Spellen > Recensies > Afrika

Afrika

Erwin Broens - aug 2001


Reiner Knizia is een uiterst productieve spelontwerper. Zijn gemiddelde jaarlijkse output wordt ongetwijfeld door niemand geëvenaard. Met zoveel productiviteit zou het bijna een wonder zijn als hij uitsluitend hoogwaardige juweeltjes (Tadsch Mahal, Eufraat & Tigris enz.) zou bedenken. Een deel van Knizia's spellen hoort dan ook thuis in de categorie "vlot en simpel". Dit zijn meestal kleine kaartspelletjes, die zijn ontwikkeld rond een bepaald spelmechanisme. Ook Afrika behoort tot deze groep, maar is voor de afwisseling een bordspel in een grote doos.

Spelmateriaal

Aan het begin wordt het bord gevuld met 96 gedekte fiches. Dit zijn zes diersoorten, nomaden, delfstoffen, voorwerpen en monumenten die de spelers in de loop van het spel ontdekken. Iedere speler plaats zijn figuur op één van de startvelden. Een tweede figuur start op het eerste veld van het scorespoor, waarmee de punten worden bijgehouden. Iedere speler krijgt twee plastic tenten, die hij later kan inzetten voor extra punten. Een algemene voorraad van 10 tenten ligt klaar voor de spelers die monumenten ontdekken. Iedere speler krijgt verder een klein bordje met een samenvatting van de spelregels en een overzicht van de scoremogelijkheden.


foto © Goldsieber

Spelverloop

Een kaart van Afrika is gevuld met tientallen gedekte fiches: dieren, nomaden, delfstoffen, voorwerpen en monumenten. In de loop van het spel worden deze fiches omgedraaid, verplaatst en/of verzameld, waarmee de spelers de nodige winstpunten verdienen. Tussen de fiches bevinden zich 11 monumenten. Als een speler het laatste monument omdraait, is het spel afgelopen. Na een eindtelling wint degene met de meeste winstpunten.

Een spelerbeurt bestaat in principe uit twee stappen. In de eerste stap beweeg je eventueel je speelfiguur en voer je daarna een actie uit. In de tweede stap herhaal je dit ritueel. Je mag je speelfiguur maximaal twee velden verplaatsen. Het is verboden om over een veld met een gedekt fiche of een figuur van een medespeler te lopen. Na de eventuele beweging heb je de keuze uit een van de volgende acties.

Het omdraaien van een gedekt fiche op een naburig veld. Afhankelijk van het soort kun je daarmee op de lange of de korte termijn punten verdienen. Dieren en nomaden leveren direct punten op. Je laat deze fiches in principe op hun plaats liggen, maar je mag ze ook verplaatsen als ze op een andere locatie meer punten opleveren. Een dier is één punt waard, plus een bonuspunt voor elk aangrenzend gelijksoortig dier. Een nomade levert één punt op voor elk aangrenzend leeg veld. Ook goud en edelstenen leveren direct (één of twee) punten op, maar blijven op hun plaats liggen totdat iemand ze met een tentenkamp van het bord haalt. Als je een monument omdraait, laat je deze op zijn plaats liggen. Je beloning bestaat uit een extra tentenkamp. Als je een voorwerp trekt, neem je deze van het bord. Ze leveren aan het einde van het spel extra punten op. Van elk voorwerp zijn vijf exemplaren beschikbaar. Hoe groter je set gelijksoortige voorwerpen, des te meer zijn ze waard (een los voorwerp is één punt waard, een set van vijf levert 12 punten op). Onder bepaalde voorwaarden kun je een medespeler dwingen voorwerpen met je te ruilen, uiteraard met het doel zelf sneller een grote set te verzamelen.

Het verplaatsen van een open nomaden- of dierenfiche naar een ander veld. Hiermee verdien je punten als de nieuwe locatie meer waard is. Je kunt deze actie soms goed gebruiken om lege velden naast of onder het figuur van een medespeler te vullen. Dan wordt het voor hem lastiger om tentenkampen te bouwen.

Het plaatsen van een tentenkamp om grondstoffen te delven. Je plaatst een tentenkamp op een leeg veld en neemt alle aangrenzende goud- en juwelenfiches van het bord. Met de aldus verzamelde fiches kun je aan het einde veel punten verdienen. Per categorie zijn er tien resp. zes bonuspunten voor de spelers met het meeste c.q. op één na meeste goud- of edelstenen.

Het plaatsen van een tentenkamp om winstpunten te verdienen. Je plaatst een tentenkamp op een leeg veld en krijgt één winstpunt voor elk dier, nomade of monument op de aangrenzende velden. Als er veel open fiches op het bord liggen kun je zo veel extra punten verdienen.

Je kunt er overigens ook voor kiezen om een complete beurt over te slaan. Als compensatie mag je dan je speelfiguur naar een willekeurig vrij veld verplaatsen. Zo kun je in één stap naar een leeg veld tussen allerlei edelstenen en goud springen, om daar de volgende beurt een tentenkamp te bouwen. Dit is helemaal mooi als je daarmee een medespeler verrast, die had gedacht dat dit zijn exclusieve stukje Afrika was.

Het einde van het spel wordt geactiveerd door het draaien van het elfde monument. De gelukkige vinder krijgt een bonus van drie punten, waarna de eindtelling plaatsvindt. De spelers met het meeste goud, de meeste edelstenen en grote sets voorwerpen schieten dan vooruit op het scorespoor. Wie na deze eindsprint vooraan ligt, is de ontdekkingsreiziger van de dag.

Ten slotte

Africa was een stompzinnig geluksspel geweest als de acties zich hadden beperkt tot het draaien en scoren van fiches. Gelukkig heeft Knizia een paar extra mogelijkheden bedacht, waardoor het spel van je eist dat je de situatie op het gehele bord scherp in de gaten houdt. Met het verplaatsen van dieren of nomaden bieden ook de uithoeken waar je medespelers rondzwerven interessante score- en/of blokkeermogelijkheden. De punten voor goud en edelstenen eisen dat je ook de scoremogelijkheden op lange termijn enigszins in de gaten houdt. Met een beetje goede wil zou je dit zelfs een strategisch spelelement kunnen noemen. Het ruilen van voorwerpen voegt zelfs een toefje interactie aan het spel toe. Natuurlijk spelen tactiek en strategie een bescheiden rol, is de interactie marginaal en is geluk bij het draaien van fiches van wezenlijk belang. Maar op de een of andere manier grijpt alles zo goed in elkaar, dat er een alleraardigst gezelschapsspel is ontstaan. Africa is licht, vlot en eenvoudig, maar vooral ook leuk om te spelen.

Het enige wezenlijke minpunt is de "leugen" op de achterkant van de doos. In de daar afgebeelde tabel wordt de indruk gewekt dat tactiek overheerst en geluk een ondergeschikte rol speelt. Ik kan me niet voorstellen dat dit een bewuste misleiding is,  het redactieteam van Goldsieber is een integere club. Ik houd het maar op een foutje.

Fout in de Nederlandse regels

In de Nederlandstalige versie van 999 Games zijn blijkbaar niet alle Duitse regels vertaald. 999 Games is met name vergeten te melden dat je jouw speelfiguur nooit op of over velden met gedekte fiches of andere speelfiguren mag (ver)plaatsen. Op pagina 2 van de Duitse regels staat in de tweede alinea van punt B: "Forscher ...... dürfen nie auf oder über Felder mit verdeckten Marken oder Felder mit anderen Forschern gezogen werden."

Titel: Afrika (NL) / Africa (D)
Auteur: Reiner Knizia
Uitgever: 999 Games (NL) / Goldsieber (D)
Aantal spelers: 2 - 5
Speelduur: ong. 60 minuten
Prijs: ong. € 30,- (Duitsland: € 22)


Spellen > Recensies >
Afrika


Top