Agenda > Verslagen > Spiel 2006

Internationale Spieltage
SPIEL '06
Messe Essen 19.-22. oktober 2006


Deel I - Deel II - Deel III - Deel IV - Deel V - Deel VI
komspiel.gif (6620 bytes)

SandTimer

Experiment is een leuk kaartspel waarbij spelers punten scoren door opdrachtkaarten te vervullen. In hun laboratorium mengen ze diverse vloeistoffen. Uiteraard gaat daarbij ook wel eens wat mis en valt er een glas kapot of explodeert de boel. De spelers bieden met invloedkaarten om de beste labokaarten te krijgen. Er liggen enkele open kaarten en ook telkens twee dichte. De hoogste bieder mag die bekijken, maar de op één na hoogste bieder mag als eerste een kaart pakken. Door een goede combinatie worden de opdrachten vervuld. Na twaalf ronden eindigt het spel. De speler met de meeste punten wint het spel. Experiment is ons goed bevallen. Het speelt vlot, ziet er leuk uit, maar een nadeel is toch wel de prijs, want 17,50 euro voor een kaartspel is niet niks natuurlijk. (Tekst: Det)

Dit kaartspel was afgelopen voorjaar de winnaar van de Games & Toys Awards voor het beste prototype van een kaartspel. Deze spellenprijs heeft de auteurs in staat gesteld om een eerste oplage van 1.000 exemplaren uit te brengen. Op Spiel hebben ze hiervan ongeveer 700 exemplaren verkocht.

Squale Games

Deze Franse uitgever was verantwoordelijk voor een van de mafste spellen van deze beurs. Dart Wars speel je op een speelbord dat aan de muur hangt. Door het gooien van magnetische darts komen speelstukken in het spel en kun je jouw veroveringstocht starten. Ik heb dit spel verder niet bekeken. Het lijkt me een koddig tijdverdrijf voor darters.

Vendetta Groep (?)

Ik weet niet helemaal zeker hoe deze club zich tegenwoordig noemt, maar in hal 5 vond je ook dit jaar een grote stand met kleine Nederlandse uitgevers en spelauteurs. Je kon daar o.a. terecht voor de kaartspellen van The Realm of Fantasy, de kinderspellen van Opstelten, het prachtig uitgevoerde Balance Duels, de bordspellen van Symbiose Games, de nieuwe editie van Chaos Arena en voor Tavern, het fonkelnieuwe tweepersoonsspel van Elven Ear Games.


Chaos Arena

Warfrog

Perikles van Martin Wallace speelt zich af in Griekenland tijdens de Peloponesische oorlog. Iedere speler vertegenwoordigt een machtige Griekse familie, met politieke invloed in de zes grootste stadsstaten. De spelers proberen de macht in deze steden te grijpen. Daartoe verzamelen ze eerst invloed, waarmee ze vervolgens kandidaten voor het leiderschap steunen. De nieuwe leiders van de steden krijgen de controle over de legers van deze steden. Met deze legers wordt gestreden om 7 locaties. Op elke locatie worden twee rondes geknokt: op land en op zee. De winnaar van de tweede ronde krijgt de tegel en daarmee winstpunten. Na de veldslagen worden de leiders vereeuwigd middels standbeelden. Het spel eindigt in principe na drie rondes (een voortijdig einde is ook mogelijk). Dan krijgen de spelers winstpunten voor invloed, gewonnen locatietegels en voor standbeelden.

What’s your game?

Deze kleine Italiaanse uitgever presenteerde UR. Het speelveld bestaat uit een raster van 6 x 6 dubbelzijdige tegels in vijf soorten: landbouw, handel, cultuur, politiek en oorlog. Iedere speler krijgt ook nog een eigen tegel, waarmee hij acties kan uitvoeren. In de loop van het spel plaats je jouw blokjes op de tegels in het speelveld en breid je daarmee jouw invloed uit. De actieve speler voert geen, een of twee van de acties op zijn extra tegel uit. De actiemogelijkheden zijn gekoppeld aan de tegelsoorten en staan je toe om blokjes bij te plaatsen of te verschuiven. Met de actie oorlog kun je een naburige tegel veroveren. Het is ook nog mogelijk om een tegel met 5 of meer blokjes op te waarderen tot een tempel. Als je geen actie uitvoert, mag je extra blokjes op het speelveld plaatsen. Aan het einde van jouw beurt ruil je jouw extra tegel voor een andere tegel uit het raster. Het is de bedoeling om zoveel mogelijk setjes tegels met verschillende afbeeldingen te verzamelen, waarbij een tempel als joker kan worden toegevoegd. Het spel is voorzien van regels in meerdere talen. Doe jezelf een plezier en gooi het Duitse regelboekje in de prullenbak. Deze bevat namelijk een grove vertaalfout die het spel verpest.


UR

Winsome Games

Deze treinenspecialist deelde in het verleden een stand met Warfrog, maar tegenwoordig is de liefde bekoeld. John Bohrer en Martin Wallace hebben al een tijdje ruzie over de rechten van Age of Steam. John had dit jaar een andere medehuurder: Ted Alspach van Bezier Games. Ted verkocht daar o.a. zijn nieuwe uitbreidingen voor Age of Steam. Hij had ook nog een presentje voor de AoS-liefhebbers: geactualiseerde en grafisch verbeterde score- en actieborden voor dit spel. Deze gratis setjes waren donderdag om 10.10 uur al op.

Winsome Games had zelf drie nieuwe producten, die uiteraard al voor de beurs waren uitverkocht: een Age of Steam uitbreiding met de oostelijke VS en Canada, Han Heidema’s treinenspel Wooden Shoes & Iron Monsters en het kaartspel New York Central.

Het spelmateriaal van New York Central bestaat uit een set gele aandelenkaarten (8 steden en 60 aandelen in vier spoorwegmaatschappijen) en een blauwe set met 32 spoorwegkaarten (8 per maatschappij). Aan het begin liggen 5 steden en 3 aandelen open op het speelveld. De overige gele kaarten en de blauwe kaarten worden als gedekte stapels klaargelegd. De actieve speler mag een blauwe kaart trekken, een blauwe kaart spelen of passagiers vervoeren. Daarna trekt hij één gele kaart: een nieuwe stad wordt op het speelveld gelegd, een aandeel mag hij houden. Een blauwe kaart leg je af onder een stad. Als onder een stad een open passagierskaart ligt, kun je deze vervoeren. De grootaandeelhouder van deze maatschappij heeft het eerste recht op vervoer. Deze speler legt de passagier op zijn scorestapel en geeft een aandeel aan degene die deze actie heeft gekozen. Aan het einde van het spel krijg je punten voor deze gestarte of uitgevoerde passagiersritten. Vervolgens wordt de waarde van de maatschappijen bepaald. Deze hangt af van het reisdoel op de bij de steden afgelegde blauwe kaarten en de “reisafstand” tussen de twee steden. De twee grootste aandeelhouders krijgen de volledige waarde resp. de helft uitgekeerd.

Wooden Shoes & Iron Monsters is een pittig bordspel van Han Heidema over de geschiedenis van de Nederlandse spoorwegen. Het spelsysteem is gebaseerd op West Riding. Tijdens het spel tekenen de spelers met krijtjes spoorlijnen op het bord en verzamelen ze aandelen in allerlei maatschappijtjes, die later weer worden ingeruild voor aandelen in grotere spoorwegmaatschappijen. Dit spel houdt niet op bij de komst van de NS, ook Lovers Rail, Syntus, NoordNed en RandstadRail komen aan bod.

Ystari

Deze Franse uitgever was vorig verantwoordelijk voor de hit van de beurs: het in veelspelerkringen bejubelde en wereldwijd bekroonde bordspel Caylus. Dit jaar tapten ze uit een vlotter en lichter vaatje. In het bordspel Yspahan drijven de spelers handel met de Perzische stad Isfahan. Dit stadje heeft vier wijken, waarbinnen de winkels telkens per kleur zijn gegroepeerd. De startspeler gooit in principe negen zeszijdige dobbelstenen en plaatst deze van laag naar hoog op de zes actievelden. De stenen met de hoogste ogen worden altijd op het hoogste veld gezet. Daarna moeten de spelers in volgorde een van deze setjes dobbelstenen kiezen en de desbetreffende acties uitvoeren. De hoeveelheid dobbelstenen bepaalt de sterkte van de desbetreffende actie. Met de dobbelstenen op het kameelveld (nr. 1) kun je o.a. kamelen nemen, op het goudveld (nr. 6) verdien je goud en de velden met de vier stadswijken staan je toe om jouw blokjes op de winkels te plaatsen. Alternatieve actiemogelijkheden zijn het verplaatsen van de opzichter (stuurt blokjes van winkels naar de karavaan) of het trekken van een actiekaart (levert een bonus op). Na de verplichte actie mag je tegen betaling van kamelen en goud een gebouw stichten. Gebouwen leveren winstpunten en/of zeer leuke extraatjes op. Na 7 rondes (7 dagen) verdien je punten als alle winkels van dezelfde kleur in een wijk jouw blokjes bevatten. Ook de blokjes op de karavanen leveren dan punten op. Na drie weken wint degene met de meeste punten. 

Yspahan is een prima bordspel. Niet alleen omdat ik van schaarste houd (kameeltjes en goud), graag wat te kiezen heb en met de opzichter kan klieren, maar vooral ook door de leuke manier waarop de dobbelstenen worden gebruikt.

Z-Man Games

Het was mij ontgaan dat deze Amerikaanse uitgever twee stands had: een kleintje in hal 9 en een grotere met de nodige demotafels in hal 6. Laatstgenoemde stand ontdekte ik pas een uurtje voor mijn vertrek. Tot die tijd verkeerde ik in de veronderstelling dat Gheos hun enige nieuwe spel was dat de beurs had gehaald, waardoor met name Silk Road aanvankelijk aan mijn aandacht is ontsnapt.


de ontwerper legt Gheos uit

Gheos is een legspel van de Nederlandse ontwerper René Wiersma. Dit spel haalde in 2005 de finale van het "Spieleautoren-Wettbewerb" van de Hippodice Spieleclub. De spelers zijn goden, die een wereld uit driehoekige tegels opbouwen. Ze proberen daarbij volgelingen (blokjes) te verzamelen in verschillende beschavingen (kleuren). De tegels tonen drie terreinsoorten (zee, kust en/of landmassa) en symbolen voor graan (o.a. van belang bij de start van een beschaving), bekers (voor winstpunten in scorerondes), zwaarden (gevechtskracht), piramides (gebruikt bij epochtellingen) en drie soorten tempels (winstpunten). De actieve speler plaatst of vervangt een tegel. Daarna start hij een nieuwe beschaving of neemt hij een volgeling van een bestaande beschaving uit de voorraad. Vervolgens mag hij een scorefiche spelen om punten te verdienen met de door hem verzamelde volgelingen. Ten slotte trekt hij een nieuwe tegel van de stapel. Als hij hierbij een epochtegel trekt, vindt er een epochtelling plaats, waarbij volgelingen punten opleveren voor piramides. Als continenten met beschavingen worden samengevoegd, ontstaat een oorlog. De beschaving met de meeste zwaarden wint. De verliezer gaat van het bord, zijn volgelingen gaan terug naar de algemene voorraad. Als door het vervangen van een tegel een bezet continent wordt gesplitst, ontstaat een migratie. Dan moet deze beschaving verkassen. Het spel is voorbij wanneer alle spelers hun scorefiches hebben verbruikt of een bepaald aantal epochtegels is getrokken. Dan volgt nog een laatste puntentelling. De speler met de meeste punten wint. Dit spel is toegankelijk, maar tegelijk ook pittig. Het is namelijk een hele klus om een goed scorepotentieel op te bouwen, omdat je met grote regelmaat door je medespelers wordt gehinderd. In dit boeiende spel laat je elkaar niet met rust. Gheos heeft ook Nederlandstalige regels en zal ongetwijfeld in de Nederlandse speciaalzaken opduiken.

Het speelbord van Silk Road toont een abstracte handelsroute van China naar Europa. Op de steden worden actiefiches gelegd, waarmee de spelers goederen kunnen inkopen, ruilen en verkopen, of speciale acties kunnen uitvoeren. Op elke stad ligt één fiche minder dan het aantal spelers. De pechvogel krijgt wel een troostprijs, hij is de startspeler van de volgende ronde. Aan het begin van een ronde wordt de startspelersteen geveild. Als de huidige startspeler deze wil houden, moet hij de hoogste bieder betalen. Als hij het bod van de hoogste bieder accepteert, krijgt deze de steen. De nieuwe startspeler mag eerst de eventuele gratis actie van een stad uitvoeren en kiest daarna als eerste een actiefiche en voert deze uit. Door slim te handelen en te bieden, probeer je aldus het meeste geld te verzamelen. Silk Road is een luchtige combinatie van bieden, plannen en verzamelen. Het speelt lekker weg, kietelt af en toe de grijze cellen en bevat als bonus ook nog eens Nederlandstalige regels.

Zoch

Haste Bock? is de Duitse versie van Paniek in de Wei (Shear Panic). Deze editie bevat een vast speelbord, waarop de kudde zijn manoeuvres uitvoert. De actiebordjes zijn vervangen door handige tegels, die je omdraait als je de actie hebt uitgevoerd. De mooie schaapjes zijn hetzelfde, maar het overige materiaal oogt beter dan de Nederlandse editie.

Salamanca is een nieuw bordspel van Stefan Dorra. In de 16e eeuw verkrijgen en ontwikkelen de spelers landerijen in de Spaanse provincie Salamanca. Door het geschikt uitspelen van speelkaarten bemachtigen de spelers niet alleen tegels (gebouwen, landschappen en privileges), maar ook de mogelijkheid om speciale acties uit te voeren. De tegels worden op tactisch gunstige plaatsen op het speelbord gelegd. Op de gebouwen plaatsen de spelers hun bezitsstenen. Door landschaptegels rond gebouwen met de juiste kleur te plaatsen, kunnen waardevolle gebieden ontstaan, die bij de verkoop van deze gebouwen veel dubloenen opleveren. Met de speciale acties kun je onder meer de plannen van medespelers blokkeren. Aan het einde wint de speler met de meeste dubloenen.

Ten slotte

Spiel 2006 was een aangename ervaring, onder meer door de relatieve rust op donderdag en vrijdag. De gemiddelde kwaliteit van het spelaanbod was dit jaar zeer hoog, dankzij spellen als Hermagor, Maestro Leonardo, Mr. Jack, Yspahan, Die Baumeister von Arkadia en Die Säulen der Erde. Met name de twee laatstgenoemde titels zijn mij zeer goed bevallen. Niet alleen door hun speltechnische kwaliteit, maar ook door het feit dat twee grotere uitgevers zich weer eens aan een spel met pit hebben gewaagd. (En blijkbaar heb ik enige affiniteit met het inzetten van arbeidertjes.....). Spiel maakt van 2006 een zeer sterke jaargang.

Volgens de scouts van Fairplay was het prototype van Notre Dame het beste spel van de beurs. Da’s mooi, want dan zit er voor komend voorjaar ook nog iets moois in de pijpleiding.

Dit was mijn verslag van Spiel 2006. Volgens mijn tekstverwerker heb ik 20 A4-tjes gevuld. Dit lijkt mij genoeg.


Speel ze!

Erwin (tekst) & Henk-Johan (foto’s)
Met dank aan Rob & Det

Interessante links:
- De Bordspeler over Essen: dag 1 en dag 2.
- Spelmagazijn: beursverslag en foto's (volgt).
- Spellengek: beursverslag.
- Spielbox: overzicht van beursverslagen.
- Boardgamenews: beursverslag.
- Gratis tijdschrift met beursspecial: WIN 359.





Agenda > Verslagen > Spiel 2006


Top