Agenda > Verslagen > Spiel 2007

Internationale Spieltage
SPIEL '07
Messe Essen 18.-21. oktober 2007


Deel I - Deel II - Deel III - Deel IV - Deel V - Deel VI
komspiel.gif (6620 bytes)

Czech Games Edition verkoopt blauwe enveloppen

Deze nieuwe uitgever uit Tsjechië was ondergebracht in de ‘Galeria’, de nieuwe hal met de speelplaats voor kleine kinderen. Dit was op zich een vreemde plek voor een uitgever van pittige bordspellen, maar ik kreeg de indruk dat de liefhebbers geen moeite hadden om de stand te vinden. Ze hadden twee spellen bij zich: Galaxy Trucker en League of Six.

In Galaxy Trucker bouwen de spelers ruimteschepen en gaan daarmee op zoek naar handelsgoederen, die ze aan het einde van hun tocht kunnen verkopen. Het spel duurt drie rondes. Elke speelronde begint met een bouwfase, waarbij de spelers tegels uit de - aanvankelijk - gedekte voorraad pakken. Het is de bedoeling dat je de beste onderdelen grijpt, om daarmee op jouw eigen ruimteschipbord een fatsoenlijk en veilig ruimteschip te bouwen. Er zijn meerdere categorieën onderdelen, die op bepaalde manieren verbonden moet worden. Aan het einde van de bouwfase controleren de spelers of de schepen conform de voorschriften zijn gebouwd. Illegale constructies worden dan zonder genade verwijderd. Vervolgens starten de spelers hun ruimtereis. De ruimteschepen (pionnen) worden op het vluchtbord geplaatst (in principe in de volgorde waarin de bouwfase is beëindigd). De eerste speler trekt een gebeurteniskaart van een van de vier stapels. Er zijn in grote lijnen drie soorten gebeurtenissen: goederen verzamelen, bewegen (conform jouw motor) en allerlei gevaren die de ruimteschepen bedreigen. Als de laatste kaart van deze ruimtemissie is afgewikkeld, eindigt de ronde. De spelers krijgen dan punten voor hun goederen en een bonus voor het mooiste schip. Ik heb even aan een versimpelde introductieversie gesnuffeld. Dit smaakte naar meer, waardoor dit boeiende spelconcept binnenkort in volle glorie op tafel zal komen (vooralsnog niet met met eigen exemplaar, want deze mist meer dan 50% van het spelmateriaal).

In League of Six is iedere speler een belastingambtenaar, die in naam van de koning de steden op het bord bezoekt. Deze belastingopbrengsten in goederen eindigen in de pakhuizen van de koning en/of de burgerij. De steden zijn losse bordjes rond een centraal bord, waarop de speelvolgorde wordt bijgehouden en de spelers van stad naar stad reizen. Aan het begin van een ronde worden een of meer steden afgesloten, zodat per speler één stad resteert. In een stad vind je de volgende opbrengsten: vier soorten goederen, een burgerkaartje, paarden en wachters. De actuele belastingtegel geeft aan hoeveel en welke zaken er deze ronde beschikbaar zijn, waardoor de ene stad deze ronde zeer interessant is en de andere slechts met tegenzin wordt bezocht. De spelers kiezen eerst in welke stad ze belasting willen heffen. Als je een stad met een tegenstander kiest, moet je hem daar afkopen met wachters. Dit doet een beetje denken aan het claimen van provincies in Amon-Ra. De afgekochte speler moet naar een andere stad reizen, hetgeen hem per stap wel een wachterkaart kost. Het is uiteraard mogelijk dat een verjaagde speler met een versterkte voorraad wachters terugkeert en jou alsnog uit de stad knikkert. Uiteindelijk staat iedereen in een andere stad en worden de belastingen geïnd. Daartoe draai je de belastingschijf op zo’n manier, dat de door jou gewenste opbrengsten beschikbaar zijn. Vervolgens worden de verzamelde goederen opgeslagen in de pakhuizen. Degene met de meeste paarden bepaalt als eerste in welk pakhuis goederen worden opgeslagen, enzovoort. Deze pakhuizen vind je als rijen op een afzonderlijk speelbord. Elke rij heeft meerdere velden, waar bepaalde goederenkleuren worden gevraagd. Deze goederen leveren 1 of meer winstpunten op. Degene die de rij kiest, moet als eerste zoveel mogelijk velden vullen. Vervolgens is zijn linkerbuurman aan de beurt enzovoort. Als je dit een beetje slim aanpakt, kun je medespelers dwingen om goederen voor een te lage opbrengst te verkopen en kan jij nog een extra voordeeltje grijpen. Als een rij wordt voltooid, krijgt de speler die deze rij koos namelijk een bonus. In een koninklijk pakhuis bestaat de bonus uit extra punten. In een burgerlijk pakhuis is dit een burgerkaart. Deze tonen meerdere burgers in drie soorten, die aan het einde van het spel extra winstpunten opleveren. Na zes rondes wint degene met de meeste punten. League of Six is een redelijk toegankelijk spel over het verzamelen en ‘veredelen’ van grondstoffen, waarbij de spelers voor de afwisseling niet alleen met zichzelf bezig zijn, maar op een leuke manier interactie bedrijven. Dit is wat mij betreft een toppertje, dat ook op de Nederlandse markt welkom is.

Don & Co – smeuïg abstract

De zes spellen van het GIPF-project krijgen in 2008 een nieuwe ‘look’ van de uitgever Smart Games. Dit zijn overigens niet de zes spellen die we een paar maanden geleden kenden. Tijdens Spiel verscheen namelijk een speciale ‘prerelease editie’ van TZAAR, het spel dat TAMSK uit het GIPF-project heeft geduwd. Dit collectors item is in een oplage van 1.000 genummerde exemplaren geproduceerd. Deze versie van het spel is voorzien van een tijdelijke vormgeving.


Kris Burm en een of andere speler

TZAAR is een abstract bordspel voor twee spelers. Beide spelers beschikken over 30 speelstukken in drie soorten. Aan het begin van het spel worden alle stukken op het bord geplaatst, waarmee alle velden zijn bezet. De snijpunten van de op het bord afgebeelde lijnen zijn de speelvelden. De regels om een stuk te slaan zijn eenvoudig. Verplaats een eigen stuk naar een aangrenzend speelveld met een vijandelijk stuk en neem laatstgenoemde uit het spel. Tijdens het spel komen er dus velden vrij. Je kunt ook slaan door een stuk in een rechte lijn over één of meer vrije velden te verplaatsen naar het eerstvolgende veld met een vijandelijk stuk. De sterkte van een stuk wordt niet bepaald door de soort, maar door de hoogte. In het begin liggen er alleen enkele stukken op het bord, maar tijdens het spel kun je jouw stukken sterker maken door ze te stapelen. Het bovenste stuk van een stapel bepaalt tot welke soort de gehele stapel behoort. Wit begint het spel met slechts één zet, daarna hebben de spelers altijd twee zetten per beurt. De eerste zet ben je altijd verplicht om een vijandelijk stuk te slaan. Voor je tweede zet heb je de keuze uit nogmaals slaan, stapelen of passen. Voor het versterken van een stuk of stapel verplaats je een eigen stuk of stapel naar een ander eigen stuk of stapel. Het is de bedoeling om de tegenstander van één soort speelstukken te beroven of hem in een positie te manoeuvreren waarin hij zelf geen stukken meer kan slaan. In beide gevallen heeft hij meteen verloren. TZAAR is alweer een laagdrempelig en elegant tweepersoonsspel van Kris Burm, dat spelers op allerlei niveaus speelplezier kan bezorgen. Ik vind het knap dat hij pure abstractie zo ‘smeuïg’ weet neer te zetten.

Eggert Spiele – rum & sigaren

In de weken en dagen voor Spiel worden tienduizenden spellen geassembleerd, meestal ook nog in dezelfde Duitse spellenfabriek. Als de dozenvullers op volle toeren draaien, gaat er af en toe iets verkeerd. Het kan daarom geen kwaad om de nieuwe spellen z.s.m. te testen op volledigheid. Bij Eggert leidde deze test tot een verrassend resultaat. In Cuba vond ik een presentje, een tegel met een Sambaschool. Mijn exemplaar van Hamburgum bevat enkele onbedoelde extraatjes: een set houten speelstukken in een fout formaat en een extra setje bouwstenen.

In Cuba heeft iedere speler een eigen plantage, waar hij landbouwproducten en andere bodemschatten kan winnen. Er is verder een centraal speelbord, met o.a. een markt voor handelsgoederen (landbouwproducten, rum en sigaren), een haven voor het verschepen van deze handelgoederen voor winstpunten, een parlement waar de wetten worden vastgesteld en uiteraard een scorespoor voor de winstpunten. Er zijn verder 25 gebouwen, die de spelers in de loop van het spel op hun plantagevelden kunnen bouwen en die allerlei voordelen opleveren (zoals geld, winstpunten, goederen of extra stemmen). Iedere speler beschikt over vijf actiekaarten met personen, waarvan hij er vier gebruikt om zijn acties van deze ronde uit te voeren. De arbeider activeert plantagevelden (rij & kolom) op jouw bordje, de handelaar is actief op de markt, de architect bouwt een gebouw (tegen betaling van de vereiste grondstoffen), de voorman activeert een of meer gebouwen op jouw plantage en de burgemeester verdient winstpunten door handelsgoederen te verschepen. De vijfde persoon wordt afgevaardigd naar het parlement. Zijn waarde (1-5) bepaalt hoeveel stemmen hij daar heeft. Je kunt met peso’s stemmen bijkopen. In een verkiezing wordt bepaald welke twee nieuwe wetten worden aangenomen. Er zijn vier categorieën wetten: een belasting in geld, een heffing in goederen, een subsidie in winstpunten en een restcategorie. Deze wetten kunnen veel invloed hebben. Als de huidige subsidie perfect aansluit op jouw bezittingen, wil je voorkomen dat deze door een nieuwe wet uit dezelfde categorie wordt vervangen. Cuba is in de eerste reacties neergezet als een mix van Puerto Rico en Die Säulen der Erde. Inderdaad, als je naar de losse onderdelen kijkt, zul je bekende elementen tegenkomen. De magie van een spel is meer dan de som van zijn onderdelen. Wat mij betreft heeft het Cubaanse toverstafje zijn werk goed gedaan. Ik ben zeer gecharmeerd van deze ‘salsa’, al heb ik wel zorgen over de forse speelduur met een volle bezetting.


de auteur van Hamburgum

In Hamburgum zijn de spelers welgestelde inwoners van de Duitse havenstad Hamburg (als je het bord omdraait, mag je in Londen spelen). Ze handelen in de goederen bier, doek en suiker. Deze worden bij voorkeur via de Hamburgse haven verscheept. De opbrengsten worden gebruikt voor de aanschaf van de bouwmaterialen hout, steen en kerkklokken. Hiermee stichten ze gebouwen en bouwen ze schepen. Met gebouwen kun je bijv. jouw productiecapaciteit verhogen, met een grote handelsvloot kun je meer goederen tegelijk verschepen. De vette winsten landen niet alleen maar in de eigen schatkist, maar worden ook gedoneerd aan de kerk. Is de speeltafel bezet met brave en vrome spelers? Welnee, de donaties hebben maar één doel: winstpunten en andere voordeeltjes binnentikken. Hamburg heeft zes bouwlocaties voor kerken. Elke kerk heeft behoefte aan vijf donaties. Voor zo’n donatie betaal je de vereiste bouwmaterialen en daalders. Dit levert je een donatiefiche op. De eerste is meteen vijf winstpunten waard, de andere donatiefiches speel je op een geschikt moment uit om bij voorkeur nog veel meer punten te verdienen. Je krijgt namelijk de kans om de waarde van deze fiches op te krikken, door eerst nog even de juiste dingetjes te verzamelen. De laatste donatie is een dure grap, maar levert wel een leuke bonus in punten op. De acties worden weer gekozen op de van deze auteur bekende actiecirkel. Met de acties kun je produceren, handelen, bouwen en de kerk plezieren. Als je op deze actiecirkel een beetje vaart wilt maken, kost dit je winstpunten. Als je jouw punten koestert, moet je af en toe een minder zinvolle actie kiezen. Met de bouw van de zesde kerk is het spel voorbij. Een interessant spel met – helaas – een knullige vormgeving.

Men had verder een kleine uitbreiding voor het bordspel Raumhändler. Kent u deze titel? Wees gerust, dit is de nieuwe naam van Space Dealer. Het setje bevat 44 nieuwe kaarten, die ik nog niet heb bekeken of getest.

Emma Games – pompen maar

In een grijs verleden moesten spelauteurs knokken om hun naam op de doos te krijgen, tegenwoordig zijn we verbaasd als er geen naam op de doos staat. De Nederlandse spelauteur Martyn F gaat nog een stapje verder. Hij begint zijn eigen uitgeverij, publiceert een eerste spel, zet de auteursnaam in grote letters op de doos en verbant de naam van de uitgever naar de kleine lettertjes op de achterkant. Op Spiel presenteerde Martyn vanuit een smaakvol ingerichte stand in hal 4 zijn eerste spel Wadi.

Een wadi is een woestijnrivier, waardoor slechts gedurende een korte periode van het jaar water stroomt. De spelers zijn landbouwers, die met hun sjadoefs (waterpompen) de waterreservoirs in de gebieden naast de rivier proberen te vullen. Aan het begin van het spel wordt eerst een speelveld opgebouwd met losse tegels. Er zijn drie soorten landtegels met 1-3 waterreservoirs (1-3 winstpunten) en 17 waditegels, waarmee de rivieren worden gevormd. Aan het begin van elke rivier ligt een stapel waterschijfjes, die in de loop van het spel stroomafwaarts verschuiven. Als je aan de beurt bent, mag je twee acties uitvoeren of passen. Je mag in willekeurige volgorde 1 sjadoef bouwen en 1 waterschijfje pompen, of je mag twee waterschijfjes pompen. Wadi is een elegant tactisch bordspel. De regels en het spelprincipe zijn duidelijk en toegankelijk, maar om het goed te spelen moet je de grijze cellen voldoende prikkelen. Dit spel beloont vooruitdenken, vereist een gevoel voor timing en vraagt erom dat je handig profiteert van de activiteiten van je medespelers. De interactie wordt afgedekt door het bezetten van mooie plaatsen en door de mogelijkheid om water uit het bereik van een andere sjadoef weg te pompen. Voor meer details verwijs ik naar mijn eerste indruk op basis van een prototype.

Face 2 Face Games – eet smakelijk

Het bordspel Moai speelt zich af op Paaseiland, bekend van de enorme beelden (Moai) langs de kustlijn. Door overbevolking, ontbossing en uitputting van de schaarse natuurlijke grondstoffen raakt de oorspronkelijke beschaving in verval. Dit resulteerde in een bloedige burgeroorlog en uiteindelijk zelfs in kannibalisme. In dit spel leiden de spelers hun eigen clans en proberen ze de ecologische ramp zo goed mogelijk te doorstaan. Aan het begin van een ronde wordt een set epochkaarten klaargelegd. Deze kaarten bepalen allereerst hoeveel houtfiches er deze ronde in het bos worden gelegd. Alle spelers doen vervolgens een gedekt bod met hun volkkaartjes, waardoor de speelvolgorde wordt bepaald. In volgorde kiest iedere speler een epochkaart. Latere epochkaarten introduceren ecologische ellende, of staan je toe om een medespeler te kwellen. Daarna zetten de spelers hun bevolkingsfiches in c.q. verwisselen ze op het bord liggende fiches. Deze fiches hebben een kracht van 1-3. Je stuurt open fiches naar vrije akkervelden, waar hun totale kracht bepaalt hoeveel bevolkingsfiches je in leven kunt houden. Als je in een vorige ronde een epochkaart met een boot hebt gekozen, kun je één fiche tot visser bombarderen die dan 1-3 fiches kan voeden. Als jouw clan onverhoopt toch te weinig voedsel heeft, kun je een van jouw buren aan de menukaart toevoegen. Daartoe moet je wel de juiste volkkaartjes uitspelen (bied dus met enig beleid op de epochkaarten). Met de dichte fiches in het bos proberen de spelers houtfiches te bemachtigen. Dit gebeurt min of meer volgens de methode 'Morgenland'. Jouw aanvankelijk dichte fiches op de vulkaan hakken nieuwe beelden uit de rotsen. De totale kracht van deze groep bepaalt de lengte van het beeld. Als je een beeld hebt voltooid, lever je een houtfiche in (vervoer naar de kust) en voeg je het beeld toe aan jouw scorestapel. Aan het einde van een ronde trekken de spelers o.a. nieuwe volkkaarten (afhankelijk van de gekozen epochkaart) en kunnen ze kaarten inleveren om extra bevolkingsfiches te bemachtigen. Het einde van het spel wordt ingeluid door de komst van de Nederlandse ontdekkingsreiziger Jacob Roggeveen op Paaszondag 1722. Dan krijg je winstpunten voor de lengte van jouw beelden, voor overlevende bevolkingsfiches en voor houtfiches. Een interessante combinatie van stoeien met schaarste en het naaien van de buren.

Ferti Games

Knizia’s En Garde, een tweepersoonspelletje over degengevechten, is in meerdere uitvoeringen en onder meerdere namen op de markt gebracht. Je zou verwachten dat de interesse van uitgevers zo langzamerhand is verdwenen. Wat schetst mijn verbazing, de Franse uitgever Ferti probeert het in 2007 nog een keer. Over het spelsysteem hoef ik na al die versies niets meer te zeggen, het materiaal komt beter tot zijn recht met een plaatje.

Fragor Games – hitsige herten

De Schotse Lamont Brothers hadden voor de vierde keer op rij een spel met koddige speelfiguren. Na kikkers, schapen en ratten was het nu tijd voor de herten van Antler Island. Iedere speler controleert een hongerig, strijdlustig en vooral ook hitsig mannetjeshert. Tijdens de bronsttijd draait alles draait om voedsel, vechten en de vrouwtjes. Iedereen heeft een actiebordje met vier mogelijk acties: bewegen, eten, paren en geweien groeien. Elke ronde wijs je vijf actiefiches (1, 2, 3, X en dummy) gedekt aan deze acties toe. Je mag dezelfde actie meerdere malen kiezen. De acties worden in volgorde uitgevoerd: eerst actie 1, dan 2 enzovoort. De X zorgt hierbij voor flexibiliteit, met de dummy kun je bluffen. Beweeg je naar een veld met een ander mannetje, dan kun je hem uitdagen voor een gevecht. Als beiden willen knokken, bepaalt de som van de lengte van het gewei en de waarde van de opgeofferde voedselfiches (waarde 1-3) de gevechtskracht. De verliezer raakt een van zijn geweistukken kwijt en wordt door de winnaar van het veld gejaagd. De winnaar krijgt een ervaringsfiche, dat je extra mogelijkheden biedt. Het speelveld heeft letterlijk drie niveaus, waarbij de herten strijden om de centrale heuvel. Het is echter lastig om dit centrale veld lang te beheersen, omdat je de voor gevechten benodigde voedselfiches alleen aan de buitenkant kunt verzamelen. Aan het einde van het spel krijg je punten voor het aantal besprongen hindes en jouw positie op het eiland. 

De Schotse broers hebben deze keer een elegant familiespel afgeleverd, waarbij geluk en planning goed in balans lijken te zijn en de interactie op een thematisch verantwoorde manier is afgedekt. Je moet jouw acties goed plannen. Omdat iedereen dit gedekt doet, zijn de uitkomsten soms grillig. Het prachtige driedimensionale speelbord en de koddige herten maken het mooie plaatje compleet. Door een calculatiefoutje was de oplage dit jaar groter dan ooit tevoren (2.500 versus 1.000 exemplaren). Het spel was zo populair, dat er nog maar 500 exemplaren over zijn. Deze zullen medio november in de Duitse webwinkels opduiken.

Goldsieber - charmante ontwerpsters

Schande over mij, maar ik had geen tijd om de spellen van deze uitgever te testen. Gelukkig hebben mijn hulptroepen het nieuwe spel Saba wel gespeeld.

De spelers bouwen gezamenlijk aan het paleis voor de koningin van Saba. Hiervoor hebben ze grondstoffen nodig, die ze in de havens kunnen krijgen. Als de spelers een paleisdeel bouwen, mogen ze een poppetje op het dak van dat deel van het paleis zetten. Elk deel heeft drie niveaus. Als iemand het tweede niveau wil bouwen, mag hij het poppetje van het eerste niveau verbannen en er zelf gaan staan. Het poppetje dat geplaatst wordt tijdens het derde niveau blijft dus definitief staan en levert aan het einde van het spel een punt op. Doel is natuurlijk om zoveel mogelijk punten te halen. Tijdens zijn beurt, kiest de speler eerst een haven van waaruit hij grondstoffen krijgt. Hij heeft twee dubbelzijdige kaartjes, waardoor hij telkens keuze heeft uit twee van de vier havens. Het kaartje wordt daarna omgedraaid. Naast de grondstoffen heb je meestal nog een andere havenactie: een actiekaart pakken, een bouwkaart verwijderen of de Wesir verplaatsen. De actiekaarten leveren voordelen op tijdens het spel. De haven wordt weer aangevuld. Er liggen telkens drie bouwkaarten open. Daarop staat aangegeven welk deel waar gebouwd kan worden. Als een speler ervoor kiest om te bouwen, pakt hij de kaart, betaalt de grondstoffen en eventueel goud, bouwt het paleisdeel en plaatst zijn poppetje. Als hij wil, mag hij daarnaast nog een poppetje plaatsen in één van de zes stadswijken. Daar kan hij extra grondstoffen krijgen of ruilen voor de rest van het spel. De Wesir blokkeert steeds in één van de wijken de bijbehorende actiemogelijkheid. Met name de havenactie om een bouwkaart uit het spel te verwijderen kan erg lucratief zijn. Als een speler een poppetje op het tweede niveau heeft staan en hij kan de kaart van het derde niveau van dat deel van het paleis verwijderen, levert zijn poppetje zeker een punt op aan het eind van het spel. Tussen de bouwkaarten zitten ook een paar tussentellingen. Hiervoor kan een speler ook kiezen. De speler die op dat moment de meeste poppetjes boven op het paleis heeft staan, krijgt een extra poppetje in de schatkamer. Ook dit is een zeker punt aan het eind van het spel. Het spel is afgelopen als de bouwkaarten op zijn of als de kaart speeleinde verschijnt. Het spel is mooi gemaakt. Het idee is ook niet verkeerd en toch kon het mij niet lang bekoren. Met name de speelduur is te lang voor dit spel. Er is weinig interactie en als een ander aan de beurt is, kan jij verder niets doen dan wachten tot je zelf weer mag. (Tekst: Det)


Liebe & Intrige

Ook aan het tweede spel Liebe & Intrige heb ik geen aandacht besteed, ondanks het feit dat de charmante ontwerpsters regelmatig present waren om het uit te leggen. Niet zwichten voor vrouwelijk schoon? Volgens mij ben ik een bordspellengeek aan het worden.

Hans im Glück

Deze uitgever uit München had dit jaar drie nieuwe producten: een nieuwe uitbreiding voor Carcassonne, het meerderhedenspel Ming Dynastie en het bordspel Oregon.

Laatstgenoemde titel toont een nogal abstract landschap met meerdere rijen en kolommen, die zijn voorzien van symbolen. Dezelfde symbolen vind je terug op landschapskaartjes. Tijdens het spel plaatsen de spelers speelfiguren en/of gebouwen op dit speelveld. Speelfiguren plaats je met twee landschapskaartjes, gebouwen met een landschapskaartje en een gebouwkaartje. Zodra speelfiguren en gebouwen elkaar raken, genereren de gebouwen winstpunten. Je krijgt ook punten voor groepjes eigen speelfiguren. Iedere speler beschikt over een fiche dat een dubbele beurt mogelijk maakt en een fiche dat je kunt gebruiken als een joker. Je kunt deze fiches heractiveren door speelfiguren naast het juiste gebouw te plaatsen. Ik houd deze korte beschrijving bewust abstract, omdat het ‘wilde westen thema‘ nogal kunstmatig aanvoelt. Ook inhoudelijk heeft dit spel op mij geen verpletterende indruk gemaakt. Het is namelijk nogal frustrerend wanneer je geen speelfiguren op interessante locaties kunt plaatsen, omdat je domweg steeds de verkeerde kaartjes trekt. Deze middenklasser met te weinig sfeer en enkele frustratiepuntjes zal mijn spellenkast niet halen.

Ming Dynastie is een meerderhedenspel dat zich afspeelt in zes Chinese provincies, die weer zijn onderverdeeld in drie districten. Naast de gebruikelijke landkaart bevat het speelbord zes voorraadvelden in de kleuren van deze provincies. Daar plaatsen de spelers aan het begin van een ronde vijf speelfiguren. Vervolgens vult iedereen zijn hand aan tot vijf bewegingskaarten en/of jokers. De gewone bewegingskaarten zijn gratis, maar de keuze is afhankelijk van waar jouw speelfiguren staan en daarna van de aanvoer vanaf de stapel. Voor een joker moet je een speelfiguur inleveren. Met de bewegingskaarten verplaats je jouw prins over het bord. Als hij de grens van een district passeert, moet je een passende bewegingskaart of een joker inleveren. In het district waar jouw beweging eindigt, plaats je max. 3 van jouw speelfiguren uit het voorraadveld met dezelfde kleur. De bewegingsfase eindigt pas wanneer iedereen heeft gepast. Dan wordt per district de meerderheid bepaald. In principe verschuiven de twee beste spelers 2 resp. 1 speelfiguren naar de stadswijk in dit district. Deze speelfiguren bezorgen je provinciefiches. Als je een set met 6 verschillende provinciefiches inlevert, ontvang je een flinke hoeveelheid winstpunten. Daarna mogen de spelers hun speelfiguren uit de stad terugtrekken of ze daar laten staan. Een terugtrekking bepaal je met gedekte gespeelde terugtrekkaartjes. Als ze blijven staan, leveren ze eenmalig extra punten op (voor aanwezigheid & eventueel de meerderheid), maar worden ze daarna wel uit het spel verwijderd. Na zes rondes is het spel voorbij en wint degene met de meeste punten. In eerste instantie kon ik geen (Chinese tomaten-) soep van de spelregels maken. Pa na een tijdje ploeteren viel me op dat men de samenvatting van een ronde en de gedetailleerde regels door elkaar had geschud. Na het trucje met de schaar beschik ik nu wel over twee leesbare foldertjes. Ming Dynastie is ongetwijfeld een degelijk meerderhedenspel, maar tijdens een eerste – onvolledig – proefpotje werd ik nog niet warm van binnen. Op de een of andere manier voelde het een tikje gekunsteld en mechanisch aan. De ‘klik’ tussen thema en spelsysteem is mij ontgaan. Voor een dynamisch meerderhedenspel met een reiselement heb ik op dit moment genoeg aan Gangster van Amigo. Maar..... ik ken mezelf, en mijn liefde voor dit genre, dus komt Ming Dynastie ongetwijfeld nog wel een keer op tafel.

De Carcassonne uitbreiding Abtei und Bürgermeister heb ik laten liggen. Die komt nog wel aan de beurt wanneer de Nederlandstalige editie van 999 Games is verschenen.



Lees verder in deel IV van dit verslag

Agenda > Verslagen > Spiel 2007


Top