Spellen > Recensies > Elfenland

Erwin Broens - 1998

Alan Moon is een bekende spelauteur, die inmiddels een omvangrijke lijst spellen op zijn naam heeft staan. In een grijs verleden werkte hij voor Avalon Hill en schreef hij onder meer een luchtige column in The General. Begin jaren 90 startte Alan zijn eigen spellenfirma White Wind, met een bijzonder concept: de "Edition 1200". De spellen werden uitgegeven in een gelimiteerde oplage van 1200 exemplaren. Liefhebbers konden zich abonneren, kregen een uniek nummer en namen jaarlijks een of meer nieuwe spellen af. De eerste twee spellen werden niet goed ontvangen. Elfengold en Fishy waren weliswaar leuke spellen, maar boden toch niet helemaal wat de verwende spelliefhebbers hadden verwacht. Het derde spel was een ander lot beschoren. Elfenroads was vanaf het begin razend populair. Met een oplage van 1200 exemplaren was White Wind vrij snel door de voorraad heen. Een nieuwe oplage zat er niet in, want White Wind had beloofd dat de gelimiteerde spellen nooit in dezelfde vorm heruitgegeven zouden worden. Vervolgens begonnen de prijzen op de tweedehands markt fors te stijgen (in 1997 werd voor een mint exemplaar meer dan f 300,-- betaald!). In 1996 werd White Wind opgedoekt en werd Alan de Amerikaanse agent van een Duitse uitgever. In datzelfde jaar ontstonden de geruchten over een nieuwe, zij het aangepaste, versie van Elfenroads. We hebben bijna twee jaar moeten wachten, maar eindelijk is het zover. 999 Games presenteert Elfenland, een ingrijpend verbouwde versie van de klassieker.

Een avontuurlijke reis

Voor sommige spelers is het misschien even slikken, Elfenland heeft een sprookjesthema: jonge Elfen moeten een proef afleggen, voordat ze als volwassene worden geaccepteerd. De proef bestaat uit een avontuurlijke reis langs zoveel mogelijk beroemde plaatsen. Op hun reis maken de Elfen gebruik van transportmiddelen als draken, eenhoorns en trollenwagens. Deze transportmiddelen staan maar beperkt ter beschikking en mogen bovendien niet overal worden gebruikt. Het spel bestaat uit een spannende race tussen de jonge Elfen, die hun transportmiddelen zo handig mogelijk moeten inzetten. Wie in vier beurten de meeste steden en dorpen heeft bezocht, wordt beloond met de hoogste eer. Dit fantastische thema is op zich best grappig; het heeft op zijn minst leuke plaatjes opgeleverd. Als we door het thema heen prikken, resteert een alleraardigst transportspel met toegankelijke regels en een uitstekend spelmechanisme.

Het spelmateriaal

Ik ben zeer enthousiast over de uiterlijke aspecten van dit spel. Zowel de doos, het spelbord als de overige tekeningen zijn van de bekwame hand van Doris Matthäus. Haar tekeningen zijn weer oogverblindend. Het spelmateriaal bestaat naast het bord en de regels uit de volgende onderdelen:

• 6 pionnen (Elfenlaarzen in 6 kleuren)
• 6 overzichtskaarten, één voor iedere speler
• 1 startkaart, die aangeeft wie de startspeler is
• 4 rondenkaarten, om het verloop van de spelrondes bij te houden
• 120 souvenirs in 6 kleuren, het bewijs dat je de steden hebt bezocht
• 48 tranportfiches, de zo belangrijke transportmiddelen
• 6 hindernisfiches, om andere spelers dwars te zitten
• 72 reiskaarten, zonder welke je niet kunt bewegen
• 12 stadskaarten, een spelvariant voor gevorderden

Het spelverloop

Elfenland wordt gespeeld in maximaal vier spelronden, die elk uit zes fasen bestaan. In de eerste fase krijgt iedere speler acht nieuwe reiskaarten. In de tweede en derde fase trekt iedereen in totaal vier transportfiches. In de vierde fase worden deze transportfiches op het bord geplaatst, waarmee de mogelijke reisroutes voor de huidige ronde worden vastgesteld. In de vijfde fase beweegt iedere speler zijn Elf, door het spelen van de juiste reiskaarten. In de zesde fase worden de transportfiches weer van het bord gehaald en andere administratieve handelingen verricht.

De Elfen beginnen hun reis in de hoofdstad Elvenhold. Ze moeten vervolgens in vier ronden maar liefst 20 steden bezoeken en dat is niet altijd even makkelijk. De steden worden met elkaar verbonden door wegen, die door verschillende terreinsoorten lopen. Soms reist men over de steppe, dan weer door de woestijn, door uitgestrekte wouden, over bergpassen en zelfs over rivieren en meren. Een Elf mag pas over een route bewegen als aan de volgende voorwaarden is voldaan: er moet allereerst een transportfiche op de route liggen. Vervolgens moet men één of meer reiskaarten spelen, met hetzelfde transportmiddel als het desbetreffende fiche. Het maakt overigens niet uit wie het fiche op de route heeft geplaatst; je mag ook over de fiches van andere spelers bewegen.

Elfenland kent de volgende transportmiddelen: draken, eenhoorns, toverwolken, vlotten & veerponten, reuzenzwijnen, elfenfietsen en trollenwagens. De transportmiddelen bestaan uit een combinatie van fiches op het bord en reiskaarten in de hand. De transportmiddelen zijn niet even geschikt voor alle terreinsoorten. Met een draak kun je bijvoorbeeld snel reizen in de bergen, de woestijn of de steppen; in het woud gaat het echter een stuk langzamer. Als een transportmiddel voor een bepaalde route minder geschikt is (de draak in het woud), moet de speler twee reiskaarten uitspelen. Als een transportmiddel beter geschikt is voor een bepaalde route (de draak in bijv. de bergen), hoef je maar één reiskaart te spelen. De vlotten vormen een uitzondering op de hoofdregel: van deze transportmiddelen zijn geen fiches voorhanden. Als je over het water wilt reizen hoef je alleen maar één (stroomafwaarts) of twee (stroomopwaarts) reiskaarten met de afbeelding van een vlot te spelen.

Een simpele rekensom leert ons dat we in de loop van het spel over 32 reiskaarten kunnen beschikken, waarmee we maar 20 steden moeten bezoeken. Je zou haast gaan denken dat dit een peulenschil is en dat ieder spel gelijk eindigt. Niets is minder waar, je moet wel heel veel geluk hebben om vier beurten lang de ideale combinatie van reiskaarten en transportfiches te treffen. Elfenland biedt verder voldoende mogelijkheden om elkaar dwars te zitten. Allereerst kun je een medespeler pesten door het plaatsen van ongeschikte transportfiches op zijn geplande reisroute. Als een medespeler op zijn bosroutes de nodige drakenfiches ziet opdoemen, zal het lachen hem snel vergaan. Verder beschikt iedereen over één hindernisfiche, waarmee je een bepaalde route extra zwaar maakt. Als je langs een hindernisfiche wilt bewegen, moet je een extra reiskaart spelen. Overigens is het niet mogelijk om iemand helemaal klem te zetten. Een geblokkeerde Elf kan, tegen inlevering van drie of vier reiskaarten, altijd meeliften met een karavaan.

Elke stad is voorzien van houten blokjes in dezelfde kleuren als de pionnen van de spelers. Als een Elf een stad heeft bezocht, neemt de speler het blokje van het bord. Deze souvenirs vormen het bewijs dat je de steden daadwerkelijk hebt bezocht. Wie na vier (of met veel mazzel, drie) spelronden de meeste souvenirs heeft verzameld, is de winnaar van het spel. De regels bieden een spelvariant, waarbij iedere speler aan het begin van het spel een stadskaart ontvangt. Het is zaak om het spel in de op deze kaart afgebeelde stad te eindigen. Als dat niet lukt moet je een of meer souvenirs inleveren. Ik raad iedereen aan om met deze variant te spelen; dit maakt het spel iets pittiger.

De beoordeling

Zoals gezegd is Elfenland een bewerking van het oudere bordspel Elfenroads. Ik zou deze recensie kunnen besluiten met een uitgebreide vergelijking tussen het jonge Elfenland en klassieke voorloper. Dit doe ik lekker niet, want daarmee zou ik appels met peren vergelijken. Elfenroads is gemaakt voor een andere doelgroep; met een speelduur van drie uur kun je nauwelijks van een toegankelijk gezelschapsspel spreken. Alan Moon is er in geslaagd de essentie van Elfenroads te vertalen naar een snel, vlot en flitsend bordspel, dat je binnen een uur kunt spelen. Voor verwende spelers is Elfenland misschien aan de eenvoudige kant. Maar laten we wel wezen, dit spel biedt snelheid, interactie, een degelijk en beproefd mechanisme en een prachtige uitvoering. Elfenland is een leuk gezelschapsspel, dat in geen enkele collectie mag ontbreken.

Elfengold - de uitbreidingsset

In 1999 verscheen Elfengold, een expansie waarmee Elfenland wordt opgewaardeerd tot het niveau van de klassieker Elfenroads. Deze set maakt het spel een stuk pittiger en interessanter. De transportfiches worden nu niet zomaar uitgedeeld, maar je moet er vaak fors voor betalen in een veiling. Het benodigde geld kun je aan het eind van je beurt incasseren (de te bezoeken steden hebben nu een economische waarde). Als je voor geld kiest, krijg je echter geen extra transportkaartjes. Dit betekent dat je goed moet plannen wanneer je voor kaarten gaat en wanneer voor geld. Zonder kaarten kun je zeker niet bewegen, maar zonder geld kun je de interessante transportfiches wel vergeten. Deze set is een absolute aanrader!

Bijzonderheden:
Spiel des Jahres '98
Speelgoed v/h Jaar '98

Spellen > Recensies > Elfenland

Top