Spellen > Recensies > Alba Longa

Alba Longa

Erwin - 2011


De Nederlandse uitgever Quined Games brengt dit jaar één spel op de markt. Dit is Alba Longa, het eerste bordspel van de nieuwe Canadese spelauteur Graeme Jahns. Het prototype van dit spel speelde zich af in Egypte. Deze enigszins afgezaagde setting is geslachtofferd bij een verhuizing naar een Romeinse omgeving. En wat wil het toeval, ook twee andere Nederlandse uitgevers doen dit najaar hun dingetje in Rome en omstreken. Het zij zo, er is niets mis met ludiek uitstapjes naar de Romeinse geschiedenis. Het prototype van Alba Longa was in 2009 een van de winnaars van het Concours International de Créateurs de Jeux de Société, een Franse spelontwerpwedstrijd. De heren van Quined kwamen dit weekend op bezoek met een kakelvers exemplaar van hun nieuwe spel. Na deze eerste geslaagde pot is het tijd voor een eerste indruk.

Iedere speler is de heerser over een stadstaat. Deze vind je terug op jouw eigen speelbord, waarop jouw arbeiders zijn gehuisvest, aan het werk gaan en waarop je monumenten bouwt. Je begint het spel met 8 arbeiders en 5 geldstukken. Een centraal speelbord doet dienst als marktplein, waar de spelers hun acties betalen. Bij onze proefpot speelden we ook nog met een neutraal bord, waarop de stad Assisi is afgebeeld. In deze variant was het mogelijk om Assisi te plunderen, voor extra geld, voedsel of een slaaf. Over plunderen gesproken, iedere speler beschikt over een setje speelkaarten waarmee hij anderen kan aanvallen. Met jouw stadskaarten kies je een doelwit, met jouw heldkaarten versterk je jouw aanval en verdediging. Het overige spelmateriaal bestaat uit geld, voedsel, neutrale speelfiguren, weerkaarten en zegeningkaarten.

Alba Longa wordt gespeeld in jaren, die telkens uit twee seizoenen bestaan, het groeiseizoen en het oogstseizoen. Beide seizoenen lijken erg op elkaar, met één belangrijke uitzondering: alleen in het oogstseizoen kun je jouw arbeiders als boeren naar jouw akkers sturen, waar ze jouw bevolking van voldoende voedsel moeten voorzien. Het spel eindigt wanneer iemand zijn 10 monumenten heeft gebouwd en zijn bevolking uit minstens 16 arbeiders bestaat.

Aan het begin van het seizoen mag je 1 of 3 arbeiders op de slavenmarkt verkopen voor 1 of 2 geldstukken. Dit doe je alleen wanneer je vreselijk krap bij kas zit. Als je het spel wilt winnen, zorg je ervoor dat je deze inkomstenbron niet hoeft aan te spreken.

Daarna is het tijd om de arbeiders in te zetten. Dit gebeurt met vier achtzijdige dobbelstenen. Dit zijn bijzonder vormgegeven stenen, waarop de cijfers 1-4 tweemaal voorkomen. Elke steen heeft een eigen kleur. Deze kleuren komen overeen met de velden waarop de arbeiders worden ingezet. Met de zwarte steen plaats je soldaten in de kazerne. De grijze steen stuurt handelaren naar de bazaar. De witte steen stuurt steenhouwers naar de steengroeve. Met de bruine steen zet je priesters in de tempel. De boeren zijn niet gekoppeld aan een kleur. Deze kun je met een willekeurige steen naar jouw akkers sturen.

De startspeler gooit de vier stenen en kiest er één uit. Hij mag maximaal het gegooide aantal arbeiders inzetten op het actieveld met de gekozen kleur. In de eerste actieronde is dit voor de dobbelaar gratis. Als de dobbelaar volgende keren opnieuw moet dobbelen, stijgt zijn prijs telkens met 1 munt. Na de dobbelaar krijgen de medespelers in volgorde de kans om voor 1 munt één van de overgebleven actiestenen te kopen en arbeiders in te zetten. Nadat iedereen een steen heeft gekozen of gepast, mag de volgende speler de stenen gooien, er gratis één kiezen, waarna de medespelers weer voor 1 munt één steen mogen kiezen. Dit ritueel gaat door totdat iedereen heeft gepast. Daarna worden de acties uitgevoerd. De aan de acties bestede munt(en) leg je op één van de velden van de centrale markt. Die worden later door de handelaren ingepikt.

De spelers die soldaten hebben ingezet, kiezen in het geheim welke stad ze willen aanvallen. Nadat deze steden zijn getoond, kiest iedereen één heldenkaart om zijn aanval en verdediging met 0-4 punten te verhogen. Daarna worden de aanvallen afgewikkeld. Als meerdere spelers dezelfde stad aanvallen, tellen zij hun waardes bij elkaar op (arme verdediger!). Als jij als verdediger het onderspit delft, wordt jouw stad gesaboteerd. Afhankelijk van het verschil worden dan 1-4 van jouw arbeiders geneutraliseerd of minder productief. De gebruikte heldenkaart ben je tijdelijk kwijt (m.u.v. de 0-kaart). Je krijgt ze pas terug wanneer je alleen nog maar de 0-kaart bezit.

Jouw handelaren zorgen voor het geld waarmee je in de volgende ronde jouw acties moet betalen. Naast een bescheiden vast inkomen, mag je ook de munten op één van de centrale marktvelden pakken. De speler met de meeste handelaren mag als eerste een veld kiezen. Overigens wordt het veld met de meeste munten eerst nog even in de algemene voorraad geleegd. Jammer, maar helaas.

Voor elke twee steenhouwers mag je één monument in jouw stad bouwen. Dit is een belangrijke actie, omdat je 10 monumenten nodig hebt om het spel te winnen. In mijn eerste potje waren de steenhouwers een geliefd doelwit van saboteurs.

Met de priesters verhoog je jouw aanzien bij de goden. Dit kan je extra voedsel en een leuke bonus opleveren.

In het oogstseizoen leveren jouw boeren 2-4 voedsel per stuk op. De exacte opbrengst wordt bepaald door een weerkaart. Deze kaart bepaalt verder voor hoeveel goddelijk aanzien je de opbrengst per boer met 1 voedsel kunt verhogen. Daarna kun je voor 2 aanzienpunten nog een goddelijke zegening ontvangen. Deze levert je geld, voedsel of een gratis monument op.

Aan het einde van een seizoen keren alle arbeiders terug naar hun woningen en kiest de startspeler welke medespeler de nieuwe startspeler wordt. Aan het einde van het jaar moeten de spelers hun arbeiders voeden. Kom je voedsel tekort, dan verkassen de verwaarloosde arbeiders richting algemene voorraad. Mocht je in een vlaag van verstandsverbijstering helemaal geen voedsel hebben verbouwd, lig je nu uit het spel. Na het voeden van jouw arbeiders mag je extra voedsel uitgeven om jouw bevolking uit te breiden. Dit kost je 1-21 voedselpunten voor 1-6 nieuwe arbeiders.

Aan het einde van het jaar wordt gecontroleerd of iemand het spel heeft gewonnen. Je mag victorie kraaien wanneer je dan 10 monumenten en minstens 16 arbeiders bezit. Geldt dit voor meer spelers, dan wint degene met de grootste bevolking. Is de gelijke stand dan nog steeds niet gebroken, bepaalt de som van geld en voedsel wie er wint.

Ten slotte

Ik heb Alba Longa zelf nog niet in huis, maar heb met de heren van Quined één potje gespeeld. Deze eerste kennismaking is me goed bevallen. De distributie van acties via de dobbelstenen is een leuke vondst. De geluksfactor wordt daarbij in toom gehouden door de mogelijkheid om voor een prikkie ook op andere worpen mee te liften. Ook de directe interactie via de soldaten en de helden bevalt me goed. Eindelijk weer eens een spel waarbij je elkaar stevig kunt aanpakken! Gelukkig is het effect van sabotage niet zo extreem, dat je iemand speltechnisch om zeep helpt. De auteur heeft hierin een fijne balans gevonden. Ik vind de Assisi-variant een aanrader, omdat je hiermee via plunderingen een leuke bonus kunt verdienen en omdat de strijdlust nu niet alleen op medespelers wordt botgevierd. De andere varianten heb ik nog niet besnuffeld.

In een designer diary op Boardgamegeek laat de auteur zien hoe dit spel is ontstaan.

Titel: Alba Longa
Auteur: Graeme Jahns
Uitgever: Quined games
Aantal spelers: 2-5
Speelduur: ong. 90 minuten
Prijs: ong. € 27 (pre-order prijs)


Spellen > Recensies >
Alba Longa


Top