Agenda > Verslagen > Spiel 1999

Internationale Spieltage
SPIEL '99
Deel III


Terug
komspiel.gif (6620 bytes)

Klein maar fijn....

Ondanks de enorme omvang van de beurs en de nadrukkelijke aanwezigheid van de grote uitgevers, ontleent Spiel de aantrekkingskracht voor een groot deel aan de aanwezigheid van kleine uitgevers. Spiel is een samenscholing van spelauteurs, met spellen in kleine oplagen, maar vaak gebaseerd op grote ideeën. De laatste jaren wordt de beurs ook bezocht door Nederlandse spelauteurs, die in 1999 zelfs een plaatsje wisten te bemachtigen tussen de stands van de grote jongens.

Cwali is voor de Nederlandse spelliefhebbers al lang geen onbekende meer. Corné van Moorsel is de laatste jaren zeer actief met demo's op Ducosim conventies en het Spellenspektakel. Op Spiel '99 deelde hij een stand met Splotter Spellen, waar hij o.a. zijn nieuwe 2-persoonsspel Isi presenteerde. Isi is een bordspel waarbij de spelers allerlei gebieden bezoeken, aldaar handelsinformatie c.q. grondstoffen verzamelen en vervolgens handelsroutes bouwen. Het is de bedoeling om zoveel mogelijk routes te verbinden met de grootste stad op het bord. Welke stad de grootste wordt, is aan het begin van het spel nog onbekend. De steden groeien namelijk door ze met elkaar te verbinden. Het spelbord bestaat uit losse tegels, zodat het denkwerk ieder spel een frisse start kent. Isi is een mooi spel, dat zeker niet zou misstaan in de reeks 2-persoonsspellen van Kosmos.


Corné tijdens de persdag

Splotter Spellen is een samenwerkingsverband van spelauteurs uit Leiden en omstreken. Zij hadden dit jaar maar liefst drie nieuwe spellen, waarvan sommige nog tijdens de beurs geassembleerd moesten worden. Kiek is een raadspel over foto's. Het doel is om zo voorspelbaar mogelijk te zijn - wat moeilijk is, omdat de regels je juist dwingen om origineel te zijn. Bus is een nieuw bordspel over de ontwikkeling van een openbaarvervoersysteem in een groeiende stad. In deze stad worden drie soorten gebouwen neergezet: huizen, kantoren en cafés. De inwoners besteden hun tijd aan het reizen van hun huis naar hun werk naar het café en weer terug naar huis. De spelers exploiteren buslijnen en stichten gebouwen. Het spelbord van Bus bevat een leuke grap: er zijn allerlei verwijzingen naar andere spellen op verwerkt. In Roads & Boats bouwt elke speler een beschaving. De nadruk ligt niet op oorlog, maar op logistiek c.q. transport. Elke speler begint het spel met drie ezels, een stapel houten planken, een aantal stenen en twee ganzen. Met deze bescheiden middelen probeer je uiteenlopende dingen als bosbouwbedrijven, wegen, boten, mijnen en aandelenbeurzen te bouwen. Het spel kent geen bezit, iedereen mag alles gebruiken. Roads & Boats was binnen de kortste keren uitverkocht. Waarschijnlijk volgt er komend voorjaar een tweede editie.

Gerard Mulder deelde een stand met Bambus Spieleverlag. Naast talloze demo's van Krieg und Frieden (de "foute" Duitse titel van Charlemagne) verkocht hij aan de lopende band exemplaren van het kaartspel Wortelboer. Wortelboer is een kaartspelletje met konijnen, vossen en vooral veel wortels. Doel van het spel is het scoren van punten. Met het opbouwen van een voedselketen op tafel (3 wortels, 2 konijnen en 1 vos) verdien je 4 punten. Je kunt ook punten verdienen als je aan het einde van een ronde de meeste wortelkaarten op je hand hebt. Duitse uitgevers hebben dit spel nog niet opgepikt, de Duitse consument was enthousiaster: Wortelboer was namelijk vrij snel uitverkocht. Sander ten Napel is de grafisch vormgever van Wortelboer. Hij had ook een eigen spel bij zich, dat hij wilde tonen aan diverse Duitse uitgevers. Kwintessens is een legspel voor 2/3 spelers. De driehoekige spelstukken tonen elementen als water en vuur. Het is de bedoeling om driehoeken van gelijke elementen te vormen en deze te markeren met je eigen steen. Ondertussen probeer je de opbouw van je medespeler te frustreren.


Gerard en 3 wortelboeren

Han Heidema is een bekende persoonlijkheid in de Nederlandse spellenscène. Niet alleen dankzij zijn boeiende artikelen in Spel!, het tijdschrift van de spellenvereniging Ducosim, maar vooral ook door zijn enorme kennis op het gebied van treinspellen. Op deze wereld zullen er weinigen zijn die je meer over treinspellen kunnen vertellen dan Han. De Amerikaanse uitgever Winsome Games presenteerde deze beurs zijn bordspel Dutch Intercity. De spelers veilen aandelen van spoorwegmaatschappijen, beginnend met de directeursaandelen. De directeuren van de maatschappijen kiezen in het geheim welke spoortrajecten ze willen kopen. Als meerdere maatschappijen het zelfde traject begeren, dan wordt dit in een veiling opgelost. Vervolgens krijgen de aandeelhouders hun dividend: $1 voor elk aandeel in een maatschappij, vermenigvuldigd met het aantal aaneengesloten trajecten van de maatschappij. Aan het einde van het spel volgt nog een slotuitkering en wint degene met het meeste geld. Dutch Intercity is geen hardcore spel uit de 18xx-familie, maar een elegant gezelschapsspel. Ik kan niet wachten om het te spelen!


Dutch Intercity in productie

Winsome Games deelde ook dit jaar een stand met Martin Wallace van Warfrog. Ook Martin had een nieuw spel in de aanbieding. Het bordspel Mordred speelt in Wales, ten tijde van koning Arthur. De spelers zijn ridders die nieuwe dorpen en kastelen bouwen voor hun koning. Voor het bouwen heb je actiepunten nodig. Die punten verkrijg je door het gooien van dobbelstenen op een tabel met drie kolommen. De laatste kolom kan veel actiepunten opleveren, maar vergroot het risico op een activering van Mordred. Deze roofridder valt dan zonder genade de dorpen en kastelen in zijn omgeving aan. Aan het einde van het spel wordt bepaald wie het koninkrijk beheerst: Mordred of koning Arthur. In het eerste geval wint de speler met de minste "Mordredpunten" (die krijg je zodra je Mordred activeert). In het laatste geval wint de speler met de meeste dorpen.

Günter Cornett van Bambus Spieleverlag (de auteur van Kahuna) had zelf ook een nieuw spel gefabriceerd (zoals gewoonlijk voor een groot deel tijdens de beurs). Zijn nieuwe spel was Autoscooter, waarin 2-8 spelers in botsautootjes over het dikke houten spelbord scheuren. Zowel de richting, snelheid als beurtvolgorde zijn van belang. Met een botsing kun je mogelijk de plannen van een medespeler verhinderen. Het spel is mooi uitgevoerd, maar was daardoor helaas ook vreselijk prijzig (DM 128!!). Maar ja, als je net je laatste Magickaartjes hebt verkocht, is het budget natuurlijk geen enkel probleem :-).

Fanfor had dit jaar een kaartspel met een modern thema. In X.net zijn de spelers internetproviders, die proberen de bezoekers van hun websites verschillende interessante onderwerpen aan te bieden. Daartoe beschikken ze over "servers", "streamers" en specialisten. Het is de bedoeling om als eerste 120 winstpunten te verdienen. Die punten verdien je met het lokken van gebruikers. Aangezien die gebruikers alleen op interessante websites afkomen, moet je de door jou aangeboden inhoud afstemmen op de vraag. Dit spel is mooi uitgevoerd, iets dat we van Fanfor eigenlijk niet gewend waren.

Glücksritter Spiele viel vorig jaar op met het spel Rigatoni Intriganti , dat als spelmateriaal o.a. gedroogde stukjes pasta bevatte. Dit jaar hadden ze twee nieuwe spellen. Galaxis is een piepklein kaartspelletje voor 3-4 spelers. Je probeert waardevolle combinaties van planeten te vormen en daarbij te profiteren van de acties van je medespelers. Het bordspel Finger weg von Mona Lisa is een enigszins abstract bordspel over dieven en bewakers in het Louvre. Dit spel was moeilijk te spelen door een productiefoutje. De geplastificeerde miniversie van het spelbord (bedoeld om te bekladden met een krijtje) was niet gelijk aan het eigenlijke bord. Dit is natuurlijk niet zo snugger, maar gelukkig sturen ze me binnenkort een verbeterd exemplaar.

Bij Doris & Frank lag gelukkig weer een stapel Ursuppe & expansie, zodat degenen die de afgelopen jaren naast het net visten eindelijk dit prachtige spel konden kopen. Zoff im Zoo is hun nieuwe kaartspel voor 3-7 spelers. Je probeert aan de ene kant kaarten kwijt te raken, maar tegelijk ook goede slagen binnen te halen. De kaarten bestaan uit 12 verschillende beesten. De plaatjes zijn natuurlijk weer schitterend, maar dan kan moeilijk anders met een artieste als Doris Matthäus.

Franjos bracht dit jaar een remake van het Engelse racespel "Devil take the hindmost" van Terry Goodchild. Formel Fun is een apart autoracespel voor 3-6 spelers. De spelers racen over een ovalen racebaan met genummerde vakjes. Voor het racen gebruik je autokaarten die de snelheid aangeven. De meeste kaartjes bevatten naast de normale snelheid ook een topsnelheid, die je mag gebruiken als je auto op het juiste vakje staat. Het spel is een ware afvalrace: zodra iemand de finish passeert, verdwijnt de laatste auto uit het spel. Hun tweede nieuwe spel was Kippit, een simpel behendigheidsspel met een wip en 44 houten blokjes. Je moet als eerste je blokjes kwijtraken. Dit lijkt me vast wel leuk voor mijn neefje van 10?!

The High Kings of Tara is een betaalbare versie van The Game of Kells dat vorig jaar de nodige aandacht trok. Dit is een abstract denkspel in een prachtige uitvoering. De spelers bouwen in de loop van het spel een kronkelend netwerk van Keltische knopen. Het is de bedoeling om zo mogelijk grote knopen te vormen en daarmee het aantal knopen zo klein mogelijk te houden. Het spel wordt uitgegeven door The Real Original Games Company. Via een bezoekje aan hun website kun je deelnemen aan de verloting van een luxe exemplaar van het spel (handgemaakt, met goud en graniet). Het adres: http://www.interaktive.co.uk/kells/

2F-Spiele is het bedrijfje van Friedemann Friese, de man met het opvallend groene kapsel. Dit jaar serveerde hij het smaakvolle bordspel Frischfleisch, een lekker hapje voor spelers met ontwikkelde smaakpapillen. In dit spel moet je een groep van 6 personen zo lang mogelijk in leven houden. Ze zijn gestrand in de woestijn en moeten 4 weken (spelronden) wachten op een reddingsactie. Helaas biedt de woestijn onvoldoende voedsel om de hele groep in leven te houden. Tja, als je maar hongerig genoeg bent, begin je vanzelf aan de groepen van andere spelers te knagen. Aan het einde krijg je winstpunten voor je spelfiguren die niet door de anderen zijn opgegeten.


hongerige spelers?

Vraatzucht speelt ook een rol in Dog eat Dog van QED Games, maar dan van een minder "vleselijke" soort. Dit is een economisch spel in "Amerikaanse stijl". Je speelt de directeur van een van de divisies van Rinky Dink Inc., een Amerikaanse multinational die de natuur genadeloos plundert om zoveel mogelijk geld te verdienen. Zaag bomen om, graaf heuvels plat en verander buffels in hamburgers. Hoe meer natuur je vernietigt, hoe meer geld je naar je Zwitserse bankrekening kunt sturen. De winnaar is degene die als eerste 150 miljoen dollar verzamelt, voordat de planeet compleet naar de filistijnen is. Tussen de bedrijven door wordt je lastig gevallen door je medespelers, corrupte politici, woedende milieuactivisten, vakbonden en de belastingdienst (daar zijn we weer :-). Helaas is dit spel ook op een ander onderdeel typisch Amerikaans: het regelboekje telt meer dan 20 pagina's.

Spielzeit! was ooit de naam van een matig Duits spellentijdschrift, maar wordt nu gebruikt door een nieuwe uitgever. Hun eerste spel heet Die Erben von Hoax en is een remake van Hoax van de Amerikaanse uitgever Eon (bekend van Cosmic Encounter). In dit spel krijgt iedere speler een geheime identiteit, variërend van rechter tot dief. Het is de bedoeling om de identiteit van je medespelers te ontdekken en die van jezelf geheim te houden. In dit spel ga je dus op zoek naar informatie, die je moet betalen met door jou verzamelde voorraden (graan, wijn en goud). Je verzamelt winstpunten door het succesvol betwisten van de identiteit van een medespeler, of als jouw identiteit ten onrechte wordt betwist.

Nieuw, nieuwer, nieuwst

Zaterdagochtend had ik de gelegenheid om het prototype van een nieuw kaartspel van een Amerikaanse spelauteur te spelen. Ik heb beloofd om niet uit de school te klappen, het enige dat ik kwijt wil is de volgende samenvatting: de essentie van spellen als Civilization en Outpost wordt krachtig en prachtig samengevat in een spel van minder dan 90 minuten. Dit was wat mij betreft het beste spel van de beurs!

Jumbo komt in 2000 met een nieuw bordspel van Reiner Knizia. De werktitel klonk als "De Veilingmeesters van Amsterdam". Het spel bevat een heuse veilingklok.

Alan Moon is bezig met een spel voor Piatnik. Het oorspronkelijke thema was Interpol, maar dat is gewijzigd in een spel over interstellaire politie (SF is blijkbaar populair in het Duitse taalgebied).

Verder ving ik een gerucht op dat Alan Moon bezig is met een klein spel voor de voormalige abonnees van White Wind Games (zijn eigen bedrijfje dat een paar jaar geleden is gestopt). Hoe, wat en waar..? Vraag het me niet, dit is alles dat ik weet.

Het is al enige tijd bekend dat Avalon Hill binnenkort een zusterspel van Axis & Allies zal uitgeven. In Axis & Allies: War in Europe beperkt de strijd zich tot het Europese continent. In de loop van 2000 nemen ze ook de klassieker zelf onder de loep en verschijnt een gemoderniseerde uitgave van Axis & Allies.

Queen Games verspreidde een folder met informatie over hun plannen voor het jaar 2000. Een van de nieuwe spellen is een bewerking van Iron Horse van Dirk Henn. Dit is zijn zoveelste spel dat in een professionele uitvoering bij Queen Games verschijnt. Gezien de titel rijden de treintjes nu ondergronds, het spel heet Metro.

Nog iets vergeten, Herr Broens?

Zit je na een paar dagen Essen weer thuis, tussen de folders en nieuwe spellen, moet je tot je spijt constateren dat er weer talloze zaken waren die je had willen doen, spelen of bekijken, maar die je glad bent vergeten.

Zo was ik door Kris Burm uitgenodigd om eindelijk eens een potje te Gipfen. Op de een of andere manier is het er niet van gekomen (waarschijnlijk een angstaanval vanuit het onderbewustzijn, dat zich nog goed kon herinneren hoe ik bij een vorige gelegenheid compleet ben "afgetamskt" door Kris :-). Gelukkig heb ik Kris nog wel even gezien, inclusief zijn meer dan strakke kapsel.

De nieuwe (?) Duitse uitgever Da Vinci had een grote stand in hal 12, waar ze o.a. het bordspel Esperanca demonstreerden. Volgens mijn reisgenoten had dit te maken met bootjes, rondvaren en schatten opduiken. Het spel viel tegen door een hoge geluksfactor, waaronder uitermate irritante bewegingsregels. 

Zoch kende ik vooral als uitgever van kinder- en/of behendigheidsspelletjes. Aangezien ik geen kind ben, en zeker niet behendig, heb ik hun stand per abuis compleet genegeerd. Dat zou wel eens een pijnlijke vergissing kunnen zijn, want daardoor heb ik hun bordspel Schrille Stille over het hoofd gezien. Dit spel gaat over popmuziek. Je probeert je favoriete popgroep of artiest bovenaan de hitlijst te krijgen om daarmee winstpunten te verdienen. Dat wordt dus even de recensies afwachten en, indien nodig, stuur ik de postorderduif op pad.

Ten slotte: het slechtste spel van de beurs

Mijn persoonlijke dieptepunt was het bordspel Banking van de Duitse uitgever Noris. Vooraf leek me dit een kostelijk spel: beleg je kostbare spaarcenten in aandelen, edelmetalen, onroerende zaken, kapitaalverzekeringen enzovoorts. Dat klonk allemaal als een boeiend economisch spel. De waarheid was anders: een clichématige cocktail van spelmechanismen, die sinds Monopoly al niet nieuw meer zijn. Gooi een dobbelsteen (als je een "6" gooit mag je nog een keer), kom op een vakje, koop of verkoop de daar afgebeelde waardepapieren, trek een kanskaart (met flauwe effecten als "u krijgt belastinggeld terug")...... Kort samengevat: te flauw voor woorden.

Dat was 'm weer, mijn jaarlijkse stortvloed over de Spieltage in Essen. Laat me even weten of dit artikel je al dan niet is bevallen (dan kan ik het volgend jaar eventueel verbeteren). Over volgend jaar gesproken: de volgende Spieltage vinden plaats van donderdag 26 t/m zondag 29 oktober 2000. Dat wordt een drukke week voor Nederlandse spelliefhebbers - het Spellenspektakel 2000 start al op 3 november!


Erwin Broens (foto's: Frank Eimers)
1 november 1999


 

Agenda > Verslagen > Spiel 1999


Top