Agenda > Verslagen > Spiel 2007

Internationale Spieltage
SPIEL '07
Messe Essen 18.-21. oktober 2007


Deel I - Deel II - Deel III - Deel IV - Deel V - Deel VI
komspiel.gif (6620 bytes)

Histogames

Vooruitlopend op zijn exotische vakantie had mijn metgezel Niek verdacht veel belangstelling voor een bordspel met een Aziatisch thema. Ik geef hem graag het woord. In König von Siam liggen blokjes van drie clans willekeurig verspreid over de provincies, die één voor één gewaardeerd gaan worden. Bij een waardering wordt een provincie onder gezag van de clan gesteld die er de meeste blokjes heeft. De spelers proberen de meeste invloed te krijgen op de clan die uiteindelijk de meeste provincies bestuurt. Om dit voor elkaar te krijgen, speel je actiekaarten uit die de blokjesverdeling (of waarderingsvolgorde) veranderen, waarna je één blokje van het bord naar jouw invloed haalt. Dus door je invloed op een clan te vergroten, neemt de invloed van die clan op het bord af. Een duivels dilemma.

Hurrican – een Ripper & lieve diertjes

De uitbreiding voor Mr. Jack werd geplaagd door productieproblemen, waardoor men deze set pas vanaf zaterdag kon verkopen. Toen was ik al thuis, waardoor ik even op mijn exemplaar moest wachten. Het is opmerkelijk dat men voor het tweede jaar op rij de kaarten verprutst. Vorig jaar kon je aan de zijkant de geheime karakters herkennen, dit jaar was de blunder zo mogelijk nog erger met rechte versus afgeronde hoeken.

Men demonsteerde en verkocht verder het kaartspel Animalia. Dit schitterend uitgevoerde verzamelspelletje was ooit bedoeld als een exclusieve premium voor klanten van een Zwitserse verzekeraar. Het is de auteurs deze zomer gelukt om toestemming voor een commerciele release te verkrijgen. De speelkaarten tonen vijf verschillende diersoorten en een joker. Elke diersoort bestaat uit zeven kaarten, waaronder enkele specialisten. De gever draait een kaart om en beslist of hij deze houdt of doorschuift. Zodra iemand een kaart pakt, voegt hij deze toe aan zijn open verzameling en schuift de rol van gever één speler door. Als de kaart niet wordt gepakt, wordt er een tweede kaart getrokken en maakt dit duo het bekende rondje. Desnoods doen we dit nogmaals met een trio, waarna de kaarten uiteindelijk desnoods bij de gever landen. Met de specialisten kun je resp. een kaart van een ander stelen, een ongewenste kaart bij een ander lozen of de bovenste kaarten van de stapel bekijken en sorteren. Een verzameling is vol als deze vijf kaarten bevat. Als alle verzamelingen zijn voltooid, krijg je fiches voor paren, trio’s enzovoort. Losse kaarten leveren alleen iets op als je vijf verschillende diersoorten bezit. Na drie rondes leveren de fiches punten op en krijg je een bonus als je vijf fiches van dezelfde soort bezit. Ik vind dit een leuk en luchtig tussendoortje. Een minpuntje is het kleurverschil tussen gewone paarden en de specialisten. Daaraan moet je de eerste keer even wennen, maar daarna levert dit geen misverstanden meer op.

Kosmos – ruimtehandel voor twee

Kosmos had ook dit jaar een wagonlading nieuwe spellen, waarvan ik het leeuwendeel niet nader heb bekeken. Ik zit eerlijk gezegd niet te wachten op de zoveelste Catanvariant (Anno 1701), een loopspel over een speelfilm (The Golden Compass) of een bewerkte heruitgave van een puzzelspel (Ubongo Extrem). Als liefhebber van Merchant of Venus zat ik uiteraard wel te wachten op het Perry Rhodan tweepersoonsspel. Dit is geen directe bewerking van de Avalon Hill klassieker, maar via enkele omwegen is er wel een relatie te onderkennen. Ik was allereerst benieuwd of ik mijn jarenlange ‘reign of terror’ in het Merchant universum ook naar dit tweepersoonsspel kon verhuizen. Mijn galactische opponenten kunnen de borst natmaken, het eerste potje Perry leidde tot een klinkende overwinning. Perry Rhodan is een meer dan geslaagde oefening in kaartmanagement. Je bent uiteraard niet alleen met jezelf bezig. Het wegkapen van kansen voor de neus van de tegenstander en het treiteren met sommige actiekaarten zorgen voor voldoende interactie en speelplezier. Voor meer informatie verwijs ik je naar mijn uitgebreide preview.


de auteurs van Säulen

Een andere lekkernij was de uitbreiding voor Die Säulen der Erde. Dit mooie bordspel is in Duitsland populair genoeg, waardoor ook deze dozen als warme broodjes over de toonbank vlogen.

Die Siedler von Hessen is een Catanscenario, die wordt gespeeld op een poster met de kaart van de gelijknamige Duitse deelstaat. Je kon deze set bij de Kosmosstand afhalen, als je daar 2 euro aan een goed doel doneerde. In 2008 verschijnen er meer van deze scenario's op posterkaarten van Duitse deelstaten. Misschien ook een leuk idee voor 999 Games, als promotievehikel voor de tiende verjaardag van Catan in Nederland?

Lookout Games – boer zoekt bonen

In de categorie ‘leuke hebbedingetjes’ presenteerde men een speciale versie van Bohnanza. De tekeningen op de kaarten zijn gemaakt door fans van alle leeftijden. Dit heeft soms geleid tot gruwelijke misbaksels door kinderen zonder enig tekentalent, die door papa en mama ongetwijfeld zijn wijsgemaakt dat ze iets moois hebben geproduceerd. Gelukkig bevat het doosje vooral leuke, boeiende en/of hilarische plaatjes, soms zelfs van kinderen met talent.

Uwe Rosenberg heeft meer in zijn mars dan kaartspellen met bonenakkers. In de categorie ‘agrarisch speelplezier’ heeft hij dit jaar een indrukwekkend bordspel afgeleverd. Agricola is een ontwikkelingsspel, waarbij de landbouw anno 1670 centraal staat. Aan het begin van het spel bezit je een kleine houten hut met twee kamers, waarin jouw twee gezinsleden wonen. Een bord met actievelden biedt jou allerlei mogelijkheden om jouw levensstandaard te verhogen. Elke speelronde komt er een nieuwe actiemogelijkheid bij. Hiermee verzamel je grondstoffen of zaaigoed, verbouw je jouw huis, zorg je voor gezinsuitbreiding en probeer je jouw gezin te voeden. Je kunt ook ontwikkelings- of investeringskaarten uitspelen. De laatstgenoemde kaarten bevatten allerlei nuttige voorwerpen, zoals een oven waarmee je graan in brood kunt veranderen. Deze investeringen kosten je wel de nodige grondstoffen. Elke actie mag per ronde maar door één persoon worden uitgevoerd, waardoor de spelers elkaar regelmatig in de weg zitten en een goede planning en timing belangrijk zijn. Je moet jouw gezin uitbreiden om van de extra actiemogelijkheden te profiteren. Je moet dit overigens niet te snel doen, omdat je de nieuwe monden wel moet voeden. Na een aantal speelrondes vind er steeds een oogstfase plaats, waarin elk gezinslid twee voedselfiches claimt. Als je dan onvoldoende voedsel, graan of groenten bezit, moet je bedelen en winstpunten inleveren. Na 14 speelrondes wint degene die zijn boerderij het best heeft ontwikkeld. Dan krijgen de spelers winstpunten voor akkers, weiden, stallen, gewassen en de veestapel. Ze krijgen ook punten voor de verbouwingen van hun woning, voor hun gezinsleden en voor sommige uitgespeelde investeringskaarten. Strafpunten krijg je voor ongebruikte velden en het ontbreken van veesoorten en gewassen. Agricola is echt iets anders dan een luchtig kaartspel over het telen en handelen van bonen. Dit is een indrukwekkend bordspel, waarbij je lekker aan het plannen en bouwen bent en met enige regelmaat leuke acties voor de neus van de buren wegkaapt. Door de vele ontwikkelings- en investeringskaarten zal dit spel ook na tientallen potjes nog verrassingen opleveren. Ik zal hier de komende maanden veel speelplezier mee beleven.

Moskito Spiele

Het was de laatste jaren nogal stil rond deze uitgeverij van spelauteur Karl-Heinz Schmiel. De laatste uitgave was de tweede editie van Die Macher uit 1997. Na een pauze van 10 jaar ligt er een nieuwe Moskito op tafel, deze keer in samenwerking met het Heidelberger Spieleverlag.

Het speelbord van Tribun toont een min of meer abstracte weergave van het oude Rome. Op de meeste locaties (actievelden) worden zogenaamde fractiekaarten neergelegd, soms open, soms gedekt. Deze kaarten zijn de leden van de 7 Romeinse machtsgroepen, waarop de spelers invloed proberen uit te oefenen. Iedere speler vertegenwoordigt een Romeinse familie met een aantal speelstukken. Deze speelstukken zetten de spelers beurtelings in op de actievelden op het speelbord. Op de locaties met fractiekaarten probeer je deze kaarten te bemachtigen, hetgeen je meestal de nodige sestertiën zal kosten. De fractiekaarten heb je nodig om een fractie onder jouw controle te brengen. Hiertoe plaats je een speelfiguur op het veld van de desbetreffende fractie. Als een tegenstander deze fractie controleert, moet je een betere set kaarten uitspelen. Daarmee naai je niet alleen de tegenstander, maar krijg je ook nog eens een overnamebonus. Het systeem beloont het naaien van de opponent. Waarom wil je zo’n fractie eigenlijk controleren? Omdat de speciale eigenschappen van de fracties je allerlei voordelen opleveren. Zo verzamel je sestertiën, lauwerkransen, schriftrollen, de gunst van de goden enzovoort. Waarom doe je dit? Omdat deze voordelen en andere zaken zijn afgebeeld op de speelkaart met de winstvoorwaarden, die overigens voor alle spelers geldt. Als jij als eerste aan de voorwaarden voldoet, win je het spel. Gelukkig hoef je niet alle voorwaarden op zo’n kaartje te vervullen. Je richt je gewoon op het vereiste aantal en de door jou gewenste soorten. Een van de soorten is overigens verplicht! Veni, vidi, vici, daarvoor doe ik met plezier mijn best. De pauze was lang, maar heeft wel een briljant spel opgeleverd. Je zit elkaar in de haren bij het verzamelen van kaarten, je naait elkaar een oor aan met het overnemen van fracties en moet doorlopend waken voor snode plannetjes richting victorie. Zo goed en elegant heb ik ‘m dit jaar nog niet op de speeltafel gehad. Avé Karl-Heinz!

Phalanx Games

Phalanx Games had dit jaar een prachtige stand, die was aangekleed als een gangsterkroeg uit Chicago anno 1920. Ook de spelleiders waren volledig in stijl, van de charmante ‘gangsterliefjes’ tot aan gangsterbaas Don Rutgerio. In deze stand werd uiteraard het kaartspel Chicago Poker gespeeld. Het spelmateriaal bestaat uit speelkaarten in vijf kleuren, die je uitspeelt aan jouw kant van een van de zeszijdige tegels. Er zijn ook nog een paar actiekaartjes, waarmee je bijv. kaarten van medespelers kunt lozen of interessante kaarten kunt terughalen. Je hebt elke beurt drie actiepunten, waarmee je kaarten kunt trekken of aanleggen. Als iemand vijf kaarten bij een tegel heeft gelegd, mogen de medespelers nog reageren en volgt er een telling. Dan wordt volgens een Pokertelling (met extraatjes) bepaald wie daar de sterkste is. Deze speler krijgt de tegel, die door een nieuwe wordt vervangen. Je wint door als eerste een bepaalde combinatie van tegels te verzamelen. Dit luchtige spel doet een beetje denken aan spellen als Schotten Totten. Ik vind Chicago Poker leuk zolang het spel vlot verloopt. Met een grote bezetting, in combinatie met een ongelukkige aanvoer van tegels, duurde het spel mij wat te lang en sijpelde mijn belangstelling langzaam weg.

De nieuwe titel Lascaux heb ik niet gespeeld...... dus geef ik graag het woord aan Det. Lascaux is een biedspel, waarbij je kaarten moet verzamelen met grottekeningen van dieren. Op elke kaart staan een dier en twee kleuren handjes. In het midden van de tafel wordt een rijtje kaarten uitgelegd. De spelers geven in het geheim met een schijf aan op welke kleur handjes ze gaan bieden. Het bieden verloopt snel door het inzetten van steentjes. Gewoon een kwestie van bijleggen of passen. Zodra iemand past, neemt hij zijn bod weer terug en legt zijn schijf (dicht) midden op tafel. De anderen bieden door. Als er weer iemand past, pakt hij ook zijn bod terug en legt zijn schijf bovenop die van de eerste passer. Zo ontstaat een stapeltje. Dit gaat net zolang door tot er nog één bieder over is. Die betaalt zijn bod aan de bank en heeft de eerste mogelijkheid om kaarten te pakken. Hij laat zien op welke kleur hij bood en pakt alle kaarten waarop die kleur handjes staan. Daarna mag degene die als laatste heeft gepast eventuele kaartjes met handjes in zijn geboden kleur pakken. Zo wordt het stapeltje fiches op tafel van boven naar beneden afgewerkt, tot er geen kaarten of fiches meer liggen. De gewonnen kaarten leggen de spelers gesorteerd per dier open voor zich neer. Er start hierna weer een nieuwe biedronde. Als alle kaarten op zijn, eindigt het spel. De speler die per diersoort de meeste kaarten heeft, krijgt hiervoor punten. Een restant biedsteentjes levert eventueel ook nog wat punten op. Winnaar is natuurlijk de speler met de meeste punten. Lascaux is een simpel biedspelletje voor even tussendoor. Het extraatje is dat je moet inschatten op welke kleuren de andere spelers bieden. En net als jij denkt, dat hij denkt..., denkt hij natuurlijk weer anders. Grappig, maar geen topper. (Tekst: Det)

Queen Games – Vikingen en zeppelins

Queen Games had dit jaar twee nieuwe titels, Giganten der Lüfte van Andreas Seyfarth en Eketorp van Dirk Henn. Laatstgenoemde kende ik al als semiprofessionele uitgave van Dirk’s eigen uitgeverijtje db-Spiele.

Giganten der Lüfte is een dobbelspelletje met een lading chroom en een bijzonder thema. Het is de bedoeling om zeppelinkaartjes met veel winstpunten te verzamelen c.q. de betere Hindenburgvelden te bezetten. Deze kaartjes of velden verdien je door met de afgebeelde dobbelstenen (wit, rood en zwart) het afgebeelde getal te evenaren of te overtreffen. De witte dobbelstenen zijn zwak, de rode zijn redelijk en de zwarte hebben pas echt iets te melden. Om de betere stenen te bemachtigen, moet je eerst de nodige hulpkaartjes (motoren, bemanning, er zijn in totaal zes categorieën) bij elkaar dobbelen. Tijdens het spel verzamel je verder speciale fiches (na mislukte beurten), die je later kunt gebruiken voor een dubbele beurt (kost 3 fiches) of een bonus van +1 op een worp (kost 1 fiche). Ik vond dit een leuke combinatie van dobbelen en plannen, die me een beetje deed denken aan een spel als Um Krone und Kragen.

Bij Eketorp controleert iedere speler een Vikingstam, die bouwt aan een eigen burcht. Daartoe verzamel je de benodigde bouwstenen op een centraal speelbord. Het bouwmateriaal bestaat uit vier soorten houten blokjes, die aan het einde van het spel winstpunten waard zijn. Aan het begin van een ronde kies je in het geheim op welke velden je jouw speelfiguren inzet. Speelfiguren zonder taak blijven als verdediger in jouw eigen burcht staan. Vervolgens worden de speelfiguren op de desbetreffende velden van het centrale bord geplaatst. Als op een veld meer figuren dan bouwstenen staan, wordt er eerst een robbertje gevochten. De actieve speler kiest een doelwit, waarna beide spelers één van hun gevechtskaarten uitspelen. De hoogste kaart wint het gevecht en blijft staan, de verliezer eindigt in het hospitaal. Het verschil in gevechtskracht bepaalt op welk hospitaalveld de verliezende speelfiguur wordt gelegd. Dit veld bepaalt hoe lang het duurt voordat een speelfiguur weer aan het spel kan deelnemen. Daarna geven de aanvaller en de verdediger de gespeelde gevechtskaarten aan elkaar, waardoor een gewonnen knokpartij als een boemerang terug zal komen. Nadat alle gevechten zijn afgewikkeld, sjouwen jouw speelfiguren bouwstenen naar jouw burcht. De gebouwde stenen zijn overigens niet veilig, het is namelijk mogelijk om de burcht van een medespeler aan te vallen. Als je zo'n gevecht wint, sloop je één of meer bouwstenen, waarvan je er eentje in jouw eigen burcht mag plaatsen. Als een speler zijn muur heeft voltooid, eindigt het spel en krijgen de spelers winstpunten voor bouwstenen en enkele andere zaken. Eketorp is wat mij betreft een geslaagde combinatie van plannen, gokken en een robbertje knokken en daarmee in mijn boekje een van de leukere spellen van Dirk Henn.

QWG Games

QWG Games had een eenvoudige verkoopstand, waar met name de spellen uit de Master Print serie werden verkocht aan buitenlandse verzamelaars. Ik heb er zelf een Nederlandstalige Amyitis gekocht. Waarom zou je Franse regels lezen, als het ook met een fatsoenlijke vertaling kan? Nou, daarover later meer...... El Capitan heb ik nog even laten liggen, ik wil namelijk eerst even proeven hoe de verschillen met Tycoon smaken. Demetra heb ik ook laten liggen. Dit heeft niets met de inhoudelijke kwaliteit van dit spel te maken, maar ik wil mijn ‘Key-serie’ gewoon compleet houden. Ik heb met een van de eigenaren nog even gepraat over de toekomstplannen van QWG Games. Daarover doe ik uiteraard geen inhoudelijke mededelingen, maar zo te horen staan ons volgend jaar weer enkele lekkernijen te wachten, waaronder een stevig nieuw spel van een bekende auteur. Verder wil men vanaf 2008 de eerste voorzichtige stappen zetten als uitgever van hoogwaardige familie- en kinderspellen. De QWG-stand op Spiel leek op een eenvoudige ‘dozenschuiver’, op het Spellenspektakel zullen de mannen van QWG Games uit een ander vat tappen. In Zwolle pakken ze uit met een forse stand met een fors aantal demonstratietafels, waar je kunt genieten van spellen als Amyitis, El Capitan, Demetra en De Vorsten van Florence.

Terug naar Amyitis. De spelers zijn edelen in het oude Babylon, die een bijdrage leveren aan de beroemde hangende tuinen. Het spel wordt gespeeld op twee speelborden: de stad Babylon en het land Mesopotamië. De stad bevat akkers, drie tempels en de befaamde hangende tuinen. Het speelbord van Mesopotamië bevat meerdere stadsvelden. Aan het begin van een ronde liggen er arbeiderskaartjes klaar, waarmee de spelers acties kunnen uitvoeren. De eerste arbeiders van een ronde zijn gratis, daarna vragen ze vrij snel geld voor hun diensten. Met de arbeiders kun je grondstoffen of kamelen verdienen, een bewateringsblokje in de tuin plaatsen (voor winstpunten) of een blokje in een van de drie tempels plaatsen (voor een bonus aan het einde van de ronde). Kamelen heb je nodig om op het tweede bord naar een nieuwe stad te reizen. Daar lever je grondstoffen in om een plant te kopen, winstpunten binnen te tikken of een hofkaart te verdienen. Laatstgenoemde kaartsoort levert een leuke bonus op (extra geld, beweging en/of winstpunten). Een plant mag je op een bewaterd tuinveld plaatsen. Zo’n plant levert meteen winstpunten en soms een extraatje op. Aan het einde van het spel zorgt een grote verzameling planten voor extra punten. 

Amyitis is alweer een spel over het kiezen van schaarse acties en het veredelen van grondstoffen tot winstpunten. Voegt dit iets toe aan de vele voorgangers? Ja, want de keuze- en scoresystemen zijn hier op een frisse en sfeervolle wijze geïmplementeerd. Ik heb overigens wel twijfels over de geforceerde schaarste aan hofkaarten. Er is altijd één speler die de bankierkaart moet missen, en die hierdoor wordt gedwongen om op een andere manier geld te verdienen. Deze andere manieren zijn er uiteraard wel, maar deze dwang voelt toch niet prettig. Ik heb uiteraard meer speelervaring nodig om hierover een definitief oordeel uit te spreken. De Nederlandse editie bevat helaas een vervelende vertaalfout, die zijn oorzaak schijnt te hebben in een onduidelijke passage in de conceptversie van de Engelstalige regels. Volgens de Nederlandse regels voert de laatste passer de processie uit (dit is een interessante bonusactie bij de tempels). Volgens de Franse, Engelse en Duitse regels moet dit de rechterbuurman van de startspeler zijn.



Lees verder in deel V van dit verslag

Agenda > Verslagen > Spiel 2007


Top