Spellen > Recensies > Khan

Khan

Erwin - 2010


Op de website van de uitgever vond ik een paar weken geleden een korte beschrijving van dit spel. Hierin werd in spannende termen gesproken over Mongoolse generaals, het veroveren van gebieden, over strategie, mobiele legers, het opjagen van vijandelijke leiders en zelfs over het terroriseren van de vijanden. Met zulke krasse teksten was er maar één conclusie mogelijk, er zit een klassiek veroveringsspel in de pijpleiding. Vervolgens landden de spelregels in mijn digitale postbus. Op de eerste pagina vond ik de bovengenoemde beschrijving weer terug. Maar nu wordt deze tekst voorafgegaan door de voor sommigen ontnuchterende boodschap: ‘tactisch legspel met een beetje geluk’. Tja, dit klinkt toch heel anders dan een spannend verhaal over Mongoolse horden. Mogelijk haken de ludieke veroveraars onder ons nu af. De breder geïnteresseerde spelliefhebber blijft ongetwijfeld nog even hangen, om te bezien of deze preview een interessante toevoeging aan het verlanglijstje voor Spiel oplevert.

Het speelbord toont een abstract landschap met tientallen vakjes in zes verschillende gebiedsoorten. Door het landschap stroomt een net zo abstracte rivier. Iedere speler heeft een setje met openliggende speciale actiekaarten en 40 fiches in zijn eigen kleur. Aan het begin leggen de spelers al een paar eigen fiches op het bord. Er is verder een voorraad van 38 grillig gevormde tegels, waarmee je later winstpunten kunt verdienen. De Mongoolse heersers worden vertegenwoordigd door acht houten mannetjes in verschillende kleuren. De heersers starten het spel op willekeurige vakjes. Er is verder een stapel gebiedskaarten, waarop telkens een heerser, een gebiedsoort (of joker) en een windrichting zijn afgebeeld. Deze gebiedskaarten gebruik je voor sommige acties. Je begint het spel met vier gebiedskaarten.


het materiaal levert een mooi plaatje op

Als je aan de beurt bent moet je vijf stappen uitvoeren.

Stap 1. Je draait de bovenste gebiedskaart van de stapel om. Je moet de hierop afgebeelde heerser naar een vrij vak in de afgebeelde windrichting verplaatsen. De heerser mag maximaal drie vakken lopen. Als er geen vrij veld is, probeert hij het met de volgende windrichting. Op het vakje van vertrek plaats je een neutraal fiche. Dit fiche komt uit de persoonlijke voorraad (hof) van deze heerser. Als deze voorraad is uitgeput, keert de heerser terug naar zijn hof.

Stap 2. Je voert twee acties uit. Je mag in een combinatie naar keuze een gebied invallen (= fiche leggen), een heerser verdrijven en/of een gebied veroveren (= tegel leggen). In plaats van zo’n combinatie mag je een speciale dubbelactie uitvoeren. Deze dubbelactie bestaat uit een inval in een gebied naar keuze en het afleggen van 1-4 handkaarten.

Bij de invalactie speel je één kaart en leg je een eigen fiche op een leeg vakje in de afgebeelde gebiedsoort, respectievelijk de rivieroever of het buitengebied. Bij de verdrijfactie kies je een heerser, draai je de bovenste kaart van de stapel om en verplaats je de heerser in de afgebeelde richting. Op het vakje van vertrek plaats je een neutraal fiche uit de algemene voorraad. Bij de veroveringsactie plaats je een land- of brugtegel op het bord. Deze tegel moet volledig rusten op eerder uitgespeelde fiches (bij een brug zijn de riviervakken uiteraard leeg). Op minstens één van de af te dekken vakken moet een eigen fiche liggen. Bovendien moet jij in alle af te dekken vakken de exclusieve of gedeelde relatieve meerderheid aan fiches bezitten. Bij een exclusieve meerderheid leg jij één eigen fiche op de tegel, bij een gedeelde meerderheid leggen alle betrokken spelers een fiche op de tegel.

Stap 3. Je verwijdert een in de vorige ronde geactiveerde speciale actiekaart uit het spel.


3 speciale kaarten en 1 gebiedskaart

Stap 4. Je mag één van jouw openliggende speciale actiekaarten activeren. Met de kaart ‘Hoge Moraal’ mag je eenmalig een derde actie uitvoeren. Met de kaart ‘Reserveer Tegel’ mag je een brug- of landtegel uit de voorraad claimen. Met de kaart ‘Bescherming van de Grote Khan’ kun je tot en met stap 2 van de volgende ronde jouw fiches beschermen tegen ongewenste veroveringsacties van medespelers. Met de kaart ‘Steun van de Goden’ kun je tot en met stap 2 van de volgende ronde vakken met neutrale fiches beschermen tegen ongewenste veroveringsacties van medespelers. Van beide laatstgenoemde kaarten mag maar één exemplaar tegelijk actief zijn.

Stap 5. Je vult jouw hand aan tot vier gebiedskaarten.

Zodra de vijfde heerser naar zijn hof is teruggekeerd, wordt de eindfase geactiveerd. Dan bestaat elke spelerbeurt uit een dubbele veroveringsactie. Het spel eindigt zodra niemand meer kan veroveren. Dan volgt de puntentelling. Je telt de punten op de land- en brugtegels met een eigen fiche. Als je de controle over de tegel deelt, moet je ook de punten delen. Er zijn 10, 6 en 3 bonuspunten voor de drie grootste aaneengesloten gebieden. De speler met de meeste punten is de winnaar.

Ten slotte

Ook deze preview is uitsluitend gebaseerd op een studie van de spelregels. Ik heb het spelmateriaal nog niet gezien, laat staan dat ik het spel heb gespeeld.

Ik ben een ervaren spelletjesspeler en prik meestal zonder moeite door de ballon van een opgeblazen thema heen. Ik hecht vooral waarde aan een thema wanneer hierdoor het begrijpen van het spelsysteem wordt vereenvoudigd. Bij dit spel betwijfel ik of het thema deze functie kan vervullen. Vermoedelijk maakt dit niets uit, want het spelsysteem is overzichtelijk en vrij eenvoudig. Ik twijfel niet aan de teleurstelling van de gemiddelde veroveringsfan. De spannende teksten op de website (en misschien ook wel op de achterkant van de doos – die ik nog niet heb gezien) hebben ongetwijfeld zijn belangstelling gewekt. De abstracte realiteit zal bij deze bloedgroep als een koude douche werken.

Als ik de bespiegelingen over het thema achter me laat, resteert vermoedelijk een listig tactisch legspelletje. Ik herken het gelukselement (de gebiedskaarten), maar zie ook een correctiemechanisme (de dubbele actie). Ook dit is een spelgenre dat ik met plezier op tafel leg. Ik ben van plan om ook Khan een kans te geven. Dan zal het douchewater ongetwijfeld aangenamer aanvoelen. Het plaatsen van fiches en tegels deed mij overigens een beetje denken aan een subsysteempje uit Teuber’s bordspel Elasund. Dat is nou typisch een spelauteur die weet wat sfeer en thema aan een spel kunnen toevoegen.

Titel: Khan
Auteur: Christwart Conrad
Uitgever: White Goblin Games
Aantal spelers: 2-4
Speelduur: ong. 60 minuten
Prijs: ong. € 37,-


Spellen > Recensies >
Khan


Top