns te blokkeren en daar vervolgens in alle rust de smakelijke visjes op te vreten. Het was trouwens een leuke geste dat je de samenstelling van het spel zelf mocht bepalen. Een medewerker van Bambus vroeg naar mijn twee favoriete kleuren en mijn meest gehate kleur. Het antwoord bepaalde welke pinguïns in de speldoos werden gestopt. Ik ben benieuwd hoe Friedemann Friese dit heeft aangepakt. Ik vermoed dat hij nu een speciale versie voor één speler bezit.

Bambus verkocht verder heruitgaven van Flaschenteufel en Autoscooter. Dankzij een spelbord van kunstleer was het laatstgenoemde spel nu vriendelijk geprijsd.



Lees verder in deel IV van dit verslag

Agenda > Verslagen > Spiel 2003


Top