Agenda > Verslagen > Spiel 2005

Internationale Spieltage
SPIEL '05
Messe Essen 13.-16. oktober 2005


Deel I - Deel II - Deel III - Deel IV - Deel V - Deel VI
komspiel.gif (6620 bytes)

Goldsieber

Pecunia Non Olet, oftewel Geld stinkt niet, is een schijtspelletje in de positieve zin van het woord...want de Romeinse latrines waar het allemaal om draait, kunnen behoorlijk stinken. De spelers zijn eigenaren van toiletgebouwtjes, waar telkens drie wc's beschikbaar zijn. Zij krijgen te maken met een wachtrij van burgers, slaven en senatoren die allen hoge nood hebben. Sommigen zijn snel weer klaar en betalen goed. Anderen hebben vreselijk veel werk nodig en schepen je af met een fooitje. Uiteraard probeer je de trage poepers te weren van jouw toiletten. Gelukkig gaan vrouwen dan wel weer graag samen, waardoor de inkomsten sneller binnenstromen. De wachtrijen zijn te beïnvloeden met actiekaarten. Hiermee kan je jezelf voordeel verschaffen en, belangrijker, de anderen lekker dwarszitten. De wc-plakkers die weinig willen betalen, schuiven vaak door, totdat iemand er echt aan vast zit. Kortom... een leuk hilarisch kaartspelletje dat als tussendoortje veel plezier zal opleveren. (Beschrijving: Det).

Hans im Glück

Men had ook dit jaar weer een cadeautje voor de Carcassonnefans. Carcassonne: In alle Munde is een kleine uitbreiding met zachte en zoete horigen. Deze variant speel je niet op tafel, deze horigen wandelen namelijk door jouw spijsverteringssysteem. Om het een beetje smakelijk te houden, laat ik een gedetailleerde beschrijving van de volledige wandeling achterwege.

Het Euphrat & Tigris Kartenspiel is gebaseerd op het uitmuntende bordspel Eufraat & Tigris. Het spelverloop wijkt nauwelijks af van het origineel, waardoor deze nieuwe versie vooral interessant is voor liefhebbers van kleine doosjes en een iets vlottere speelduur. 999 Games zal binnenkort een Nederlandstalige editie uitbrengen.

Carcassonne: Neues Land is een Carcassonnevariant van Leo Colovini. De tegels tonen grasland, bergen en zee. In het grasland en de bergen vind je tevens enkele steden. Iedere speler beschikt over vijf speelfiguren, waarvan er één als puntenteller wordt gebruikt. In jouw beurt plaats je een tegel. Vervolgens mag je een speelfiguur inzetten of een speelfiguur verwijderen. Met de laatste actie verdien je punten, ook al is het desbetreffende gebied niet voltooid. Met voltooide gebieden verdien je overigens meer punten. Grasland levert per tegel punten op, de score van berggebieden is afhankelijk van de aanwezige en naburige steden en de zeegebieden scoren per tegel en per naburige stad. Aan het einde van het spel leveren voltooide gebieden net zoveel punten op als niet voltooide gebieden. Deze variant is mij niet echt bevallen, omdat de interactieve elementen uit het spelsysteem zijn gesloopt. Het is niet meer mogelijk om speelfiguren vast te zetten en ook de strijd om de meerderheden in lucratieve steden of op dito weilanden is verdwenen. Per saldo resteert een goed speelbaar, maar helaas ook zoutloos legspelletje.

Hazienda is een nieuw bordspel van Wolfgang Kramer. Het dubbelzijdige speelbord toont pampa-, land-, markt- en watervelden. Het resterende speelmateriaal bestaat o.a. uit landkaarten, dierkaarten, gebiedstegels, watertegels en dierfiches. De spelers zijn grootgrondbezitters in Argentinië. Ze kopen landerijen en dieren, bouwen haciënda's, halen de oogst binnen en verkopen vee op de markt. Tijdens jouw beurt kun je maximaal drie van de volgende acties uitvoeren: één object kopen (landkaart, dierkaart, haciënda, water), één kaart uitspelen (land- of dierkaart) of één oogstfiche plaatsen. Door het uitspelen van een landkaart mag je een gebiedstegel in jouw kleur op het bord plaatsen. Een groep gebiedstegels levert winstpunten op en verhoogt de opbrengst als een hiermee verbonden kudde een markt bereikt. Door het uitspelen van een dierkaart mag je het afgebeelde dier in jouw kleur op het bord plaatsen. Het is bedoeling om met kuddes gelijksoortige dieren marktvelden te bereiken. Dit levert namelijk geld op. Geld verdien je ook door het plaatsen van een oogstfiche op een keten van jouw gebiedstegels. Het is de bedoeling om bij de tussen- en de eindtelling de meeste punten te verdienen. Punten krijg je voor de toegang tot markten en watertegels, voor ketens van naburige gebiedstegels, voor haciënda's en voor geld. Een eerste potje is mij goed bevallen. Je wilt constant meer dan je mag en er zijn verschillende manieren om te scoren, waardoor je met lastige keuzes wordt geconfronteerd. Verder ben je niet alleen bezig met jouw eigen ontwikkeling, maar is het vooral ook zaak om medespelers her en der de pas af te snijden. Hazienda is een prima Kramer, met voldoende pit, een toegankelijk spelsysteem en een redelijke korte speelduur.

Kosmos

Kosmos besteedde uiteraard veel aandacht aan de tiende verjaardag van Catan, met een schitterende en prijzige 3D-versie, de gratis uitbreiding Der Grosse Fluss (die overigens steeds op was als ik langskwam), een setje gebeurteniskaartjes, een aardig boekje, een nieuwe set met een paar scenario's en een nieuw bordspel van Klaus Teuber.

Het kaartensetje "Ereignisse auf Catan" was niet los verkrijgbaar, maar werd weggegeven aan kopers van het boekje "Im Zeichen des Sechecks". Dit boekje biedt op 156 pagina's een aardige blik op de geschiedenis van Catan en omstreken. Het kaartensetje moet de dobbelstenen vervangen en bevat verder allerlei gebeurtenissen (lees: een extra geluksfactor). Bij de verdeling van de dobbelsteenogen heeft men overigens zitten suffen: de "11" komt één keer te weinig voor, de "10" één keer te veel.

Dit kaartensetje en Der Grosse Fluss zijn ook toegevoegd aan de scenariobundel Atlantis. Deze doos bevat verder 7 oude scenario's uit Das Buch en een speelkaart voor de havenmeester. Laatstgenoemde is een neefje van de langste handelsweg. Dorpjes en steden aan een haven leveren 1 resp. 2 havenpunten op. Zodra je 3 havenpunten bezit, levert de havenmeester je 2 winstpunten op. Je kunt de havenmeester ook downloaden op www.klausteuber.de.

Elasund is het tweede spel in de reeks "Abenteuer Catan". Het speelbord toont een raster met bouwvelden. Aan het begin plaatsen de spelers hier enkele gebouwen, die goud en invloedkaarten genereren. Iedere speler beschikt over 10 winstpunten, die hij als eerste op het bord moet zien te plaatsen. Deze blokjes plaats je op jouw gebouwen, op de stadsmuur, op een deel van de kerk of op bepaalde velden van een handelsspoor. Een beurt begint met de worp van twee dobbelstenen. Als een speler een gebouw in de juiste rij bezit, krijgt hij een geld- of een machtkaart. Als je een 7 gooit, moet je een rij kiezen. Als een speler winstpunten in deze rij bezit, kost hem dit geld- of machtkaarten. Als jij een of meer wachttorens bezit (winstpuntvelden op de stadsmuur) mag je een of meer van deze kaartjes inpikken. Vervolgens mag je een of twee bouwacties uitvoeren. Hiervoor heb je goud nodig en, als je gebouwen wilt plaatsen, tevens voldoende bouwvergunningen. Ook deze vergunningen plaats je tegen betaling op het speelbord. De kracht van de vergunning bepaalt de kostprijs. Het geschikt plaatsen van de vergunningen is belangrijk, omdat deze bepalen wie op welke plek mag bouwen. Als je jouw zaakjes goed hebt geregeld, kun je over gebouwen van medespelers bouwen, waardoor zij inkomsten en/of winstpunten verliezen. Ten slotte mag je een bonusactie uitvoeren, waarmee je o.a. vergunningen kunt opwaarderen of verplaatsen. Een bonusactie betaal je met machtkaarten. Deze kaarten kun je verder gebruiken om het plaatsen van gebouwen te vereenvoudigen. Elasund is mij goed bevallen. Dit vlotte en toegankelijke bouwspel heeft een hoge pestfactor, wat spanning en interactie oplevert.

Knizia heeft dit jaar twee nieuwe spellen bij Kosmos ondergebracht. Het bordspel Sudoku is gebaseerd op de gelijknamige Japanse cijferpuzzel. Je begint op een bord met de bekende blokken, kolommen en rijen, waarin al 9 cijferfiches klaarliggen. De spelers voegen om de beurt nieuwe cijferfiches toe, waarmee ze winstpunten verdienen. Naarmate het bord voller wordt, stijgen de punten. Op de achterkant van het bord vind je de variant Sodukids, waarmee de jongeren onder ons met dierenplaatjes kunnen puzzelen. Ik heb vernomen dat 999 Games dit spel volgend jaar in Nederland wil uitgeven.

In Beowulf, de tweede nieuwe Knizia, wandel je op een speelbord met 36 velden door het avontuurlijke leven van de hoofdpersoon. Per veld kunnen de spelers de bijpassende actie uitvoeren. Op de meeste velden strijden de spelers om roem en schatten. Bij de kleine avonturen kun je o.a. nieuwe kaarten, schatten, allianties en roem verdienen. Bij de grote avonturen bieden de spelers kaarten (soms simultaan, soms per opbod), om als eerste een van de velden van dit avontuur te mogen kiezen. Deze hebben positieve (o.a. speciale kaarten, schatten en fiches) en negatieve gevolgen (verwondingen). Het spel eindigt met de dood van Beowulf, gevolgd door een eindtelling.

In Zauberstauber zie je ze vliegen. In de lucht scheuren Eucalypta en haar consorten vrolijk rond op de moderne versie van de bezemsteel... jawel, op stofzuigers. Het is de bedoeling dat de spelers hun eigen heks veilig laten vliegen. Als je aan de beurt bent, kan je ervoor kiezen om te werken aan je vliegroute. Dit doe je door diverse soorten bochten aan je toverboek te leggen. Vind je dat je route compleet is, dan start je jouw stofzuiger en vlieg je vooruit volgens je geplande vliegroute. Je zult uiteraard zien dat je route vaak net even anders is dan gedacht, maar dat maakt het juist leuk. Er zijn diverse scenario's. O.a. de vliegschool, alleen om te leren vliegen. Maar later speelt een zwarte kat een grote rol. Hij vliegt vrolijk mee en is het mikpunt van strijd. De heksen proberen hem steeds bij elkaar af te pakken door elkaar te rammen. Heel vervelend als je dan net een te korte bocht had gekozen, waardoor je niet ramt, maar er vlak voor langs draait. Dat maakt dit gekke spelletje echter wel tot een zeer vermakelijk vliegshowtje. (Beschrijving: Euca ... oeps .... Det).

Bij Kosmos werd ook vooruitgeblikt naar het WK voetbal. Het tweepersoonsspel Finale is grondig afgestoft en heet nu Tooor!. Das dampfhammerharte Fußballspiel is een bordspel over Die Wilden Fussballkerle. De voetbalgekte heeft inmiddels ook Catan bereikt, getuige het feit dat je middels een Catanse variant op krasloten een voetbal met het bekende logo kon winnen.

Lookout Games

Deze kleine Duitse uitgever presenteerde drie kaartspelletjes en een bordspel. Klunker is een heruitgave van de gelijknamige titel van Hans im Glück, Spelunke is een combineerspelletjes voor kroegtijgers en Rabohnzel is een Bohnanzavariant in een sprookjeswereld. Deze variant introduceert allerlei toverkaarten, waarmee je het spelverloop kunt beïnvloeden. Het spel bevat verder allerlei magische bonensoorten, die veelal zijn voorzien van speciale eigenschappen. Het is nog steeds de bedoeling om de meeste daalders te verzamelen, maar door de toverkaarten en de speciale bonen moet je nu op meer zaken letten, waardoor het spel een tikje complexer wordt. Das Ende des Triumvirats is een bordspel voor 2-3 spelers, waarbij de drie rivalen Caesar, Pompeius en Crassus om de macht in de Romeinse republiek strijden. Vraag me niet waarom, maar ik ben compleet vergeten dit spel te bekijken. Een slechte beurt voor een verzamelaar van spellen met Romeintjes!

LudoArt

Marquis is een nieuw spel van Czarnè (die al met Meisterdiebe en Black Elephant een bijzondere uitvoering aan een spel gaf) en Martin Götz. Dit is aanlokkelijk kaartspel, dat enorm gepromoot werd door prachtige dames (of was het nou andersom?) die overal krantjes ronddeelden en dat voor het einde van de beurs al uitverkocht was. Iedere speler heeft een set karakterkaarten, waarvan elke beurt eentje gespeeld moet worden. Deze karakters hebben elk een uitwerking op de andere karakters. Uiteindelijk is het de bedoeling zoveel mogelijk geld binnen te harken, of dat nu via de Markies, de Geestelijke of de Afperser gebeurt... Als de juiste karakters uitliggen, kun je veel geld incasseren, maar wellicht komt er dan wel iemand langs die jou weer je zuurverdiende loon ontneemt. De kaarten zijn in een groot formaat uitgevoerd en voorzien van groezelige karikaturen, terwijl de munten van metaal gemaakt zijn. Vele spelers konden de aandrang niet bedwingen dit speelslijk der aarde even in de hand te nemen. Het werd zeker niet te licht bevonden. (Beschrijving: Niek).

Mind the Move

Deze Italiaanse uitgever was vorig met Oltre Mare verantwoordelijk voor een van de hits van de beurs. Dit jaar presenteerden ze het bordspel Il Principe, dat opviel door de voor Mind the Move begrippen grote doos en nog meer door de professionele vormgeving. Il Principe is bestemd voor 2-5 spelers. Het speelbord toont een paar Italiaanse provincies met steden, een scorespoor en bewaarplaatsen voor de rollenkaarten. Aangezien je laatstgenoemde kaarten ook prima naast het bord kan bewaren, zijn speelbord en doos eigenlijk een maatje groter dan nodig. Het speelmateriaal bestaat verder uit een lading munten, een grote stapel gebouwkaarten in vijf kleuren, een set stadskaarten, vijf setjes schildfiches en vijf overzichtskaartjes. Aan het begin van een ronde ontvangt iedereen vijf geldstukken en vier gebouwkaarten. De gebouwkaarten voeg je aan je hand toe, waarna iedere speler twee gedekte kaarten moet inleveren. Deze kaartjes worden gesorteerd en in setjes per kleur geveild. Zodra je een setje bemachtigt, mag je een stadskaartje kopen. Dan betaal je de afgebeelde kostprijs en leg je de afgebeelde combinatie van gebouwkaarten open voor je op tafel. Vervolgens ontvang je een aantal winstpunten en mag je 1 of 2 schildfiches in een of meer regio's naast de desbetreffende stad op het bord plaatsen. Na de veilingfase volgt een bouwfase, waarin iedere speler nogmaals een stadskaartje mag kopen of een of meer gebouwkaarten van dezelfde kleur voor zich mag neerleggen. In de volgende fase worden de rollenkaarten verdeeld. Per kleur zijn er twee van deze kaarten. De grote rollenkaart gaat naar de speler met de meeste openliggende kaarten van deze kleur, die de helft van deze kaartjes moet omdraaien. De kleine rollenkaart gaat naar de tweede plek. Een rollenkaart levert je direct een leuke bonus op (1 winstpunt, 2 geldstukken, 1 extra schildfiche plaatsen enz.). Verder ontvang je in de volgende bouwfase per rollenkaart 1 of 2 winstpunten als een medespeler een stad met gebouwkaarten in de juiste kleur(en) bouwt. Bij de eindtelling leveren de rollenkaarten ook nog eens punten op. Je krijgt dan ook voor allerlei andere zaken punten, waarbij met name de meerderheid aan schildfiches per regio flink kan aantikken. Mind the Move heeft voor het tweede jaar op rij een schitterend spel afgeleverd. Hier wordt constant fel gestreden om de juiste gebouwkaartjes, rollenkaarten en de meerderheden in de provincies. Deze klus moet je bovendien zien te klaren met een immer schaarse geldvoorraad. Het enige minpunt is het piepkleine lettertype van de spelregels, waardoor je bijna een vergrootglas nodig hebt om de regels te kunnen lezen.

Pfifficus Spiele

Kaivai is een bordspel voor 3-4 spelers. Het spel speelt zich af rond Polynesische eilanden, waar zeevaarders en vissers voor de inkomsten zorgen, waarmee de dorpjes kunnen groeien. Aan het begin van een ronde bieden de spelers op de speelvolgorde. Hiermee wordt tevens de hoogte van de bouwkosten voor eigen hutten en het bereik van de eigen schepen bepaald. De speler met het laagste bod krijgt bepaalde voordelen.

Vervolgens voeren de spelers hun acties uit. De actiemogelijkheden zijn: vissen vangen, vissen ruilen tegen mosselen, hutten kopen met mosselen, schepen verplaatsen (c.q. schepen van medespelers laten zinken), schepen opwaarderen, vissen inleveren voor winstpunten. Als je aan de beurt bent, kies je een beschikbare actie uit en leg je een invloedfiche op dit actieveld. Kies je een actie, die al eerder is uitgevoerd, kost dit extra invloedfiches. Er zijn drie soorten hutten, die extra schepen, extra invloed of extra dobbelstenen bij het vissen opleveren. Na 10 speelrondes volgt een eindtelling. Dan krijg je 2 winstpunten voor elke hut en extra punten voor meerderheden in de verschillende dorpen. Een meerderheid bestaat uit de som van eigen hutten, schepen en gedekt uitgespeelde invloedfiches. Helaas is dit interessante spel verpakt in een waanzinnig grote doos.

Phalanx Games

Mesopotamië is het nieuwe grote bordspel van deze Nederlandse uitgever. Het spel is ontworpen door Klaus-Jürgen Wrede, de auteur van populaire legspel Carcassonne. Dit spel speelt zich af in Mesopotamië, duizenden jaren geleden. De spelers leiden clans van Arameeërs door onbekend terrein, ze verzamelen grondstoffen, bouwen hutten en cultusplaatsen en verzamelen de kostbare manapunten, waarmee ze hun offers aan de god Marduk betalen. Voor een inhoudelijke beschrijving verwijs ik je naar de preview elders op deze site. De eerste kennismaking is mij goed bevallen. Vergis je niet in het karakter van dit spel. De kern van de zaak is een race naar de tempel, waar jij zo snel mogelijk jouw offers moet afgeven. Als je teveel treuzelt in het achterland, zal je dit spel niet winnen. De op de beurs aanwezige exemplaren bevatten een verkeerd binnenwerk, waardoor het onmogelijk is om de speelstukken goed op te bergen. De spellen werden daarom verkocht voor een "speciale beursprijs" van 30 euro.

Het tactische bordspel Pinguïn is een bewerking van Pingvinas van de Duitse uitgever Bambus. Het spelmateriaal bestaat uit 16 pinguïns en 60 zeszijdige ijsschotsen. Aan het begin wordt een speelveld met de ijsschotsen gevormd. Elke schots bevat 1-3 vissen. Vervolgens plaatsen de spelers hun pinguïns op het speelveld. Afhankelijk van het aantal spelers beschik je over 2-4 pinguïns. Deze pinguïns bewegen in een rechte lijn over de ijsschotsen. De tegel van vertrek wordt verwijderd en levert jou 1-3 punten op. Je bepaalt zelf hoe ver je beweegt. De beweging eindigt in ieder geval aan de rand van het speelveld, naast een gat in het ijs en naast een vreemde pinguïn. Het is mogelijk om de weg naar bepaalde delen van het speelveld voor vreemde pinguïns te blokkeren en daar vervolgens in alle rust de smakelijke visjes op te peuzelen. Het origineel was al een leuk spel, dat nu is verrijkt met een mooie vormgeving en koddige speelstukken.

De aangekondigde uitbreiding voor War of The Ring was alleen als demo-exemplaar te bewonderen. De uitlevering van deze set is een paar maanden vertraagd.

Pro Ludo

Deze Duitse uitgever had last van productieproblemen in China c.q. een gebrekkige planning, waardoor de interessante titels Tempus en Ostia niet leverbaar waren. Martin Wallace was dolblij dat hij zijn andere nieuwe bordspel Byzantium toch niet bij Pro Ludo had ondergebracht, maar alsnog onder zijn eigen Warfrog label heeft uitgegeven. Zo kon hij deze beurs in ieder geval één nieuw spel presenteren.

De vertraging bij Pro Ludo heeft uiteraard ook gevolgen voor de Nederlandstalige edities van PS Games. Het bordspel Tempus zal het Spellenspektakel in ieder geval niet halen, al kun je er wel een demo-exemplaar spelen. PS Games doet zijn uiterste best om het kaartspel Ostia op tijd in Eindhoven te krijgen. Desnoods laten ze een kleine zending per koerier aanrukken.

Pro Ludo had wel een Duitstalige editie van het tweepersoonsspel Dungeon Twister. Iedere speler controleert een groep avonturiers, die in een ondergronds doolhof zijn beland. Je verdient winstpunten door tegenstanders te verslaan, jouw avonturiers te laten ontsnappen of door een schat of een goblin uit het doolhof te dragen. Het speelveld bestaat uit 8 vierkante tegels met allerlei velden. Aan het begin van je beurt speel je een van je vier actiekaarten uit, waarmee de actiepunten voor deze beurt bepaalt. Met deze actiepunten kun je o.a. bewegen, een gedekte tegel omdraaien, vechten, de speciale eigenschap van een avonturier gebruiken enzovoort. Gevechten worden afgewikkeld met gevechtskaartjes. Gespeelde gevechtskaarten ben je de rest van het spel kwijt, m.u.v. de "0-kaart". De som van de kaart en de sterkte van de avonturier bepaalt de gevechtskracht. De verliezer krijgt een wond. Een gewonde avonturier kan geen acties meer uitvoeren en verdwijnt onder de groene zoden na een tweede rake klap.

Queen Games

Timbuktu is een heruitgave van het gelijknamige deductiespel van Dirk Henn, dat in 1993 werd uitgegeven door zijn eigen bedrijfje db-Spiele. De 3-5 spelers proberen een karavaan met waardevolle goederen in Timbuktu af te leveren, maar worden ondertussen belaagd door rovers. Het centrale speelbord toont de karavaanroute. Iedere speler beschikt verder over een eigen bordje met 8 kamelen, waarop de meegevoerde goederen worden bewaard. De tocht kent verschillende etappes, die steeds eindigen in een oase. Elke oase bestaat uit vijf rustplaatsen met elk vijf velden. Aan het begin van een etappe krijgt iedere speler een setje diefstalkaarten. Bij minder dan 5 spelers zijn er 1 of 2 neutrale setjes diefstalkaarten. Zo'n setje bepaalt welke goederensoort op het aangegeven veld van de afgebeelde rustplaats wordt gestolen. Aan het begin van een etappe weet je dus op welk veld je in ieder geval niet wilt eindigen. Tijdens de etappe worden de setjes doorgegeven, als een kameel op een zogenaamd ruilveld eindigt. Hierdoor krijgen de spelers meer informatie. Door het uitspelen van een gedekte kameelkaart beslis je elke beurt welke kameel je wilt verplaatsen. Naar sommige rustplaatsen kun je gratis bewegen, voor andere rustplaatsen moet je een goed inleveren. Een etappe eindigt wanneer alle kamelen in de oase zijn aangekomen. Dan worden de setjes diefstalkaarten afgewikkeld. Na de laatste etappe krijg je winstpunten voor overgebleven goederen. De hoeveelheid gestolen en ingeleverde goederenfiches bepaalt hoeveel punten de overgebleven goederen waard zijn.

Aqua Romana van Martin Schlegel lijkt op het eerste gezicht een vochtig broertje van Metro. Het speelbord toont een Romeins tafereeltje, waarop de 2-4 spelers aquaducten bouwen. Iedere speler begint met een starttegel met 3-4 arbeiders. Rond het bord worden meerdere bouwmeesters geplaatst, die verantwoordelijk zijn voor bepaalde tegelsoorten (bocht, dubbele bocht, rechte lijn, brug of joker). De actieve speler kiest een arbeider en de gewenste bouwmeester. Deze bouwmeester moet in een rechte lijn in het blikveld van de arbeider staan. De bouwmeester geeft aan welke tegelsoort je mag aanleggen. Met deze tegel verleng je jouw aquaduct. Je mag geen verbinding met andere aquaducten maken, maar je mag ze wel de pas afsnijden. Na het verlengen wandelt de desbetreffende arbeider naar het nieuwe einde van zijn aquaduct. De ingehuurde bouwmeester wandelt naar het eerstvolgende vrije veld aan de rand van het bord. Als geen van jouw arbeiders een bouwmeester in zicht heeft, kun je geen tegel aanleggen en moet je een willekeurige bouwmeester verplaatsen. 

Na het aanleggen van een tegel controleer je of een of meer aquaducten zijn voltooid. Dit is het geval als een aquaduct niet kan worden verlengd. Als je in jouw beurt geen eigen aquaduct kon voltooien, mag je alsnog vrijwillig een eigen aquaduct voltooien. Het aantal tegels van een voltooid aquaduct bepaalt hoeveel winstpunten deze oplevert. Elke tegel is 1 punt waard, een tweemaal bezochte tegel 2 punten. De arbeider wordt op het juiste veld van het scorespoor geplaatst. Als dit veld reeds bezet is, zet je hem op het eerstvolgende vrije lagere veld. Voor de eerste vijf afgesloten aquaducten komt er een extra bouwmeester in het spel. Een van deze bouwmeesters is een joker, waarmee je alle tegelsoorten kunt gebruiken. Aan het einde van het spel worden eerst alle onvoltooide aquaducten geteld. Daarna volgt een eindtelling, waarbij de drie arbeiders op de hoogste scorevelden 4, 3 en 2 bonuspunten krijgen.

Raubritter is een nieuw bordspel van Rüdiger Dorn. De 2-4 spelers bouwen gezamenlijk aan een landschap met dorpen en steden. Gaandeweg worden ook burchten gebouwd, die als uitvalsbasis voor de ridders dienen. Met deze ridders probeer je de macht over de dorpen en steden te grijpen. Iedere speler beschikt over een eigen stapel met 24 gebiedstegels, die per lettercode (A t/m E) zijn geschud. Daarnaast heeft iedere speler 30 houten fiches, zijn ridders. Je begint het spel met 1 burcht en een willekeurige andere A-tegel. De 2 overige A-tegels worden gebruikt voor de startopstelling. De actieve speler moet 1-3 tegels aanleggen. Na het aanleggen van elke tegel trek je meteen een nieuwe. Als je een burcht aanlegt, mag je max. vijf ridderfiches op deze burcht plaatsen. Vervolgens bewegen deze ridders in een rechte lijn naar de volgende tegels, waarbij er steeds een of meer ridders worden achtergelaten. Alleen de watertegel is niet begaanbaar. Als er al andere ridders op een tegel liggen, worden de nieuwe ridders hier bovenop gezet. Als alle tegels zijn aangelegd, volgt de puntentelling. De eigenaar van de bovenste ridder krijgt de winstpunten van een tegel: 1 voor een burcht, 2 voor een dorp en 3 voor een stad. Bij dit luchtige tactische spelletje kan enig gevoel voor timing geen kwaad.

Volgend jaar zal Queen Games een nieuw spel van Dirk Henn uitgeven. Shogun is een bewerking van het spelsysteem van Wallenstein. De internationale editie zal ook Nederlandstalige spelregels bevatten.



Lees verder in deel VI van dit verslag

Agenda > Verslagen > Spiel 2005


Top