Spellen > Recensies > Filthy Rich

Erwin Broens - 1999

Richard Garfield is vooral bekend van zijn tophit Magic: the Gathering, het populaire verzamelkaartspel dat overal ter wereld wordt gespeeld, geruild en verzameld. Magicspelers herken je vaak aan hun dikke mappen met plastic insteekvellen vol kaartjes. Blijkbaar heeft Garfield zich laten inspireren, want het speelveld in zijn nieuwe spel Filthy Rich bestaat uit een ringband met plastic insteekvellen.

Blondines en kastelen

Filthy Rich is een economisch spel waarin de spelers winkels openen, klanten lokken met uithangborden en het verdiende geld gebruiken voor de aanschaf van luxe goederen en andere statussymbolen (van een blonde echtgenote tot een kasteel). De eerste speler met drie statussymbolen is de winnaar.

De map met 9 Pocket Pages

Het originele en mooi uitgevoerde spelmateriaal is eigenlijk het leukste onderdeel van het spel. Het “spelbord” is een ringband met doorzichtige insteekvellen (zogenaamde 9 Pocket Pages). Elk vel heeft ruimte voor 9 kaartjes, de uithangborden van de winkels. Het “spelbord” bestaat aldus uit vier lagen, waardoor de uithangborden elkaar in de loop van het spel bedekken (een geslaagde simulatie van een drukke winkelstraat vol schreeuwerige reclameborden). Het spel draait verder om kaarten in allerlei soorten en maten: 12 Luxuries: de kaarten met statussymbolen, die de spelers moeten kopen om het spel te winnen. 22 Business signs: de uithangborden van de winkels. 73 Filthy Rich kaarten in drie soorten: businesskaarten (de winkels die je in de loop van het spel kunt kopen), assetkaarten (extra bezittingen zoals een verzekeringspolis) en actiekaarten (eenmalige acties, waarmee je jezelf kunt bevoordelen of je medespelers kunt treiteren). Ten slotte bevat het spel vier tienzijdige dobbelstenen (om de opbrengsten te bepalen), één zeszijdige dobbelsteen (voor het draaien van de insteekvellen) en een set speelgeld.

Blauwe enveloppen

De spelers beginnen met een schamel startkapitaal van $ 10,-- en een hand van vijf Filthy Rich kaarten. Het spel verloopt in de richting van de klok. Een spelerbeurt bestaat uit de volgende stappen:
=> Koop een statussymbool (optioneel).
=> Voer twee acties uit. De mogelijke acties zijn het uitspelen van een Filthy Rich kaart of het afleggen van zo'n kaart, waarvoor je $ 1,-- van de bank ontvangt.
=> Gooi de dobbelstenen. Gooi eerst een aantal tienzijdige dobbelstenen (het aantal is gelijk aan het nummer van het bovenliggende insteekvel in de ringmap) om vast te stellen welke winkels geld verdienen. Gooi vervolgens de zeszijdige dobbelsteen om te bepalen welk insteekvel nu bovenop komt te liggen.
=> Vul je hand aan tot vijf Filthy Rich kaarten.

Zonder winkels of andere bezittingen kun je geen geld verdienen, dus is het zaak asset- of businesskaarten uit te spelen. Helaas kost het openen van een winkel de nodige pegels en slinkt je schamele startkapitaal in een rap tempo. Na het openen van de winkel schuif je het desbetreffende uithangbord (deze kan uit één of meer kaartjes bestaan) in het bovenliggende insteekvel. Dan is het hopen dat jij of je medespelers met de tienzijdige dobbelstenen vaak de door jouw uithangbord bezette vakjes gooien (de vakjes zijn genummerd van 1 – 9). In dat geval krijg je de opbrengst die op je businesskaart wordt genoemd. Als er een “0” wordt gegooid vallen de blauwe enveloppen op de deurmat en moet iedereen belasting betalen. De belastingheffing kan in dit spel aardig in de papieren lopen. De meeste business-, luxury- en assetkaarten hebben één of meer “tax symbols”. Voor elke gegooide “0” moet de bezitter per “tax symbol” $ 1,-- aan de bank betalen. Voordat je de belasting moet betalen, heb je de mogelijkheid om winkels te verkopen. In dat geval krijg je $ 2,-- per uithangbord en hoef je voor die winkels geen belasting te betalen. Aan de andere kant levert een verkochte winkel je in de toekomst geen winsten meer op.

Je wint het spel door als eerste speler drie statussymbolen (luxurykaarten) te bezitten. Het spel bevat 12 statussymbolen, met een zeer gevarieerde kostprijs. De drie goedkoopste kosten resp. 6, 7 en 8 dollar, de duurste (een Space Shuttle) kost nota bene 45 dollar. Gezien dit prijsverloop is het van groot belang om zo snel mogelijk de goedkope statussymbolen aan te schaffen.

Beoordeling

Filthy Rich lijkt op het eerste gezicht een geslaagd gezelschapsspel. In ieder geval is het apart en ziet het materiaal er prima uit. Helaas kraakt en rammelt het spelsysteem aan alle kanten. De geluksfactor speelt een veel te grote rol. Het begint al bij de verdeling van de kaarten. Als jij aan het begin geen business- of assetkaarten bezit, zit je beurtenlang uit je neus te eten. Over beginnen gesproken: gezien de extreme prijsverschillen van de statussymbolen worden de startende spelers hier zwaar bevoordeeld. Zij kunnen de “koopjes” voor de neus van hun medespelers wegkapen. Verder speelt de belastingheffing een veel te zware rol. Als de gevreesde “0” te vaak wordt gegooid, zitten de spelers zich beurtenlang te vervelen en gaat uiteindelijk de ene na de andere speler failliet. Als jij de pech hebt dat je uitsluitend winkels en/of assets met meerdere “tax symbols” bezit, dan beleef je weinig plezier aan dit spel. Failliete spelers verlaten het spel en mogen toekijken hoe de rest verder speelt. De statussymbolen van de failliete speler worden geveild (tot grote waardering van de medespeler die toevallig een spaarpotje achter de hand had gehouden).

Filthy Rich is niet veel meer dan een prachtige verpakking met een gebrekkige inhoud. Met enkele regelaanpassingen is er vast nog wel iets van te maken, maar daarvoor koop ik geen spel van 65 gulden. Jammer dat zo'n leuk idee zo matig is uitgewerkt.

Spellen > Recensies > Filthy Rich

Top