Spellen > Recensies > Helvetia

Helvetia

Erwin - 2011


Matthias Cramer staat nog niet zo lang bekend als spelauteur. Zijn eerste gepubliceerde spel is Glen More, dat in 2010 door Alea werd uitgebracht. Zijn derde spel Lancaster werd afgelopen voorjaar zeer goed ontvangen. Er zat zelfs een nominatie voor het Kennerspiel des Jahres in het vat. Dit najaar verscheen bij Kosmos zijn volgende grote bordspel Helvetia. Dit spel verplaatst de spelers naar het Zwitserse dorpsleven, waar grondstoffen worden gewonnen, gebouwen uit de grond worden gestampt en gezinnetjes worden gesticht. Allemaal van die dingetjes waardoor spelliefhebbers spontaan beginnen te jodelen. Helvetia is voor de eerste keer op tafel geweest, tijd voor een eerste indruk.

Het spel is verpakt in een opvallende knalrode doos, met een wit kruis en de contouren van een alpenreus. Ik vermoed dat alleen een portie kaasfondue een beter 'Zwitserlevengevoel' zou opleveren. De doos is gevuld met vijf dorpskernen, 54 gebouwtegels, vier sets speelstukken (mannelijke en vrouwelijke dorpelingen, munten en leveringsblokjes), tegels met bonuspunten en een centraal speelbordje. Op dit bordje zijn de volgende zaken afgebeeld: de vijf karakters waarmee de spelers hun acties kiezen, een dorpsschool waarop kinderen worden gestald, een markt vol goederen en een spoor waarop de actuele score wordt bijgehouden.

Iedere speler begint met een dorpskern, drie gebouwen en drie echtparen. Het eerste paar verdeel je over twee eigen gebouwen. Van het tweede paar gaat er een naar de school en de ander naar jouw derde gebouw. Van het derde paar wordt één uitgehuwelijkt in het dorp van de linkerbuurman. Zet dit speelfiguur daar op een gebouw met iemand van het andere geslacht (nee, dit zijn geen moderne Zwitsers). Jouw laatste inwoner begint het spel als hangjongere op de dorpskern. Van jouw zes munten geef je er telkens één aan beide volgende spelers. Je begint het spel dus met vier eigen en twee vreemde munten. De startspeler krijgt een tegel met een Zwitserse vlag. Het spel wordt tegen de klok in gespeeld. Volgens de regels is dit een Zwitsers dingetje.

De gebouwen zijn een belangrijk onderdeel van het spel. Er zijn drie soorten: productie, ruil en winstpunten. Laatstgenoemde soort levert vanaf de bouw punten op en vraagt daarna geen aandacht. Met eerstgenoemde soorten produceer of ruil je goederen, die je nodig hebt om verder te komen. Er zijn geen goederenblokjes of -kaartjes. Je hebt genoeg aan de wetenschap dat een gebouw met een wakkere inwoner jou op het gewenste tijdstip het afgebeelde goed bezorgt. Het maakt niet uit in welk dorp dit gebouw staat. De eenvoudige goederensoorten worden telkens door één gebouw gemaakt, voor de complexe goederen heb je een virtuele productieketen van meer actieve gebouwen nodig. Productie of goederenruil is vermoeiend. Jouw inwoner gaat na gedane arbeid lekker slapen en wordt pas weer wakker wanneer de nachtwaker aan de deur klopt. Slapende inwoners liggen op hun rug.

De speleracties worden gekozen met de karakters en de munten. Als je aan de beurt bent, kies je één karakter en speel je daar een of meer munten uit. Elke munt is goed voor één actie bij dit karakter. Als je later in de ronde weer aan de beurt komt, kun je hetzelfde of een ander karakter kiezen. Dit gaat door totdat nog maar één speler munten bezit. Deze speler komt niet meer aan de beurt, maar wordt wel de startspeler van de volgende ronde.

Bij de bouwmeester kun je nieuwe gebouwen bouwen. Elke bouwactie kost je één munt en de op het gewenste gebouw afgebeelde kostprijs in goederen. Als je niet alle goederensoorten kunt produceren, mag je voor één munt per stuk ontbrekende soorten van de bouwmeester kopen. Je mag elke gebouwsoort maar één keer bouwen. De nieuwe gebouwen leg je naast jouw dorpskern. Als daar een werkeloze inwoner staat te wachten, neemt die meteen zijn intrek in het nieuwe stulpje. Als jij als eerste of tweede jouw dorpskern volledig hebt omringd met bezette gebouwen, levert dit een bonustegel met 4 of 2 winstpunten op.

Bij de voerman kun je goederen aan de markt leveren. Hiertoe plaats je een blokje op het marktveld van de gekozen goederensoort. Lever je een complex goed als eerste aan de markt, dan krijg je de bijpassende bonustegel met 1 of 2 winstpunten. Je kunt elke soort maar één keer per spel leveren. Sommige combinaties van marktvelden zijn goed voor een extra bonustegel met 1-4 winstpunten.

Bij de nachtwachter kun je alle slapende inwoners in een van de vier 'kwartieren' van jouw dorp wekken. Deze nijvere dorpelingen staan dan weer klaar om te produceren.


de karakters en hun acties

Bij meneer pastoor kun je een vrijgezelle inwoner uithuwelijken in een naburig dorp. Daartoe plaats je jouw vrijgezel in een gebouw met een dorpsbewoner van het andere geslacht. Als in die dorpskern nog munten liggen, mag je er eentje pakken. Een eigen munt voeg je toe aan jouw actiepotentieel, een vreemde munt bewaar je als bruidschat op jouw dorpskern. Een goed gepland huwelijk is een mooie manier om aan bepaalde grondstoffen te komen.

Bij de vroedvrouw kun je bij een echtpaar in jouw eigen dorp een nakomeling plaatsen. Dit is een mannelijke of vrouwelijke speelfiguur, die tijdelijk op de zijkant wordt gelegd. Deze inwoner groeit snel op en is straks beschikbaar om een gebouw te bezetten.

Aan het einde van een speelronde wordt bij elk karakter bekeken wie het bijbehorende bonusfiche heeft verdiend. Deze gaat naar de speler die er de meeste munten heeft gespeeld. Bij een gelijke stand blijft het fiche waar het is. Dit fiche is niet alleen één winstpunt waard, maar is ook nog eens goed voor een gratis actie van het desbetreffende karakter. Vervolgens krijgen de spelers hun munten terug, verhuizen de scholieren naar de dorpskern en gaan de deze ronde geboren kinderen naar school. Dan passen de spelers hun actuele score aan en worden ten slotte vijf nieuwe gebouwen aan het beschikbare aanbod toegevoegd.

Het spel eindigt wanneer een speler aan het einde van een ronde 20 of meer punten heeft verzameld. De speler met de meeste punten wint. Een gelijke stand wordt gebroken door de wakkere inwoners.

Ten slotte

Ik heb nog maar één pot met drie spelers gespeeld en moet dus voorzichtig zijn met mijn eerste indruk. Ik ben zo enthousiast over deze eerste 75 minuten, dat zelfs ik bijna zou gaan jodelen van plezier. Het spel heeft een boeiende actiemotor, aangevuld met een leuk bonussysteem en een plagerig timingaspect (zit je daar met een grote stapel munten en moet je tandenknarsend de startspelertegel aanvaarden). De mechanismen met de burgertjes werken ook lekker, al is de noodzaak van gluren bij de buren wel een risicofactor bij trage medespelers. Dan ligt bij het napluizen van al die goederenstromen soms het gevreesde ‘analysis paralysis’ op de loer. Als mijn gevoel me niet bedriegt, is Helvetia een lekkernij voor veelspelers. Ik adviseer je om deze titel hoog op jouw probeerlijstje voor Spiel te zetten.

Titel: Helvetia
Auteur: Matthias Cramer
Uitgever: Kosmos
Aantal spelers: 2-4
Speelduur: ong. 60-90 minuten
Prijs: ong. € 30


Spellen > Recensies >
Helvetia


Top