Agenda > Verslagen > Spiel 09 > Verslag 

Internationale Spieltage
SPIEL '09
Messe Essen 22.-25. oktober 2009


Deel I - Deel II - Deel III - Deel IV - Deel V - Deel VI
komspiel.gif (6620 bytes)

2F-Spiele

Fabrikmanager is een nieuw economisch bordspel van Friedemann Friese. Op de doos krijgt zijn tophit Funkenschlag een prominente plek. Dit is eigenlijk niet veel meer dan een commerciële truc. Behalve het gedeelde belang van de speelvolgorde en het vereiste rekenwerk lijken deze spellen niet echt op elkaar. Iedere speler bezit een eigen fabriek en probeert daarmee tijdens het spel een zo hoog mogelijke bedrijfswinst te realiseren. Daartoe moet je het potentieel van jouw arbeiders optimaal benutten, op de markt de juiste machines en apparatuur kopen en deze zinvol in jouw fabriekshal gebruiken. Als je stroomvretende machines gebruikt en de stijgende energieprijzen negeert, kunnen de kosten te hoog oplopen. Het spel duurt vijf rondes. Een speelronde begint met een veiling van de speelvolgorde, waarbij de spelers bieden met vrije arbeiders. Daarna wordt de markt gevuld met fabriekstegels in zes soorten: pakhuis, machine, productierobot, personeelrobot, besturing of optimalisering. De spelers kiezen deze tegels met vrije arbeiders, eventueel aangevuld met enkele extra tegels. Vervolgens gebruiken de spelers hun vrije arbeiders (eventueel aangevuld met twee uitzendkrachten) om fabriektegels van de zojuist gevulde markt te kopen, die ze op lege velden in hun eigen fabriek bouwen. Je kunt een arbeider ook inzetten om eerder gebouwde tegels uit je fabriek te slopen. Vervolgens begint de fabriek te draaien en registreren de spelers hun energieverbruik, productie en opslagcapaciteit. De hiervoor benodigde arbeiders plaats je in de kantine, de overige arbeiders zijn vrij. Daarna wordt de nieuwe energieprijs bepaald. In de laatste fase van een ronde berekenen de spelers hun winst en krijgen ze geld van de bank. Deze winst is het saldo van productie/opslag (de laagste van de twee) en de energiekosten (verbruik x prijs). In de laatste speelronde wordt de winst verdubbeld. Na vijf rondes wint de fabrikant met het meeste geld. Dit spel wordt in het eerste kwartaal van 2010 door 999 Games uitgebracht. De Nederlandse titel is mij nog niet bekend.


een groene fabrieksmanager

Pas toen ik thuis was, realiseerde ik me dat ik de nieuwe uitbreiding van Funkenschlag ben vergeten. Ik zit niet eens zozeer te wachten op kaarten van Spanje & Portugal en van Brazilië, maar vind de meegeleverde doos wel een handige bewaarplaats voor al die losse borden.

Abacus

De stand van deze uitgever is populair bij de verzamelaars van gratis dingetjes. Dit jaar vond je er o.a. een tegeltje met een Grizzlybeer voor Zooloretto. Daarnaast distribueert Abacus spellen van Rio Grande Games en daVinci. Ze hadden dit jaar maar één eigen titel, een uitbreiding van Michael’s bordspel Valdora. Valdora Extra is een klein doosje met een paar uitbreidingen: een metalen miniatuurtje om de laatste speler te markeren, een variant voor twee spelers en speciale kaarten, die extra winstpunten of actiemogelijkheden opleveren.

Alderac

Het enorme succes van Dominion is de concurrentie niet ontgaan. Het lag in de lijn der verwachting dat ook andere uitgevers zouden gaan stoeien met een op deckbuilding gebaseerd spelsysteem. Alderac ging op de fantasytoer en legde de Dominionnazaat Thunderstone op de mat.

Het speelveld van Thunderstone is een abstract landschap met een dorp van 4 x 4 kaartstapels en een dungeon, waar drie monsters liggen te wachten en een nog veel grotere voorraad monsters een trekstapel bevolkt. De kaartvoorraad op het speelveld is voor alle spelers toegankelijk. Iedere speler begint het spel met een startdeck van 12 kaarten: 6 militia, 2 dolken, 2 rantsoenen en 2 fakkels. Je schudt jouw deck en trekt een starthand van zes kaarten (12 kaarten in de stapel en 6 in de hand, ze hebben echt gepoogd om van Dominion af te wijken…..). In de loop van dit spel probeer je jouw deck te verbeteren, zodat je de monsters in de dungeon kunt verslaan. Hiermee verdien je de winstpunten, waarmee je aan het einde het spel moet winnen. De actieve speler kiest uit drie acties: rusten, het dorp bezoeken of de dungeon betreden. Bij de eerste actie leg je jouw hand af en trek je zes nieuwe kaarten. Ondertussen mag je één handkaart permanent verwijderen. Hiermee kun je ziektekaarten lozen. Als je het dorp bezoekt, mag je één held opwaarderen, wat je een sterkere versie van de kaart oplevert. Dit gaat uiteraard niet zomaar, een rechtgeaarde kerkerknokker betaalt hiervoor met ervaringspunten. Hoe kom je aan ervaring? Door monsters te verslaan! In het dorp mag je verder kaarten afleggen voor dorpsacties of om geld te verzamelen. Met geld koop je nieuwe voorwerpen of basishelden. 

Als je de dungeon betreedt, moet je knokken tegen één van de drie monsters. Dan leg je jouw handkaarten op tafel, wijs je wapens toe aan helden die sterk genoeg zijn om ze te gebruiken en verwerk je de positieve of negatieve effecten van je andere kaarten. Je moet ook nog rekening houden met de diepte waarop het monster zich bevindt. Verderop in de dungeon is het donker. Als je te weinig licht kunt maken, kost dit je aanvalskracht. Is jouw aanvalskracht gelijk of groter dan de gezondheid van het monster, dan heb je hem verslagen. Sommige monsters zijn wraakzuchtige etters, die zelfs na hun laatste doodsrochel een nare streek uithalen (bijv. ziektekaarten uitdelen). Andere monsters proberen uit de dungeon te ontsnappen, met vervelende gevolgen voor de heldhaftige spelers. Monsters zijn goed voor winstpunten, ervaring, goud en soms ook nog voor trofeeën. Een trofee levert je later een leuke gevechtsbonus op. In de dungeonstapel bevindt zich de zogenaamde ‘thunderstone’. Deze beëindigt het spel wanneer de kaart opduikt op de derde plaats naast de dungeonstapel.

Deze uitgever had nog veel meer nieuwe titels, maar ik had helaas geen tijd om er voldoende aandacht aan te besteden. Als je nieuwsgierig bent, kun je op hun website de spelregels downloaden.

Alea

Vorig jaar had Alea geen nieuwe titel op Spiel, afgelopen voorjaar bleef de productie beperkt tot een relatief licht dobbelspel en een schatkist vol uitbreidingen, de veelspelende mensheid had wel weer eens zin in een stevig bordspel. Met Macao van Stefan Feld worden we niet teleurgesteld. De spelers zijn invloedrijke Portugese avonturiers, die in de 17e eeuw in de kolonie Macao hun geluk zoeken. Hun prestige (= winstpunten) stijgt door de handel met Europa, de groei van de stad of het bezetten van de juiste ambten en posities. Het spel duurt 12 rondes. Aan het begin van een speelronde wordt een rij actiekaarten klaargelegd, waaruit iedere speler er in volgorde één moet kiezen. Deze kaarten bewaar je op jouw bordje, je kunt ze pas gebruiken nadat je ze hebt geactiveerd. Daarna wordt een setje zeszijdige dobbelstenen in zes kleuren gegooid. Iedere speler kiest twee van de gegooide stenen (die overigens gewoon blijven liggen en door medespelers gekozen mogen worden) en neemt de bijpassende actieblokjes (kleuren en aantal) uit de voorraad. Deze blokjes leg je naast het juiste cijfer (1-6) op jouw windroos. Deze windroos bevat ook een pijl, die elke ronde één stap in de klokrichting wordt doorgedraaid. Het veld waar de pijl eindigt, bevat de actieblokjes die je deze beurt kunt inzetten. Als daar niets ligt, heb je niet goed genoeg gepland en mag je de eerste strafpunten incasseren. In de daaropvolgende actiefase gebruik jij de blokjes voor jouw acties. Tegen inlevering van de juiste blokjes mag je een actiekaart activeren. Deze kaart kun je dan de rest van het spel gebruiken. De actiekaarten zijn bijv. goed voor bonusacties, het omwisselen van blokjes in geld en extra winstpunten aan het einde van het spel. Sommige actiekaarten werken erg leuk samen. Dit is iets wat je goed in de gaten moet houden, waardoor de speelvolgorde vanzelf belangrijk wordt. Je kunt verder een stadswijk bebouwen. Ook dit kost een of meer blokjes. Je krijgt meteen een goederenfiche of een joker. Goederen kun je via een schipactie naar een Europese haven vervoeren, waar ze 2-5 punten opleveren. Het is ook mogelijk om tegen een elke ronde wisselende koers geld in winstpunten om te zetten. Ten slotte kun je blokjes inleveren om vooruit te komen op het speelvolgordespoor. Aan het einde van het spel krijg je nog punten voor jouw bonuskaarten en voor jouw grootste groep stadswijken.

Mijn eerste indruk van Macao is goed. Ik ben met name zeer gecharmeerd van de wijze waarop dit spel zijn actiepunten distribueert. Dit is een spannende combinatie van planning en een beetje grilligheid. Het is van groot belang dat je jouw geldvoorraad goed op peil houdt (gemakkelijker gezegd dan gedaan), omdat je bij een gunstige koers hiermee veel punten kunt verdienen.

De eerste 1.000 exemplaren van Macao hebben een productiefoutje: de gele dobbelsteen, de 2 zwarte schijven en het beige schip hebben niets in de doos te zoeken. Dit extraatje is een verpakkingsfoutje van de fabrikant.

Van Ravensburger hoorde ik dat de distributie van Aleatitels in Nederland wordt overgedragen aan White Goblin Games. Dit betekent verder dat er een Nederlandstalige versie van Macao in de pijpleiding zit. Het Puerto Rico bordspel en kaartspel blijven overigens in het vertrouwde Ravensburgernest. 

Amigo

Atlantis van Leo Colovini is een loopspel in de stijl van Cartagena. De spelers vluchten via een spoor van losse tegels met de waarde 1-7 van Atlantis naar het vasteland. Het einde van het spel wordt ingeluid door de speler die zijn drie pionnen als eerste op het eindveld krijgt. De actieve speler speelt een bewegingskaart en verplaatst een van zijn pionnen naar de voor deze pion eerstvolgende tegel met hetzelfde symbool. Als deze tegel bezet is, moet hij nogmaals een kaart spelen. Daarna neemt hij de tegel achter zijn pion weg en vervangt deze door een watertegel (als er een dubbele tegel ligt, neemt hij de bovenste weg). Zo’n gat in de route kun je vullen met een brug, waarover gratis wordt bewogen en waarvan iedereen profiteert. Zonder brug kost de beweging over een gat punten (de waarde van een van de aangrenzende tegels), die je betaalt met verzamelde tegels of bewegingskaarten. Aan het einde van je beurt krijg je een of meer bewegingskaarten. Aan het einde van het spel krijg je 1 punt voor elke resterende kaart en 1-7 punten voor de verzamelde tegels. Atlantis is best een lollig tussendoortje, maar voegt voor mij te weinig toe aan het speelplezier van Cartagena. Ik kon het zonder moeite laten liggen.

Albion van Klaus-Jürgen Wrede stond een kleine twee jaar geleden als Westwaarts op de releaseplanning van Phalanx Games. Deze Nederlandse uitgever heeft zijn schip toen grondig schoongeveegd, waarbij onder meer dit spel overboord is gezet. Wrede en de redactie van Amigo hebben nog een beetje aan het spelsysteem geknutseld en een nieuw thema bedacht. Iedere speler is een Romeinse gezant, die wordt uitgezonden naar Albion (de Keltische naam van Brittannië). Om het spel te winnen, moet je daar als eerste drie volledig voltooide nederzettingen bezitten (niveau IV). Iedere speler begint met een kolonist, twee bewegingspunten, de grondstoffen hout en vis, een verdedigingsbouwwerk en een bouwwerk voor de verbetering van zijn beweging. In jouw beurt kun je grondstoffen verzamelen of jouw figuren bewegen en daarna gebouwen (ver)bouwen. Als je nederzettingen bouwt, krijg je legionairs. Als je kastelen bouwt, verhoog je jouw bewegingspunten. Als je een vesting bouwt, versterk je jouw verdediging. De gebouwen verhogen ook de grondstoffenopbrengst. Als je wilt (ver)bouwen, beweeg je een kolonist naar dat gebied en betaal je de voor dit bouwniveau vereiste grondstoffen. Tussen de bouwbedrijven door kun je overvallen worden door Pikten. Dan heb je legionairs en vestingen nodig, anders raak je gebouwen kwijt.

Amigo had verder twee luxe heruitgaven van Halli Galli en Sitting Ducks. Ik hoef niemand uit te leggen waar deze spellen over gaan. Ik volsta met de volgende foto’s:

Argentum

Hansa Teutonica is een nieuw bordspel van Andreas Steding. Het speelbord is gevuld met Duitse en Nederlandse Hanzesteden en de tussenliggende verbindingen. In de loop van het spel vul jij deze verbindingen met jouw blokjes. Als een weg tussen twee steden is voltooid, mag je die route gebruiken voor een telling. Je mag dan een van jouw blokjes in een naburige stad plaatsen, de rest gaat naar een aflegstapel. Dit blokje in de stad levert je in volgende rondes winstpunten op, als iemand deze weg nogmaals telt. Bij sommige steden kun je afzien van het plaatsen van zo'n blokje en neem je de daar aangeboden bonus. Deze bonussen zijn zeer belangrijk. Ze vergroten je actieruimte, je kunt betere speelstukken inzetten, je kunt betere posities in de steden innemen, je kunt meer ingezette speelstukken van het aflegveld terughalen en je kunt het scorepotentieel van jouw verbindingen verhogen. Het is mogelijk om medespelers van wegen te verdrijven, maar dan duiken ze met een bonus op een naburige weg op. Als je een beetje handig in de weg gaat staan, kun je hier leuk van profiteren. Aan het einde worden nog allerlei bonuspunten verdeeld, waarbij met name een groot netwerk met een verhoogde puntenbasis flink kan aantikken. In dit spel ben je zeer zeker niet alleen maar met jouw eigen routes bezig, het systeem nodigt uit tot interactie. Ik ben zeer gecharmeerd van dit elegante spel vol keuzemogelijkheden. Hansa Teutonica lijkt mij een mooie titel voor de expertlijn van 999 Games.


Hans Teutonica, met een verrassend sterke rode speler

Santa Timea is een kaartspelletje waarbij je niet met alle winden kunt meewaaien. Je krijgt twaalf kaarten met een waarde en een windrichting. Elke slag wordt om een strafpuntenkaart gespeeld. Die kaart heeft ook een windrichting. De kaarten met dezelfde richting tellen voor de volle waarde, de kaarten haaks op de wind tellen voor de helft en tegenwindkaarten hebben zelfs maar de waarde nul. Degene met de laagste waarde 'wint' de strafpunten, de speler met de hoogste waarde moet de volgende slag uitkomen. Je kunt een klein beetje plannen, omdat je ziet om welke kaart de komende drie slagen gespeeld gaat worden. Als twee spelers dezelfde waarde spelen, dan heffen die elkaar op en zijn noch de laagste, noch de hoogste! Ook zijn er speciale piratenkaarten die de waarde van de kaart van de vorige speler kopiëren. Erg fijn als je denkt veilig te zijn met die hele hoge wind-mee-kaart... Heb je een volledig setje (1, 2 en 3) strafpuntenkaarten van een windrichting, dan tellen die uiteindelijk niet mee. De speler met de minste strafpunten krijgt aan het einde van de twaalf slagen de meeste winstpunten. Met de regels voor gevorderden wordt het spel aanmerkelijk interessanter; nu kun je met bepaalde combinaties van strafpuntkaarten meteen winstpuntbonussen krijgen, en kun je uiteindelijk met de meeste strafpunten toch het beste scoren! Na vijf ronden staat de winnaar vast. Mijn probeerpotje met drie spelers kon nog niet helemaal overtuigen (als twee spelers gelijk zijn, dan kan de penalty voor de derde speler wel erg groot zijn). Toch smaakt het wel naar meer, maar dan ook het liefst met vier spelers (het kan met twee tot vijf). (Tekst: Niek).

Cwali

Corne van Moorsel van Cwali heeft een dierentuintje met miniaturen van allerlei beesten geopend. Hij heeft voor een zak met deze diertjes een lollig loopspelletje bedacht. In Tricky Treck speel je een snoezige leeuw, die de juiste prooidieren moet opvreten om voldoende energie te verzamelen om snel vooruit te komen. Het speelveld bestaat uit een lange reeks prooidieren en leeuwen. De verorberde prooi bepaalt hoeveel stappen jouw leeuw beweegt. De spelers kiezen tegelijk welke prooi (1 of 2 stuks) ze verteren. De voorste leeuw beweegt vervolgens altijd als eerste. Op het veld waar je eindigt, neem je het prooidier weg. Deze voeg je toe aan de maaginhoud van jouw leeuw. De voor deze beweging verteerde prooi voeg je toe aan de voorkant van de rij. Het is de bedoeling om als eerste het laatste prooidier te bereiken of in te halen. Een leuk en vlot loopspelletje over leeuwenkots, je kunt er geen buil aan vallen.

BasketBoss is het tweede nieuwe spel. Iedere speler is de manager van een basketball team. Je moet de beste spelers naar jouw team halen om de belangrijkste prijzen te winnen. Elk seizoen bieden de managers op nieuwe spelers, daarna winnen de sterkste teams trofeeën en incasseren de teams hun inkomsten. De waarde van jouw spelers wisselt per seizoen. Er zijn ook nog specialisten, die jou een handje kunnen helpen. Aan het einde van het spel krijg je o.a. punten voor trofeeën, de teamsterkte en jouw geld. Ik heb het spel nog niet gespeeld. Als je meer wilt weten, verwijs ik je naar de spelregels.



Lees verder in deel III van dit verslag

Agenda > Verslagen > Spiel 09 > Verslag 


Top