Spellen > Recensies > Endeavor

Endeavor

Erwin - 2010


Endeavor is het eerste gepubliceerde bordspel van de Nieuw-Zeelandse spelauteurs Jarratt Gray & Carl de Visser. De Engelstalige editie van dit spel wordt uitgegeven door Z-Man Games, White Goblin Games verzorgt de Nederlandstalige editie. Het speelbord toont een abstracte weergave van Europa, zeeroutes naar de nieuwe wereld en meerdere kolonies. In 7 speelronden proberen de spelers voornamelijk via ontdekkingsreizen zoveel mogelijk winstpunten te verdienen.

Iedere speler heeft een eigen bordje met vier ontwikkelsporen, velden voor gebouwen, velden voor bonuskaarten en een haventje, waar actieschijfjes liggen te wachten tot ze op pad worden gestuurd. Op de vier ontwikkelsporen kun je in de loop van het spel jouw groei in vier categorieën bijhouden. De eerste categorie bepaalt het maximale niveau (1-5) van het gebouw dat je elke ronde ontvangt. De twee categorie bepaalt hoeveel nieuwe actieschijfjes je elke ronde krijgt. De derde categorie bepaalt hoeveel actieschijfjes je elke ronde van geactiveerde gebouwen mag terughalen. De vierde categorie bepaalt hoeveel bonuskaarten je mag houden.


ontwikkelsporen en gebouwen (foto: Henk Rolleman)

Een speelronde begint met de industriefase, waarin iedere speler één nieuw gebouw kiest en op zijn bordje plaatst. Deze gebouwen leveren je actiemogelijkheden en/of vooruitgang op de ontwikkelsporen op. De universiteit is goed voor drie directe winstpunten. Na het plaatsen van een nieuw gebouw krijgt iedere speler nieuwe actieschijfjes en keren de actieschijfjes op de in eerdere rondes geactiveerde gebouwen terug naar de havens.

Dan volgt de belangrijke actiefase, waarin de spelers om de beurt telkens één actie uitvoeren tot ze niet meer willen of kunnen. De acties (varen, een stad stichten, een stad van een medespeler veroveren, een actieschijfje van een gebouw terughalen of een bonuskaart trekken) activeer je door een actieschijfje op het desbetreffende vrije gebouw te zetten of door het juiste actiefiche in te leveren. Deze fiches krijg je als bonus wanneer je met de actie varen of een stad stichten een eigen actieschijfje op het desbetreffende zee- of stadsveld legt. Als je twee naburige steden verbindt, krijg je als bonus ook nog eens het tussenliggende fiche. De gewonnen fiches leveren niet allemaal acties op, de meeste fiches geven je namelijk een stapje vooruit op een ontwikkelspoor.

Met jouw acties probeer je zoveel mogelijk punten te verdienen. Je krijgt onder meer winstpunten voor steden en tussenliggende verbindingen, voor de winstpuntsymbolen op de bonuskaarten en de universiteit en voor de stand op de vier ontwikkelsporen. Het belang van de laatste categorie is groot, op elk spoor zijn namelijk maximaal 15 punten te verdienen. Het spel is voorbij na de zevende ronde. Uiteraard wint dan de speler met de meeste punten.

Ten slotte

Het thema ontdekkingsreizen geeft dit spel weliswaar de nodige sfeer, maar ik heb toch steeds het gevoel dat ik met een investeringsspel bezig ben. Je ontwikkelt je op verschillende terreinen om jouw potentieel te versterken, waarmee je op de lange termijn punten verzamelt. Gelukkig houd ik van economische spellen, ook al zijn ze verpakt in een ander jasje.

Ontwikkelen op verschillende terreinen biedt je strategische en/of tactische keuzes. Bij de keuze van de gebouwen moet je aansluiting zoeken bij jouw strategie op het speelbord. Staar je daarbij niet blind op de korte termijn. Het is ook belangrijk om te groeien op de ontwikkelingssporen. Het zal je niet lukken om ze alle vier fors te laten stijgen, maar het is onverstandig om je tot één of twee sporen te beperken. Het is verder zaak om aandacht te besteden aan de inzetbaarheid van jouw personeelsleden. Zorg voor een goede verhouding tussen beschikbare schijfjes en acties. Ik verzamel zelf graag de actiefiches waarmee je kunt aanvallen. Hiermee kun je een tik uitdelen zonder een barrak of een fort te moeten bouwen.

Het verzamelen van de juiste fiches is sowieso een belangrijk element. Uiteraard moet je wel naar meer kijken dan alleen het fiche. Fiches liggen immers letterlijk op een route naar de ontdekking van een kolonie, waar aantrekkelijke bonussen wachten: nog meer fiches, winstpunten voor steden en verbindingen en uiteraard de lucratieve bonuskaarten.

Het spelsysteem nodigt uit tot samenwerken in de zeetocht naar de kolonies. Als de vaarroute bijna is voltooid, ontaardt dit meestal in egoïsme. De gouverneurskaart is vaak een gewilde bonus.

Het spelsysteem nodigt ook uit tot confronterende interactie. Met de aanvalsactie kun je tikken uitdelen. Het is leuk om een speler uit een naburige stad te rammen en meteen de tussenliggende bonus in te pikken. Aanvallen heeft wel een stevig prijskaartje, zodat de spelers niet doorlopend over de tafel rollen. En dat is eigenlijk ook wel goed. Het is mooi dat je een concurrent punten kunt afsnoepen, maar voor liefhebbers van overdadig knokken zijn genoeg andere spellen beschikbaar.

De spelregels maken geen onderscheid tussen verschillende speleraantallen. Ook bij drie spelers is de volledige nieuwe wereld beschikbaar. Drie spelers hebben relatief weinig ontdekkingspotentieel, zodat het mogelijk is dat je een langdurige of tot mislukken gedoemde zeereis begint. Houd dit risico een beetje in de gaten, want anders ben jij de derde hond, die twee anderen lachend met het been ziet vertrekken. En dit was nou net niet de bedoeling van dat spreekwoord. Ook met drie spelers werkt het spel naar behoren, maar met vier of vijf ontdekkingsreizigers ligt er pas echt spektakel op tafel.

Ik vind de vormgeving van de doos zeer smaakvol. Op het spelmateriaal komen de tekeningen en pictogrammen wat minder uit de verf, maar oogt het nog steeds voldoende. De winstpuntsymbolen op de achterkant van de fiches zijn irritant. Dit wekt bij sommige spelers de indruk dat elk fiche ook een punt oplevert. Da’s niet zo handig.


foto: Henk Rolleman

Ik ben niet bekend met de Nederlandstalige spelregels van White Goblin Games, ik bezit een exemplaar van Z-Man Games. Ik hoop dat de Nederlandse vertaling van dit spel voldoende niveau heeft.

Ik ben zeer te spreken over het tempo van Endeavor. De voorbereiding is een beetje tijdrovend, door het klaarleggen al die fiches, maar daarna zit de vaart er goed in. Het spelsysteem laat zich relatief gemakkelijk uitleggen en speelt daarna indrukwekkend vlot voor een spel met deze diepgang. Tijdens het spel hoef je nooit lang op medespelers te wachten, omdat de losse acties om de beurt worden uitgevoerd. Met een beetje vlotte medespelers klaar je de klus in 20 minuten per speler.

Deze ‘ten slotte’ is wat langer dan gebruikelijk. Dit zegt vooral iets over het plezier dat dit spel de afgelopen maanden heeft opgeleverd. Endeavor is een toegankelijke en relatief vlotte lekkernij voor veelspelers. Dit spel kun je met een gerust hart aan jouw spellenkast toevoegen.

Titel: Endeavor
Auteurs: Jarratt Gray & Carl de Visser
Uitgever: Z-Man Games / White Goblin
Aantal spelers: 3-5
Speelduur: ong. 60-90 minuten
Prijs: ong. € 40


Spellen > Recensies >
Endeavor


Top