Agenda > Verslagen > Spiel 2007

Internationale Spieltage
SPIEL '07
Messe Essen 18.-21. oktober 2007


Deel I - Deel II - Deel III - Deel IV - Deel V - Deel VI
komspiel.gif (6620 bytes)

Rio Grande Games – 'welkom' in het Amerikaanse spellenparadijs

Voorafgaand aan Spiel was het de vraag of Race for the Galaxy de beurs zou halen. Dit kaartspel van Tom Lehmann werd geplaagd door vertragingen, omdat buitenlandse uitgevers in een laat stadium belangstelling toonden. In de nacht van woensdag op donderdag was de spannende race voorbij en arriveerden de spellen in Essen. Ik heb donderdagmorgen een eerste proefpotje gespeeld. Het valt inderdaad op dat Tom een beetje heeft gestoeid met het Puerto Rico kaartspel. De multifunctionele speelkaarten (geld, goederen en bezittingen) vind je ook hier terug. De keuze van de speelfasen is hier anders geregeld. Iedere speler beschikt over een gelijke set met fasekaarten. Elke ronde kiest iedereen een gedekte kaart, waarna pas blijkt welke fasen worden uitgevoerd. Alle spelers kunnen de actie van zo’n fase uitvoeren, maar alleen de bezitter van de kaart krijgt de bijbehorende bonus. Race for the Galaxy is het Puerto Rico kaartspel na een steroïdeninjectie. Dit spel bevat meer ontwikkel- en combinatiemogelijkheden, waardoor je jouw kaarten zeer goed moet managen. Dit spel heeft daardoor meer diepgang dan zijn Caribische achterneef. Je moet wel even wennen aan de vele pictogrammen op de speelkaarten, waardoor de eerste kennismaking stroef verloopt. Als je even doorbijt, en niet vies bent van een ruimtesausje, haal je met Race for the Galaxy een mooi spel in huis.


Tom legt zijn spel uit

Men had verder een nogal asociale benadering van Duits sprekende bezoekers in de aanbieding. Als je een spel wilde spelen waarvan elders ook een Duitse versie van een andere uitgever beschikbaar was, en de spelleider in de gaten kreeg dat je de Duitse taal beheerste, werd geprobeerd om je weg te sturen. De reden werd ook nog even genoemd: men was bang dat je daar de demonstratie zou volgen en elders het spel zou kopen. Ik vind het van de pot gerukt dat een stand in de belangrijkste zaal van een familiebeurs op deze manier met bezoekers omgaat. Deze benadering van met name Duitse en Nederlandse bezoekers noem ik hufterig. Wat mij betreft verplaatsen ze Rio Grande Games volgend jaar naar de Galeria. Daar heeft het ‘Amerikaanse spellenparadijs’ minder last van deze ongewenste spelliefhebbers.

Rio Grande had verder enkele uitbreidingen in de aanbieding, waaronder een verzameling uitbreidingen voor het Spiel des Jahres Zooloretto. Deze set bevat professioneel geproduceerde versies van de downloads op Michael Schacht’s website, aangevuld met de bouwplaatsen uit de laatste Spielbox en het gratis ijsbeertje van Abacus. Ik kon deze set zomaar kopen. Blijkbaar was een Nederlandse koper met een gevulde portemonnee wel welkom in het ‘Amerikaanse spellenparadijs’. De eerder aangekondigde uitbreiding voor Sint Petersburg is overigens een paar maanden vertraagd.

Ten slotte nog even een tip voor de fans van La Citta zonder een eigen exemplaar: de Engelstalige heruitgave van Rio Grande Games is inmiddels beschikbaar. Komend jaar volgt er ook nog een heruitgave van Knizia’s veilingspel Ra. Er zit ook nog een dobbelspelvariant van Ra in de pijpleiding, alsmede een Samurai kaartspel. De fans van Carcassonne kunnen zich verheugen op de nieuwe variant New World Carcassonne. Nu ik toch bezig ben over uitbreidingen en varianten..... op de volgende editie van Spiel moet de ‘grote’ uitbreiding voor Puerto Rico eindelijk beschikbaar zijn.

Stratelibri

Deze Italiaanse uitgever presenteerde o.a. het bordspel Kingsburg. De spelers zijn provinciale heersers, die strijden om de gunst van de koning, hun eigen provincies proberen te ontwikkelen en die eens per jaar een vijandelijk horde moeten bevechten. Het spel duurt vijf jaren. Elk jaar is verdeeld in vier seizoenen en enkele administratieve fases. In het voorjaar, de zomer en het najaar voeren de spelers hun acties uit. Dan gooi je jouw setje dobbelstenen, pas je de speelvolgorde aan (laagste worp eerst) en wijs je een hoeveelheid dobbelogen toe aan een koninklijke adviseur met exact dezelfde waarde. Als je de ogen goed verdeelt, kun je meerdere adviseurs inhuren. Deze adviseurs leveren extraatjes op, zoals goud, goederen, een dobbelbonus en/of soldaten. Vervolgens mag je op jouw provinciebordje één gebouw stichten, wat je goud en/of goederen kost. Gebouwen leveren niet alleen winstpunten op, maar soms ook een leuke bonus. In de winter valt een barbaarse horde het koninkrijk binnen en moet ook jij een bijdrage aan de strijd leveren. Iedereen krijgt nog de kans om een paar soldaten in te huren, tegen betaling van goederen. Heb je daarna onvoldoende soldaten, ondanks de gedobbelde steun van de koning, kost dit je goederen, gebouwen en/of winstpunten. Na vijf rondes wint de speler met de meeste punten. 

Deze toegankelijke en vlotte combinatie van dobbelen, grondstoffen verzamelen en bouwen werkt eigenlijk best wel aardig. Als je teveel pech hebt met dobbelen, helpt het spelsysteem je weer op weg. Een minpunt was de forse verkoopprijs. Kingsburg kostte bij de meeste standhouders +/- 40 euro en dat was nog een beursprijsje ook. Met de beoogde winkelprijs van 45-50 euro zal dit spel zich in de huidige markt niet staande houden.

Tenki Games

Deze Italiaanse uitgever heeft iets met Nederland, aangezien hun spellen standaard zijn voorzien van Nederlandstalige spelregels. Dat is goed nieuws voor de vermoeide lezer, die na tientallen pagina’s Duitse en Engelse spelregels behoefte heeft aan een gemakkelijker te verteren tekst. Het zou overigens geen kwaad kunnen als men de regels in de toekomst nog even zou laten controleren door iemand met iets meer taalgevoel.

Chang Cheng is een relatief vlot meerderhedenspel in een smaakvolle uitvoering. Het langwerpige speelbord toont meerdere Chinese grensprovincies, bouwplaatsen voor een lange muur en enkele Mongoolse gebieden met strijdlustige horden. De spelers bouwen met hun bouwstenen aan de Chinese Muur. Als de bouwvelden van een provincie zijn gevuld, vindt daar een telling plaats. Deze telling wordt beïnvloed door de in deze provincie gedekt uitgespeelde actiekaartjes. De speler met de meeste bouwstenen krijgt de punten van de provincie. Aan het einde van het spel vallen de Mongoolse horden China binnen (blijkbaar is onze muur toch niet zo stevig). Dan krijgt de speler met de meeste bouwstenen per provincie de op het Mongolenfiche afgebeelde strafpunten, tenzij hij daar zijn toren heeft gebouwd. Het is daarom interessant als je na de oorspronkelijke puntentelling de meerderheid bij een ander kunt dumpen door het juiste actiekaartje te spelen. Het regelboekje bevat een variant met ‘gebeurteniskaarten’, die het spel volgens mij interessanter en leuker maakt. Boosterbox zal dit spel in Nederland distribueren.

Valley Games – de gemiste Miss

Bij Valley Games kwam ik tot de pijnlijke conclusie dat ik volledig ben afgetakeld tot het niveau van een bordspellengeek. Ik kwam, zag het mooie spelmateriaal van Container, hield een praatje met een van de medewerkers en was helemaal vergeten dat miss Canada daar ook verbleef en spellen demonstreerde. Met dank aan de Duitse douane arriveerde Container één dag te laat. Dit is overigens een uit China ingevlogen eerste lading. Het overgrote deel van de oplage is per schip onderweg naar Canada, waar de verdere distributie over 6-8 weken zal beginnen. Gelukkig was de antenne van mijn metgezel Niek beter afgesteld, waardoor ik toch een combinatie van de miss en het spel kan presenteren.

In Container proberen de spelers geld te verdienen met de handel in en het transport van containers. De actieve speler moet twee acties uitvoeren. Je kunt een fabriek bouwen om jouw productie te vergroten; je kunt jouw fabriek laten produceren; je kunt een nieuw pakhuis bouwen om gekochte containers in jouw haven op te slaan; je kunt jouw boot verplaatsen. Het is de bedoeling om containers van de fabriek naar een pakhuis te brengen, ze vervolgens op een schip te laden en deze op een eiland af te leveren. De complicerende factor: je mag jouw eigen containers niet kopen of vervoeren. Je moet jouw medespelers dus verlokken tot de aanschaf van containers uit jouw fabrieken en tot het laden van hun schepen in jouw haven. Daartoe moet je de juiste goederen voor de juiste prijs aanbieden. Als een medespeler jouw containers koopt, slaat hij ze op in zijn eigen pakhuis. Vanuit dat pakhuis kunnen andere spelers de containers op een schip laden en naar het eiland vervoeren. Als jouw schip op het eiland aankomt, bieden de medespelers op jouw lading. Aan jou de keuze: je accepteert het hoogste bod van een medespeler, aangevuld met een even hoge premie uit de bank, of je betaalt dit bod zelf aan de bank en bewaart de containers op jouw eigen deel van het eiland. Als je zelf een beetje krap bij kas zit, moet je echt even nadenken over de juiste vulling van jouw schip. Het is immers niet de bedoeling dat je een medespeler voor een prikkie een geweldige lading bezorgt. Aan het einde van het spel krijg je winstpunten voor jouw resterende cash en voor de containers op jouw deel van het eiland. De waarde van deze containers vind je op jouw geheime opdrachtkaartje. De soort waarvan je de meeste containers bezit is overigens niets waard. Het is dus zaak om jouw waardevolle containers een beetje uit de wind te houden.

Vendetta

Deze Nederlandse uitgever presenteerde het bordspel Steam over Holland. De productie van dit spel was een spannende zaak, de spellen werden namelijk pas woensdagavond afgeleverd. Op ons overnachtingadres maakte een opgeluchte Erno, een van de eigenaren van Vendetta, woensdag zijn eerste doos open. De opluchting steeg toen bleek dat het spel compleet was en het materiaal er prima uitzag. Ik heb mijn eigen exemplaar inmiddels wat beter bekeken. Bij het uitdrukken beschadigde ik bijna de eerste spoortegel. Ik vermoed dat de drukker weinig ervaring heeft met de productie van gezelschapsspellen, omdat de kwaliteit van het ‘stanswerk’ niet optimaal is. Wees daarom voorzichtig bij het uitdrukken van de tegels (gebruik een mesje waar nodig). Het viel me verder op dat de in dergelijke spellen gebruikelijke gele tegels een lichtgroen tintje hadden (hetgeen overigens niets afdoet aan de speelbaarheid).


Steam over Holland

Steam over Holland is een spel uit de 18xx-familie. In 1839 ontstaan de eerste spoorlijnen in Nederland. De spelers investeren hun geld in spoorwegmaatschappijen. Als directeuren bouwen ze voor deze maatschappijen nieuwe spoorlijnen en stations, kopen ze steeds betere treinen en laten ze deze treinen rijden. Met het rijden van de treinen verdienen de maatschappijen geld. Als directeur kun je deze opbrengsten in de firmakas storten, om toekomstige investeringen mogelijk te maken, of als dividend uitkeren aan de aandeelhouders. Bij de eerste keuze daalt de aandelenkoers van de maatschappij, bij de tweede keuze stijgt de aandelenkoers. Deze koers is belangrijk, omdat je aan het einde van de rit de rijkste belegger wilt zijn. Maar met pure hebberigheid als belegger alleen red je het meestal niet. Als directeur moet je jouw maatschappijen economisch gezond houden, of tijdig jouw aandelen dumpen om een andere speler met de puinhopen op te zadelen. Volgens de ontwerper is dit spel bedoeld als een toegankelijke 18xx-variant met een relatief korte speelduur. Ik heb het spel weliswaar nog niet gespeeld, maar heb de indruk dat hij in deze opzet is geslaagd. De oplage bestaat uit 1.000 genummerde exemplaren. Het spel heeft Engelse, Duitse, Franse en Nederlandse spelregels.

Het 'laantje' met de Vendettastand was de thuisbasis van meer Nederlandse uitgevers en ontwerpers, waaronder Opstelten Speelgoed. Deze uitgever presenteerde de educatieve spellenverzameling Coco Colecto, waarin lieveheersbeestjes op jacht gaan naar smakelijke bladluizen en proberen de spin te ontlopen.

Warfrog

Martin Wallace's nieuwe bordspel Brass speelt zich af in de Engelse regio Lancashire ten tijde van de industriële revolutie. De spelers bouwen fabrieken, leggen transportroutes aan, aanvankelijk via kanalen en later over het spoor, en proberen zoveel mogelijk geld te verdienen. Iedere speler beschikt over een eigen set fiches, met katoenmolens, havens, kolenmijnen, scheepswerven, ijzergieterijen en kanalen c.q. spoorlijnen. De industriefiches hebben verschillende technologische niveaus, die tijdens het spel van laag naar hoog worden ontwikkeld. Het spel kent twee tijdperken: het kanaal- en het spoortijdperk. Aan het begin van elk tijdperk ontvangen de spelers 8 actiekaarten, die ze in de daaropvolgende actierondes inzetten. Aan het begin van elke actieronde ontvang je het op het inkomenspoor gemarkeerde bedrag. Bij een negatieve stand moet je betalen. Daarna speel je twee actiekaarten uit, waarmee je jouw twee acties van deze beurt uitvoert. Je kunt dan bijv. een industriefiche bouwen. Hiertoe moet je de juiste kaart (locatie of soort) spelen, de afgebeelde kostprijs betalen en de vereiste grondstof(fen) naar deze plek kunnen vervoeren. Een katoenmolen produceert textiel, dat je later via een haven kunt verkopen. Een kolenmijn produceert kolen, een ijzergieterij ijzer. Een scheepswerf levert veel winstpunten op. Je kunt als tweede actiemogelijkheid een kanaal- respectievelijk spoorverbinding aanleggen. Met de derde actiemogelijkheid kun je verouderde industriefiches afleggen. Het is verder mogelijk om katoen te verkopen of een lening af te sluiten. Aan het einde van een actieronde wordt de nieuwe speelvolgorde bepaald en vullen de spelers hun hand aan tot 8 kaarten. Als de kaarten zijn uitgeput, wordt doorgespeeld tot alle actiekaarten van de spelers zijn verbruikt. Daarna eindigt het tijdperk met een puntentelling en enkele administratieve handelingen. Na het tweede tijdperk is het spel voorbij. Ik heb Brass zelf nog niet gespeeld, maar heb inmiddels wel de nodige positieve reacties gehoord. Tijdens Spiel was Warfrog bijna door zijn voorraad heen.


Martin Wallace

Martin verkocht verder een nieuwe versie van Mordred, een Warfrog titel uit 1999. De spelers zijn ridders van Koning Arthur, die de vijand Mordred buiten de deur moeten houden, terwijl ze hun eigen posities proberen te versterken. Aan het begin van jouw beurt gooi je twee dobbelstenen op de inkomenstabel. Deze tabel heeft drie rijen, waarvan je er vooraf één moet kiezen. Kies je voor de rij met de hoogste opbrengst, dan loop je een groter risico dat de legers van Mordred oprukken. Als je Mordredvelden gooit, moet je het afgebeelde aantal Mordredstukken op het bord plaatsen. Daarnaast moet je jouw pion hetzelfde aantal velden op het Mordredspoor verplaatsen. De Mordredstukken bezetten steeds aangrenzende velden. Het is daarbij mogelijk om een veld met een gebouw van een medespeler aan te vallen. De verdedigingswaarde van het gebouw bepaalt de kans op succes. Daarna gebruik je jouw inkomsten om dorpjes, steden en kastelen te bouwen. Je kunt ook geld besteden om Mordredstukken aan te vallen. Aan het einde van het spel wordt eerst bepaald welke partij, Mordred of Arthur, heeft gewonnen. Dit is de partij met de meeste stukken op het bord (Arthur wint bij een gelijk spel). Als Mordred de sterkste is, wint de speler met de minste Mordredpunten. In het andere geval krijgt iedereen winstpunten voor zijn gebouwen en wint degene met de meeste punten. Als je het Mordredstuk op zijn startveld verslaat, win je sowieso. De regels zijn een enigszins aangepast, de vormgeving is fors verbeterd. Dit is een gelimiteerde editie van 1.000 exemplaren, waarvan de winst is bestemd voor een goed doel.



Lees verder in deel VI van dit verslag

Agenda > Verslagen > Spiel 2007


Top