Spellen > Recensies > Keythedral

Keythedral

Det - oktober 2004

Keythedral is het vierde spel in de Key-serie van de Britse spelauteur Richard Breese. Deze reeks ging in 1995 van start met Keywood. In de jaren daarna volgden Keydom, Keytown en ten slotte Keythedral. Deze spellen werden in eerste instantie uitgegeven door zijn eigen bedrijfje R&D Games. Door de combinatie van de inhoudelijke kwaliteit en een kleine oplage waren ze vlak na de verschijning al uitverkocht. Keydom werd in 2000 door Hans im Glück, en twee jaar later door 999 Games, omgebouwd tot Morgenland. Keythedral werd in 2004 opnieuw uitgebracht door Pro Ludo en de Nederlandse uitgever PS Games. Deze nieuwe versie wijkt op onderdelen af van het origineel.

In Keythedral wordt een kathedraal gebouwd. Deze kathedraal bestaat uit vijf stadia, die elk verschillende bouwmaterialen vereisen. Alleen de benodigde grondstoffen voor het huidige stadium zijn zichtbaar. Welke nodig zijn voor het volgende stadium, wordt pas bekend zodra het voorgaande stadium voltooid is. De spelers verzamelen grondstoffen door hun arbeiders op de juiste velden te laten werken. Deze velden liggen aangrenzend aan de hutjes en/of huisjes waar de arbeiders vandaan komen. De grondstoffen kunnen daarnaast ook worden gebruikt om hekken te plaatsen en te verwijderen, of om ijzer, gekleurd glas, goud of wetten te kopen. Tot slot zijn ze ook nodig om van een hutje een huis te maken.

Voordat het eigenlijke spel begint, wordt eerst het speelveld neergelegd. Afhankelijk van het aantal spelers komt er een aantal verschillende landschapstegels op tafel. Om de beurt legt iedere speler een tegel neer en aansluitend een hutje van zichzelf. Er zijn vijf verschillende soorten landschappen en elke speler beschikt over vijf hutjes. Deze hutjes grenzen aan de landschapstegels en leveren later via de arbeiders diverse grondstoffen op. Als alle tegels liggen, begint het spel pas echt.

Keythedral bestaat uit meerdere ronden, die elk weer uit 5 fasen bestaan. Alle spelers werken eerst fase één af, daarna doet iedereen fase twee, enzovoort. De vijf fasen en alle mogelijke acties staan overzichtelijk afgebeeld op een kaartje. Alle spelers krijgen deze als handig geheugensteuntje. Wat voor fasen zijn er:

1. Arbeidersfiches plaatsen.
2. Grondstofblokjes ontvangen.
3. Acties uitvoeren tegen betaling van grondstofblokjes.
4. Fiches en stenen verzamelen.
5. Startspeler wijzigen.

Fase 1. Arbeidersfiches plaatsen.
De spelers hebben allemaal vijf hutjes, die genummerd zijn van 1 t/m 5. Vanuit deze hutjes mogen de spelers arbeiders op omringende velden zetten. In welke volgorde dit gebeurt, wordt in deze fase bepaald. De startspeler kiest een werkvolgordesteen uit en zet deze op de "1" op het speelbord onder de kathedraal. Op deze stenen staan ook de cijfers 1 t/m 5. Het getal op de gekozen steen, bepaalt uit welke hutjes de arbeiders worden ingezet. Stel dat iemand de 2 kiest, dan mogen de spelers om de beurt een arbeider op een onbezet veld rondom hun hut met de 2 zetten. Als iemand van zijn hut een huis heeft gemaakt, mag hij twee arbeiders inzetten op twee verschillende, aangrenzende velden. Soms valt een speler buiten de boot, omdat alle velden rondom zijn genoemde hut al vol liggen met arbeiders van andere spelers. Als iedereen zijn arbeiders volgens de gekozen werksteen heeft geplaatst, kiest de volgende speler een andere werkvolgordesteen en zet hem op de "2" op het speelbord. Weer plaatst iedereen voor zover mogelijk arbeiders. Zo worden alle vijf stenen afgewerkt.

Fase 2. Grondstofblokjes ontvangen.
Voor iedere eigen arbeider op het speelveld, krijgt een speler één bijbehorend grondstofblokje.

Fase 3. Acties uitvoeren.
Met de verzamelde grondstofblokjes kunnen de spelers diverse acties doen. Je kunt er bijvoorbeeld bouwtegels van kopen, om zo te helpen bij de bouw van de kathedraal. Deze bouwtegels leveren winstpunten op. De onderste laag is de goedkoopste, maar levert slechts 4 punten per tegel op. Dit loopt op naar uiteindelijk 12 punten in de vijfde en bovenste laag. De benodigde grondstofblokjes staan afgebeeld op de bouwtegels. Uiteraard vereisen de duurdere tegels ook meer en/of duurdere grondstof- of ambachtblokjes. Deze ambachtblokjes (goud, gekleurd glas en ijzerwerk) kan je kopen met grondstofblokjes. Een andere actie is vooral in het begin handig, namelijk hutjes verbouwen tot huisjes. Dit kan door één zwart en één bruin grondstofblokje in te leveren. Hierdoor mag je telkens twee arbeiders inzetten bij zo'n huisje, waardoor je een grotere kans hebt op meer grondstofblokjes. Verder kan je tegen betaling hekken plaatsen, waardoor je andere spelers blokkeert om bepaalde velden te betreden met hun arbeiders. En mochten anderen jou hebben gedwarsboomd middels zo'n hek, dan kan je die ook laten verwijderen. Dit alles kost een verschillend aantal grondstofblokjes. Soms van een verplichte kleur, soms willekeurig. Tot slot kan je ook een wetkaart kopen. Er liggen er elke ronde twee. Ze liggen dicht, zodat je niet weet welke wet je koopt. Je kunt er echter zeker van zijn dat je er zelf voordeel van hebt of anderen nadeel. Het zijn dus gewilde kaarten.

Iedere speler mag om de beurt één van deze acties uitvoeren. Je mag ook passen en later besluiten om toch alsnog een actie te doen. Als je echter een wetkaart hebt gekocht, mag je deze ronde geen acties meer doen. Als alle spelers hebben gepast, gaat fase 4 in werking.

Fase 4. Fiches en stenen verzamelen.
Dit is de opruimfase. Alle arbeidersfiches gaan van het speelveld weer terug naar de spelers. De werkvolgordestenen gaan van het speelbord af en de lege velden van verkochte wetkaarten worden weer opgevuld.

Fase 5. Startspeler wijzigen.
De startspeler geeft de startspelersteen door aan zijn linkerbuurman. Nu mogen de spelers om de beurt eenmaal een bod doen op de startspelersteen. Degene die de startspelersteen heeft, mag bepalen of hij het hoogste bod accepteert, of dat hij zelf een gelijk of hoger bod aan de bank betaalt. Degene die zo uiteindelijk de startspelersteen heeft verkregen, mag bepalen wie de startspeler wordt. Dat kan hijzelf zijn, maar hij mag ook een andere speler aanwijzen. Degene die de definitieve startspeler wordt, begint weer met fase 1, het kiezen van een werkvolgordesteen en het plaatsen van arbeiderfiches.

Zo gaat het spel door tot de laatste bouwtegel van de kathedraal is gekocht. Iedere speler telt de punten van zijn bouwtegels en zijn overgebleven blokjes bij elkaar. De speler met de meeste punten wint.

Ten slotte

Keythedral is een erg leuk laagdrempelig en interactief spel. Het is typisch zo'n spel van blokjes verzamelen en daar dan leuke dingen mee doen. Zo'n spel waarbij je steeds lekker bezig bent. Je kunt een ander flink dwarsbomen door te zorgen dat jouw arbeiders eerder op een gewilde landschapstegel komen. Hierdoor krijg jij de belangrijkste grondstoffen eerst. De andere speler moet dan genoegen nemen met minder interessante tegels of erger, hij krijgt niets voor bepaalde arbeiders. Soms kan je ook een mooie bouwtegel van de kathedraal voor iemands neus wegkopen. Alle grondstof- en ambachtblokjes liggen dan wel geheim achter een schermpje, maar als je beetje oplet, kan je aardig inschatten wat een ander wil. Soms kunnen bepaalde wetten ook enorm roet in het eten gooien. Erg leuk als je ze zelf kunt uitspelen, maar heb je ze tegen, dan is de frustratie daar.

Om toch een paar minpuntjes te noemen, moet je diep graven. Zo zijn de landschapstegels met bos voor de groene blokjes verkeerd om gestanst. De schermpjes vallen steeds om. De beide zijflappen moet je onderaan even iets schuin afknippen. Hierdoor staat ze minder rechtop en gaat het wel goed. Tot slot staat er een klein foutje in de spelregels. Bij de voorbereiding moeten de bouwtegels dicht op de kathedraal worden gelegd. Jammer dat de vertaler (goed bedoeld, heb ik me laten vertellen...) er nog bij heeft gezet: "met het nummer onder". Hij wilde het duidelijker maken, dat is helaas niet gelukt, want het had moeten zijn: "met het nummer boven"...

Verder is het een echte topper. Het ziet er mooi fleurig uit. Het materiaal is goed en het speelt lekker weg. Dit spel komt vaak op tafel!

Erwin: Richard Breese had met Morgenland al een mooi spel afgeleverd, met Keythedral heeft hij wat mij betreft hetzelfde niveau gehaald. Grondstoffen produceren, elkaar een beetje pesten en winstpunten verzamelen... dit zou een Catanfan moeten aanspreken! 

Spellen > Recensies > Keythedral

Top