Agenda > Verslagen > Spiel 09 > Verslag 

Internationale Spieltage
SPIEL '09
Messe Essen 22.-25. oktober 2009


Deel I - Deel II - Deel III - Deel IV - Deel V - Deel VI
komspiel.gif (6620 bytes)

Rio Grande Games

Het was even schrikken, de grote RGG-stand was dit jaar zelfs voorzien van een beetje aankleding. Waar het winnen van een belangrijke spellenprijs al niet goed voor is.

Dominion Seaside is de derde Dominionset in één jaar. Beetje veel? Ongetwijfeld, maar mij hoor je niet klagen! De volgende twee sets zitten al in de pijpleiding en ook die worden hier zonder blikken of blozen aan de collectie toegevoegd. Ik heb één pot met een door Seaside gedomineerde kaartmix gespeeld. Het viel me op dat de set thematisch erg leuk is uitgewerkt, niet alleen door passende kaarteffecten, maar bijv. ook door de metalen schatmuntjes. Er wordt een nieuwe kaartsoort geïntroduceerd, ‘duration’. Deze actiekaarten blijven liggen tot de volgende beurt en leveren je dan ook nog iets op. Daar kun je leuke dingen mee doen. 

Burger Joint is een tweepersoonsspel over pizza- en hamburgertentjes. Deze kunnen worden uitgebreid naar specialiteitenrestaurants en bistro's. De spelers zijn eigenaar van deze eetgelegenheden. Door het verzamelen van verschillende kleuren blokjes, proberen ze hun restaurantjes steeds meer waard te laten worden. Elke bistro levert bovendien een speciale actie op. Ook het maken van reclame levert punten op. De speler die als eerste 12 punten heeft, wint het spel. De grap van dit spel zit in de interactie tijdens het verzamelen van de blokjes. Deze worden blind getrokken, maar om de beurt mogen spelers er één van pakken. Je kunt een ander dus goed dwarszitten en je moet in de gaten houden welke kleuren jij zelf nodig hebt. Alleen de speler die aan de beurt is, kan blokjes inwisselen voor restaurantjes. Een erg geslaagd spelletje. (Tekst: Det).

Samurai the card game biedt wat de titel doet vermoeden, een variant op Knizia’s bordspel Samurai. Het speelveld begint met één dorpskaart. Deze kaart toont 1-3 symbolen (cirkel, driehoek en/of vierkant). Iedere speler heeft een stapeltje invloedkaarten, waarvan hij er vijf op hand heeft. Elke invloedkaart toont één van de symbolen of een Samurai (= joker) en de sterkte van de kaart (1-4). Als je aan de beurt bent, speel je een invloedkaart naast een dorp. Als op de naburige plek al een invloedkaart van een medespeler ligt, moet je op de tussenliggende vrije plek een nieuwe dorpskaart aanleggen. Deze dorpskaart trek je van een open stapel, zodat je weet wat er in aantocht is. Als een dorp is omsingeld door invloedkaarten, vindt daar een telling plaats. Per symbool wordt bepaald wie de meeste invloed heeft gespeeld. Deze speler krijgt een houten scoresteen van de desbetreffende symboolsoort. Aan het einde van het spel moet je in minstens één van de drie soorten de meeste stenen bezitten, anders lig je er meteen uit. De overgebleven spelers leggen de stenen van hun dominante soort aan de kant. De scorestenen in de andere soorten zijn hun winstpunten. Dit ‘kaartspel’ is in feite een afgezwakte versie van Samurai, waaruit de leuke extraatjes van het originele spelsysteem zijn verdwenen. Wat resteert is nog steeds goed te spelen, maar kan naar mijn mening niet tippen aan het bordspel.

Knizia was altijd al een meester in het hergebruik van (delen van) spelmechanismen. Bij Priests of Ra wordt de volledige kern van het spelsysteem van Ra opnieuw gebruikt, waarbij eigenlijk alleen de te verzamelen tegels zijn aangepast en vereenvoudigd. Over de tegels gesproken, ze hebben deze keer wel een stoffen zakje meegeleverd. Als je Ra nog niet hebt, is ook deze combinatie van bieden en verzamelen de moeite meer dan waard. Staat Ra reeds in jouw spellenkast, kun je met een gerust hart naar een ander spel uitkijken.

Er was nog een nakomeling van Ra beschikbaar. Ra the Dice Game is een dobbelspel voor 2-4 spelers. De actieve speler gooit vijf dobbelstenen en mag twee keer overgooien. Gegooide zonsymbolen worden afgelegd op het Raspoor op het speelbord. Met de andere symbolen (farao, Nijl, civilisatie en monumenten) plaats je blokjes op de desbetreffende sporen of velden op het speelbord. Ankh-symbolen zijn jokers. Als je veel zonsymbolen gooit, activeer je een ramp, waardoor blokjes van medespelers worden teruggezet of verwijderd. Aan het einde van een epoche scoren de spelers punten voor hun blokjes op het speelbord. Na drie epochen wint de speler met de meeste punten. Dit is een licht dobbelspelletje met veel chroom. Het heeft de uiterlijke kenmerken van Ra, maar mist het mooie biedsysteem en de bijpassende diepgang. In deze categorie levert Roll through the Ages van QWG meer speelplezier op. 

Treefrog

Warfrog is dood, leve Treefrog! Deze beurs heeft Martin Wallace zijn oude bedrijfsnaam Warfrog in de kast gelegd en gaat zijn uitgeverij verder als Treefrog. De nieuwe naam klinkt wat vriendelijker dan de vermeend oorlogszuchtige voorganger. Over zijn nieuwe spellen kan ik je helemaal niets vertellen. Ik heb een abonnementje op die dingen. Martin had de spellen volgens zijn medewerkers al opgestuurd, waardoor ik op de beurs niets kon meenemen. Zul je zien, zijn de Britse postduiven deze weken niet vooruit te branden (drie weken later is er nog steeds niets gearriveerd). Gelukkig is mijn goede vriend Bob altijd stipt. Hij stapte tijdens de beurs op tijd aan boord van de laatste trein naar Wensleydale.

Last train to Wensleydale is de nieuwste creatie van Martin Wallace, in de lijn van Tinners’ Trail, waarin hij ook al een Engelse regio gebruikte als thema voor een economisch spel. Na Cornwall is nu Yorkshire aan de beurt, in het bijzonder het ontstaan van de spoorwegen in de ‘Yorkshire Dales’. Elke speler vertegenwoordigt een investeringsmaatschappij die het gebied voor de spoorwegen wil ontsluiten. Het onherbergzame, door grillige dalen verdeelde gebied is een pittige opgave voor iedere bouwer, maar de eigenlijke uitdaging ligt in het winstgevend maken van je investeringen. Er zijn slechts drie dingen die de moeite lonen in Yorkshire: passagiers, kaas en stenen uit de steenhouwerijen. Niet ècht een vetpot, die nog verergerd wordt door een uitgebreide lobby aan spoorweg-tegenstanders, die je door steekpenningen te vriend wilt houden. Je kijkt dus heel scherp waar de aanleg van een lijn de moeite loont zonder te veel geld te kosten. De concurrentie zit niet stil, dus tijdige aanleg is een must. Aan de andere kant is het onderhoud van bestaande trajecten al snel een steeds zwaardere last op je balans, dus als dit mogelijk is, verkoop je je rails aan één van de nationaal opererende maatschappijen. Bovendien het makkelijker èn goedkoper om je treinen en wagons alleen te huren in plaats van zelf te onderhouden – zo kun je elke keer zien wat je vervoeren wilt en betaal je niet meer dan nodig.

Last train to Wensleydale maakt gebruik van het systeem van ‘investeringsblokjes’ dat we al van Tinners’ Trail kennen. Die investeringsblokjes gebruik je om te bieden op de resources die je nodig hebt: in dit geval de ‘invloed’ die je hebt om de gewenste dingen gedaan te krijgen. Deze invloed wordt op een aantal ‘sporen’ op het speelbord bijgehouden. Rode en groene punten voor je connectie (letterlijk en figuurlijk) met de grote spoorwegmaatschappijen, bruine punten voor de huur van spoorwegmaterieel en witte punten om de locale overheden te vriend te houden. Heb je met bieden en overbieden je punten voor de ronde verovert (altijd minder dan je wilt en nooit helemaal de juiste), ga je verder met de volgende fases van een ronde: spoorlijnen aanleggen, treinen & wagons huren, passagiers & goederen vervoeren. De ronde wordt afgesloten met de uitbetaling van de winst (na aftrek van onderhoud) en de verkoop van trajecten aan één van de grote maatschappijen. De winst in credits zijn meteen ook de victory points, die op het spelbord worden bijgehouden. Het spel eindigt voor 4 spelers na 4 ronden en voor 3 spelers na 5 ronden. Eerste indruk: leuk en pittig spel met veel nadruk op plannen, calculeren en een scherpe blik op de beurtvolgorde. Speeltijd 90 tot 120 minuten. (Tekst: Bob).

Vendetta

De Nederlandse uitgever Vendetta had een grote stand in hal 4, waar de spellen van de afgelopen jaren volop werden gedemonstreerd. De enige noviteit was een heruitgave van het bordspel That’s Life!. Dit loopspel van Kramer & Kiesling werd in 2005 nog door Ravensburger uitgegeven. Het speelveld bestaat uit een starttegel, 32 wegtegels en een finishtegel. Er zijn drie soorten wegtegels: pluspunten, minpunten en gelukstegels. Iedere speler beschikt over 3 speelfiguren. Er zijn ook 8 neutrale speelfiguren (wachters), die aan het begin op 8 gunstige wegtegels worden geplaatst. De actieve speler gooit een dobbelsteen en verplaatst vervolgens een eigen speelfiguur of een wachter het gegooide aantal velden. Een wachter mag alleen worden verplaatst als op de tegel van vertrek minstens één speelfiguur van jezelf of een medespeler achterblijft. Als jouw speelfiguur alleen op de tegel van vertrek stond, moet je deze tegel wegnemen. Afhankelijk van de soort levert deze tegel aan het einde plus- of minpunten op. Met een gelukstegel kun je minpunten in pluspunten veranderen. Als alle speelfiguren de finish hebben bereikt, worden de punten geteld. 


standopbouw voor de eerste beursdag

Volgens mij heeft de Duitse tak van Ravensburger dit spel nog steeds in het assortiment. Zo’n Nederlandse editie lijkt dan een rare titel voor Spiel.

What’s your Game?

Scheep gaan naar nieuwe werelden? Vasco da Gama van de Italiaanse uitgever What's your Game? biedt je de mogelijkheid. Het is weer een 'plaats-arbeiders-en-optimaliseer', maar wel met een grappige twist. Om de beurt claim je een actie. Het bijzondere is dat je ook aangeeft wanneer die actie uitgevoerd zal worden, door er een volgordefiche op te leggen. Fiche 1 zal als eerste aan de beurt komen, maar kost ook het meeste geld. Aan het begin van de ronde heb je al wel een idee vanaf welk fiche het gratis wordt, maar pas aan het einde wordt het helemaal bekend. En dan kan het allemaal een stukje duurder uitvallen dan verwacht... Met acties kun je bemanning aanmonsteren, schepen kopen of uitsturen (mits bemand). Ook zijn er nog karakters in het spel, die je kunnen helpen als jij daar een actie spendeert. Uiteindelijk leveren uitgestuurde schepen overwinningspunten op. Hoe beter het schip, hoe beter de haven waarin het terecht kan komen. Als een haven vol is, gaan de schepen door naar plekken in de volgende haven, mits de schepen goed genoeg zijn en er daar nog plaats is, anders gaan ze uit het spel. Zolang je schepen nog in het spel zijn, krijg je er punten voor. Een strategisch spel dat vlot speelt. Erg interessant en prachtig uitgevoerd. (Tekst: Niek)

Ik sluit me graag aan bij de conclusie van Niek (al vraag ik me wel af wat hij in dit verband bedoelt met ‘vlot’, dit spel kan namelijk zomaar twee uurtjes duren). Vasco ziet er mooi uit en is inhoudelijk de moeite meer dan waard. Het actiesysteem met de genummerde fiches is een geslaagde noviteit. De onzekerheid over het daadwerkelijke omslagpunt van gratis naar betaalde acties introduceert een toefje grilligheid, waarmee ik geen enkel probleem heb. Sterker nog, de hierdoor veroorzaakte spanning verhoogt het speelplezier.

Voor de beurs kon je nog Nederlandstalige spelregels op de website van de uitgever vinden. Na de beurs waren ze ineens verdwenen. Heeft een Nederlandse uitgever soms serieus belangstelling voor een eigen Nederlandstalige editie? Zo ja, dan hoop ik van harte dat ze hun eigen vertaling verzorgen. Het tijdelijk verkrijgbare Nederlandstalige regelboekje van WyG? stond weer bol van de wollige en soms bijna onbegrijpelijke zinnen. Dit zal niet volledig aan de Vlaamse vertaler hebben gelegen, de spelregels van Italiaanse uitgevers laten immers met grote regelmaat veel te wensen over (getuige de Engelstalige regels van dit spel).

Winning Moves

Cir*kis is een legspelletje. De spelers hebben plastic speelstukjes in diverse vormen. Het speelbord bestaat uit cirkels, sterren en overige tussenliggende vakjes. Om de beurt leggen de spelers een speelstukje op het bord. Dit moet aansluiten aan het laatst gelegde speelstukje. Ze kunnen punten scoren als er cirkels en/of sterren vol worden gelegd. Degene die het grootste deel van zo'n cirkel of ster bezit, krijgt de punten. Degene die het figuur vol legt, krijgt (volgens mij) ook punten. Zodra iemand een bepaald aantal punten heeft gehaald, wint hij het spel. Het spel doet erg denken aan Blokus, maar dat speel ik dan liever. Je zit hier alleen maar meer te hannesen met de vele verschillende vormen. Wat past nu waar? Dat maakt het onoverzichtelijk. (Tekst: Det).

Ystari

Assyria is een bordspel van de Italiaanse spelauteur Emanuele Ornella. Op een fris en nieuw thema hoef je bij dit spel niet te rekenen. Het ontwikkelen van een beschaving in Mesopotamië is in spellenland inmiddels een belegen cliché. Het zij zo, Assyria is een alleraardigst ontwikkelingsspel, met niet al te ingewikkelde tactische keuzes. Het speelbord toont een woestijngebied met twee rivieren, waar de spelers in drie tijdperken met in totaal 8 speelrondes zoveel mogelijk punten proberen te verdienen. Een ronde begint met het klaarleggen van setjes voedselkaarten, waarbij de interessante setjes aan de rechterkant eindigen. Daarna kiezen en markeren de spelers in volgorde een setje. Hiermee wordt tevens de speelvolgorde van de volgende ronde bepaald, van links naar rechts. In de volgende fase pakken de spelers hutjes uit hun voorraad en plaatsen deze op het bord naast eigen hutjes of tempels. Daarna moet je jouw hutjes van de juiste voedselsoort voorzien, anders gaan ze weer van het bord. Op een kruispunt van drie hutjes mag je een bron graven. Deze bouwactiviteiten eindigen met een telling. Hutjes op de rivieren leveren kamelen op, hutjes tussen de rivieren meteen 2 winstpunten en hutjes buiten de rivieren meteen 1 winstpunt. Elke tempeltegel is ook goed voor 1 winstpunt. Elke bron levert 6-4 winstpunten op, afhankelijk van de fase. Daarna mogen de spelers hun acties uitvoeren. Tegen betaling van kamelen mag je een tempel (uit)bouwen, hutjes bij een machthebber op een van de politieke invloedsporen plaatsen, een offer aan de goden brengen of een overgebleven voedselkaart of een ploegkaart kopen. Aan het einde van een tijdperk overstroomt de rivier en gaan alle hutten op de rivier van het bord. Daarna krijgen de spelers bonuspunten of andere extraatjes voor politieke invloed en bonuspunten voor hun offers. Na het derde tijdperk volgt nog een eindtelling. 

Ystari kopieerde verder een leuk idee van Alea, een doos met uitbreidingen van meerdere spellen. Deze zogenaamde Ystari Box bevat uitbreidingen voor Caylus Magna Carta, Amyitis, Yspahan, Sylla en Metropolys.

Z-Man Games

Het speelbord van Endeavor toont een abstracte weergave van Europa, zeeroutes naar een nieuwe wereld en meerdere kolonies. In 7 rondes probeer je o.a via ontdekkingsreizen zoveel mogelijk winstpunten te verdienen. Je hebt een eigen bordje met vier ontwikkelsporen, velden voor gebouwen, velden voor bonuskaarten en een haventje, waar jouw actieschijfjes liggen te wachten tot ze op pad worden gestuurd. Op de vier ontwikkelsporen kun je in de loop van het spel jouw groei in vier categorieën bijhouden. Een speelronde begint met de keuze van een nieuw gebouw. Deze gebouwen leveren actiemogelijkheden en/of vooruitgang op ontwikkelsporen op. Daarna krijg je nieuwe schijfjes en keren de schijfjes op eerder geactiveerde gebouwen naar jouw haven terug. Dan volgt de belangrijke actiefase. De acties (varen, stad stichten, stad veroveren, een fiche van een gebouw halen of een bonuskaart trekken) activeer je door een schijfje op het juiste gebouw te zetten of door een actiefiche in te leveren. Deze fiches krijg je als bonus wanneer je met de actie varen of en stad stichten een eigen actieschijfje op het desbetreffende zee- of stadsveld legt. Als je twee naburige steden verbindt, krijg je als bonus ook nog eens het tussenliggende fiche. Deze fiches leveren niet allemaal acties op, de meeste fiches geven je stapjes vooruit op een ontwikkelspoor. Met jouw acties probeer je zoveel mogelijk punten te verdienen. Je krijgt onder meer winstpunten voor steden en tussenliggende verbindingen, voor de winstpuntsymbolen op kaarten en gebouwen en voor de stand op de vier ontwikkelsporen. Endeavor is een elegant en vlot spelend ontwikkelspel, met een dosis directe interactie in de Amerikaanse zin van het woord. White Goblin Games heeft de Nederlandse licentie van dit mooie spel op de kop getikt.


Eindhovense ontdekkingsreizigers
foto: Henk Rolleman

Skyline 3000 van Alan Moon en Aaron Weissblum is niets meer dan Capitol in een nieuw jasje. De spelers bouwen huizen in een futuristische industriestad. Het speelbord toont 9 wijken in 3 groepen van 3 verschillende kleuren, die overeenkomen met de kleuren van bouwvergunningen. De bouwverordening eist dat alle gebouwen in een wijk volgens dezelfde stijl (aangegeven door 2 soorten dakbedekking) worden gebouwd en dat in de 3 wijken met dezelfde kleur beide stijlen voorkomen. Het spel duurt 3 rondes, die elk uit 4 fases bestaan. In de eerste fase speel je kaarten uit waarmee je huizen mag (uit)bouwen, een dak mag plaatsen of een huis op het bord zetten. In de tweede fase worden speciale tegels geveild, waarmee een wijk extra punten kan opleveren. In de derde fase gaan de winstpunten per wijk naar de 2 spelers met de meeste verdiepingen (plus eventuele bonuspunten voor de extra's uit fase 2). In de vierde fase krijg je nieuwe kaarten. De veiling uit fase 2 verloopt volgens een apart systeem: je legt een stapel biedkaarten op volgorde en voegt een stopkaart toe. De biedkaarten worden een voor een gedraaid. Zodra de stopkaart wordt getrokken, is jouw laatste bod bekend. Degene met het hoogste bod wint. Je biedt overigens met dezelfde kaarten waarmee je in fase 1 huizen bouwt en plaatst. Als je ze in de veiling over de balk smijt, kun je in de volgende ronde minder bouwen. Het verzamelen van winstpunten door het geschikt plaatsen van blokjes hebben we in meer spellen gezien. Deze basis is misschien niet origineel, maar door de extra's is dit in Skyline 3000 geen enkel probleem. Het gaat niet alleen om de controle op het speelbord zelf, maar ook resourcemanagement naast het bord speelt een belangrijke rol. Je moet de opbouw en samenstelling van jouw privévoorraad met speelstukken goed plannen en afstemmen op je medespelers. Geduldig afwachten en reageren is daarbij vaak verstandiger dan je te snel bloot te geven. Aan de andere kant moet je soms snel toeslaan, om te voorkomen dat een ander een wijk vol bonustegels inpikt.

Zoch

Mausgeflippt is een vlot reactiespelletje van Chislaine van den Bulk. Je beschikt over een setje kaarten met kledingstukken voor ijdele muizen. Er wordt een muiskaart met een aantal kledingstukken omgedraaid. Je moet dan razendsnel herkennen of deze kledingstukken op jouw handkaarten voorkomen. Als jij als eerste een juiste kaart speelt, vang je de muis en leg je hem op jouw scorestapel. Heb je het fout, dan eindigt het kledingstuk op jouw stapel met vuile was (= minpunten). Heb je geen enkele juiste kledingkaart, leg je ze allemaal af om de muis te vangen. Op elke muiskaart staat ook nog een kaassoort. Als dit de actieve kaassoort betreft, is het juist niet de bedoeling om muizen te vangen en kun je tegen extra strafpunten oplopen. Dit is niet alleen een lollig spelletje voor kittens, ook volwassen katers en poezen kunnen het als luchtig tussendoortje inzetten.

Het speelbord van Tobago toont een eiland met meerdere terreinsoorten. Daarop worden aan het begin enkele hutjes, palmboompjes en beelden geplaatst, waarna iedere speler zijn terreinwagen mag neerzetten. Wat gaan we daar doen? Schatten zoeken en opgraven! Er zijn schatten in vier kleuren. De exacte locatie van een schat wordt pas bekend, nadat een of meer spelers aanwijzingkaarten voor deze schatkleur hebben uitgespeeld. Je markeert een gespeelde aanwijzing met een eigen fiche. Door deze kaartjes vallen er steeds meer gebieden af. Voorbeelden van aanwijzingen: ligt in het grootste bos, ligt niet naast een berg, ligt direct naast een beeld enzovoort. De resterende schatlocaties worden gemarkeerd met blokjes. In plaats van kaarten spelen, mogen de spelers ook rondscheuren in hun wagens. Als jouw wagen op de juiste plek staat, mag je een ontdekte schat opgraven. Dan worden er schatkaartjes (waarde 2-6) getrokken, door de rechthebbenden bekeken, vervolgens geschud en daarna in volgorde verdeeld. Er zitten ook nog twee vervloekte schatten in, die een opgraving verstoren. Als je dan geen beschermend amulet kunt inleveren, moet je jouw kostbaarste schatkaart afgeven. De amuletten duiken na elke opgraving op. Het is handig om ze te verzamelen, omdat je ze ook kunt inzetten voor extra acties of om bijv. het voorlaatste blokje van een schatkleur te verwijderen. Als de voorraad schatkaarten is uitgeput, worden de punten op de verzamelde schatkaarten geteld en is de winnaar bekend. Tobago is een ontzettend leuk familiespel, waarbij het draait om optimaliseren en profiteren van andermans inspanningen en waarbij het geluk soms een hoofdrol speelt. De speelstukken zijn lust voor het oog, het uit losse delen opgebouwde speelbord zorgt voor veel variatiemogelijkheden. 


Tobago

Zoch had verder een nieuw geheugenspel in de Jakkiebak-reeks. In Zicke Zacke Igelkacke zijn de kippetjes vervangen door egels. 999 Games komt volgend jaar met een Nederlandse editie. Ik heb me niet in de spelregels verdiept, maar deze foto wil ik jullie niet onthouden.

In El Paso worden zeven steden in het wilde westen belaagd door rovers. In de steden zijn diverse gebouwen waar wat te roven valt. Een dobbelsteen bepaalt mede wat er wel of niet geroofd mag worden. Ook wordt er zo bepaald of er sheriffs in zicht zijn. Door het spelen van kaarten geven de spelers in het geheim aan welk gebouw ze willen leegroven. De speler met de hoogste waarde van een gebouw, mag als eerste een fiche (buit) pakken, daarna de op één na hoogste enzovoort. Als er niets meer ligt, heeft een speler pech gehad. Deze buit moet nog worden veiliggesteld en omgezet in geld. Als een speler dat wil, moet hij passen en doet hij in deze stad niet meer mee. Dit kan totdat er vijf sheriffs aanwezig zijn. Daarna ben je te laat en gaat je buit verloren. In de laatste stad (El Paso) wordt gekeken wie het meeste heeft geroofd. Deze speler wint. Weinig nieuws onder de zon en het kon mij dan ook niet echt boeien. (Tekst: Det).

Afsluiting – de toppers van de beurs

Was er dit jaar één topper, die boven de andere spellen uitsteeg? Nee, er waren dit jaar veel meer goede titels voor veelspelers. Wat mij in positieve zin opviel, waren de pittige spellen met min of meer innovatieve actiesystemen. Ik doel hierbij op spellen als Loyang, Egizia, Vasco da Gama, Colonia en Macao. Daarnaast deden ook Nederlandse uitgevers van zich spreken met mooie stevige titels als Opera en Carson City. In deze spellen wordt iets leuks en nieuws toegevoegd aan bekende basismechanismen. Dit heeft mijn belangstelling gewekt en mijn speelplezier vergroot. Meer verlang ik eigenlijk niet van zo’n beurs. Ik ben dus tevreden met de output van Spiel 2009.


de beurs is voorbij - Foto: Niek Ederveen

Ik sluit dit verslag af met een woord van dank aan mijn medeschrijvers Det, Niek en Bob en de fotografen Bob, Niek en Henk.

Spiel ze!


Erwin Broens
November 2009


yours truly





Agenda > Verslagen > Spiel 09 > Verslag 


Top