Spellen > Recensies > Eufraat & Tigris

Erwin Broens - 1998

Ur en Babylon, deze steden worden in een adem genoemd met de oorsprong van de mensheid. In het vruchtbare tweestromenland tussen de Eufraat en de Tigris ligt de wieg van de beschaafde wereld. In het spel Eufraat & Tigris nemen 2 tot 4 spelers deel aan de geboorte van de beschaving. Hun doel is de ontwikkeling van hun civilisatie in de deelgebieden bevolking, religie, landbouw en handel. Elke speler staat aan het roer van een dynastie. Hij stuurt zijn aanvoerders op pad, sticht en ontwikkelt koninkrijken, bouwt monumenten, gaat conflicten aan en verzamelt punten in de genoemde deelgebieden. De spelers moeten hun beschaving gelijkmatig ontwikkelen; het verwaarlozen van een of meer deelgebieden is funest.

Spelmateriaal

Eufraat & Tigris bevat een rijke hoeveelheid spelmateriaal. Het spelbord toont het stroomgebied van de beroemde rivieren en bestaat uit 176 vakjes, waarop de spelstukken worden geplaatst. Er zijn 153 gekleurde beschavingsfiches, ongelijkmatig verdeeld over bevolking (zwart), tempels (rood), landbouw (blauw) en handel (groen), waarmee de spelers hun koninkrijken stichten en uitbreiden. 

Spelmateriaal (foto: 999 Games)

Iedere speler beschikt over vier aanvoerders, die ieder gekoppeld zijn aan één van de vier deelgebieden van de beschaving. De zwarte koning leidt de bevolking, de rode priester beheert de tempels, de blauwe boer bebouwt het land en de groene handelaar staat op de markt. Iedere speler beschikt verder over twee rampfiches waarmee hij beschavingsfiches kan vernietigen. Er zijn verder zes monumenten, die de spelers in de loop van het spel kunnen bouwen. Een monument kan veel winstpunten genereren. Houten blokjes doen dienst als winstpunten. De zwarte blokjes zijn een beloning voor de ontwikkeling van de bevolking, de rode voor de tempels, de blauwe voor landbouw en de groene voor handel. De tien schatten, in de vorm van ongekleurde blokjes, worden gebruikt als jokers, waarmee je de winstpunten in een van je minder ontwikkelde gebieden kunt opwaarderen. Aan het begin van het spel bevinden zich reeds tien tempels op het bord, waarop deze schatten worden geplaatst. Tenslotte krijgt iedere speler een scherm, waarachter hij zijn winstpunten en zijn voorraad beschavingsfiches bewaart.

De acties

De actieve speler mag tijdens zijn beurt een willekeurige combinatie van twee van de volgende acties uitvoeren:

• Met het leggen van een beschavingsfiche kun je een winstpunt behalen, als zich in hetzelfde koninkrijk een aanvoerder van dezelfde kleur bevindt. Voorbeeld: door het plaatsen van een blauw landbouwfiche in het koninkrijk waar jouw blauwe aanvoerder staat, krijg je een blauw winstpunt. Is de aanvoerder van een andere speler, dan gaat het punt naar die ander! De zwarte koning biedt op dit punt een belangrijk voordeel. Zolang de juiste aanvoerder niet in het koninkrijk aanwezig is, gaat het winstpunt naar de koning. Voorbeeld: door het plaatsen van een blauw landbouwfiche in het koninkrijk waar jouw zwarte koning staat, maar geen blauwe boer, krijg je toch een blauw winstpunt.
• Een andere actie is het (ver)plaatsen van een aanvoerder. Een aanvoerder mag alleen worden geplaatst in een leeg gebied naast een of meer tempels. Zonder de directe steun van de goden willen ze niet voor je werken! Hoe meer tempels hoe beter, want deze spelen een belangrijke rol bij interne conflicten tussen aanvoerders.
• Door het spelen van een rampfiche kun je bijvoorbeeld een tempel vernietigen, waardoor naburige aanvoerders van het bord verdwijnen. Door een ramp kun je ook een koninkrijk splitsen, met alle strategische mogelijkheden van dien.
• Het omwisselen van beschavingsfiches lijkt misschien een minder zinvolle actie, maar is wel degelijk belangrijk. Je gebruikt de fiches namelijk niet alleen voor het uitbreiden van je koninkrijk en het binnenhalen van punten. De fiches spelen een belangrijke rol als extra gevechtskracht in geval van conflicten. De rode tempelfiches zijn om deze reden erg gewild. De beschavingsfiches worden overigens blind getrokken. Als een fiche van het bord verdwijnt, in een conflict is verbruikt of wordt ingewisseld, verdwijnt deze uit het spel. Uitputting van de voorraad fiches is een van de manieren om het spel te beëindigen. Dus als de voorraad laag is en je vermoedt dat je op winst staat, is het misschien tijd voor de grote wisseltruc.

Winstpunten en conflicten

De kern van dit spel is de verkrijging van bij voorkeur veel winstpunten en vooral de gelijkmatige verdeling over de vier soorten. Knizia heeft een unieke methode bedacht om de winnaar te bepalen. Aan het eind van het spel toont iedereen zijn winstpunten. Na het inzetten van de jokers (de verzamelde schatten) mag iedere speler zijn drie beste categorieën aan de kant schuiven. De categorie waarin je het slechtst hebt gescoord bepaalt of je de winnaar bent of niet. Met 20 rode, 15 blauwe, 10 groene en 5 zwarte winstpunten verlies je van de speler die van elke kleur 6 punten bezit. Het is van wezenlijk belang dat je niet alleen veel scoort, maar vooral ook in alle categorieën. Ook de jokers zijn belangrijk. Met een paar schatten kun je een onderontwikkelde categorie opwaarderen tot een niveau dat je de winst oplevert.

Winstpunten kun je natuurlijk binnenhalen door elke beurt twee beschavingsfiches te plaatsen. Twee punten per beurt is helaas niet genoeg om dit spel te winnen. Je wordt gedwongen om andere bronnen aan te boren. Een interessante optie is het bouwen van een monument. Een monument bestaat uit twee kleuren en genereert elke beurt een of twee winstpunten als zich in het koninkrijk een of beide aanvoerders van dezelfde kleur bevinden. Als je een groen/blauw monument bouwt in het koninkrijk waar zich jouw boer en jouw handelaar bevinden, ontvang je elke beurt één groen en één blauw winstpunt. Als je daarnaast elke beurt rode en/of zwarte beschavingsfiches plaatst ben je goed op weg naar het ereschavot. Overigens is het bouwen van een monument geen peulenschil. Je moet eerst een vierkant van vier gelijke beschavingsfiches op het bord weten te krijgen. En als je eenmaal over een productief monument beschikt, zul je de aanvoerders van je medespelers uit de buurt moeten houden.

Een andere manier om winstpunten te behalen is het winnen van een conflict. Bij Eufraat & Tigris kan het er vreedzaam aan toe gaan. Het is zelfs mogelijk dat in hetzelfde koninkrijk aanvoerders van verschillende spelers vreedzaam naast elkaar leven. Deze vreedzame coëxistentie gaat alleen op zolang deze aanvoerders een verschillende kleur hebben. Zodra een speler een aanvoerder plaatst in een koninkrijk waar zich al eenzelfde aanvoerder van een medespeler bevindt, ontstaat er een conflict. Een conflict leidt tot de gedwongen aftocht van de verliezer en een of meer winstpunten voor de winnaar. Het spel kent twee soorten conflicten, interne en externe:

• Een intern conflict ontstaat zodra zich binnen een koninkrijk twee leiders van dezelfde kleur bevinden. Bij een intern conflict vragen de aanvoerders de steun van de goden. De gevechtskracht van een aanvoerder is gelijk aan het aantal tempels waaraan hij grenst. Beide spelers kunnen deze gevechtskracht verhogen door het inzetten van extra tempelfiches uit hun voorraad. Elk extra tempelfiche verhoogt de gevechtskracht met één punt. Overigens moet de aanvaller als eerste zijn extra fiches tonen, waarna de verdediger beslist of hij al dan niet extra fiches inzet. De winnaar is degene met de hoogste gevechtskracht; bij een gelijke stand wint de verdediger! De verliezer moet zijn aanvoerder verwijderen, de winnaar ontvangt één rood winstpunt.
• Een extern conflict ontstaat wanneer een speler twee bestaande koninkrijken samenvoegt tot één nieuw koninkrijk. Als zich in het gecombineerde koninkrijk dubbele aanvoerders bevinden krijgen we een serie conflicten, die één voor één worden afgewikkeld. Bij een extern conflict vragen de aanvoerders de steun van hun achterban. Zo wordt een koning ondersteund door zwarte bevolkingsfiches. De gevechtskracht van bijvoorbeeld een verdedigende koning is gelijk aan het aantal zwarte bevolkingsfiches in zijn oorspronkelijke koninkrijk. Beide spelers kunnen de gevechtskracht verhogen door het inzetten van extra bevolkingsfiches uit hun voorraad (de aanvaller eerst). De winnaar is degene met de hoogste gevechtskracht; bij een gelijke stand wint de verdediger! De verliezende koning moet zijn aanvoerder en alle ondersteunde bevolkingsfiches verwijderen, de winnaar ontvangt een zwart winstpunt voor elk spelstuk dat de verliezer moet weghalen. Het verwijderen van de fiches van de verliezer kan de verbinding tussen beide koninkrijken verbreken. In dat geval eindigt het conflict. Als er na het verwijderen nog steeds een samengevoegd koninkrijk bestaat, wordt het volgende conflict uitgevochten. Het zal duidelijk zijn dat een extern conflict veel winstpunten kan opleveren.

De laatste manier om aan winstpunten te komen is het verzamelen van schatten. Deze schatten hebben weliswaar geen kleur, maar dienen als joker. Als zich in hetzelfde koninkrijk twee of meer schatten en één handelaar bevinden, krijgt deze handelaar alle schatten op één na.

Beoordeling

Eufraat & Tigris is een van de beste spellen die Duitsland heeft voortgebracht. Het spelmechanisme zit goed in elkaar. Dit mechanisme is in de kern tamelijk abstract, maar sluit toch perfect aan op de historische achtergrond. Het spel geeft je echt het idee dat je met grootse dingen bezig bent. Het spel biedt tal van mogelijkheden om je doel te bereiken, waardoor ieder spel zich op een andere manier zal ontwikkelen. In ieder geval moet je vanaf de eerste beurt de ontwikkeling van je beschaving plannen. Met de juiste strategie stromen hopelijk voldoende winstpunten binnen. Beginnende spelers zullen de nodige moeite hebben om dit spel onder de knie te krijgen. De spelregels zijn duidelijk, daar zal het niet aan liggen. De situatie op het bord is vaak lastig te doorgronden. Er wordt constant van alles gebouwd en ontwikkeld, waardoor je een dreiging van een medespeler vaak te laat ziet aankomen. Het is zaak de ontwikkeling van je medespelers goed in de gaten te houden. Als de winstpunten eenmaal achter de schermen liggen, raak je het zicht op de onderlinge verhoudingen kwijt. Eufraat & Tigris biedt voldoende interactie tussen de spelers. Door het spelen van rampfiches en het aangaan van conflicten kun je de concurrentie een loer draaien. Het spelmateriaal is degelijk en aantrekkelijk uitgevoerd (al moet je bij sommige exemplaren van het spel de voetjes aan de monumenten vastlijmen - dit is vrij slordig geproduceerd). De cover en de overige tekeningen zijn van de bekwame hand van Doris Matthäus (bekend van het duo Doris & Frank). Eufraat & Tigris is een aansprekend spel, dat zich in één stap nestelt in het illustere rijtje Kolonisten van Catan, El Grande en Löwenherz.

Bijzonderheden:
Deutscher Spiele Preis '98

Spellen > Recensies > Eufraat & Tigris

Top