Maharadja is een strategisch en vooral ook tactisch bordspel voor 2-5 spelers. De spelers reizen als architecten tussen zeven Indiase steden en bouwen daar huizen en paleizen voor de maharadja. Deze vorst bezoekt elke ronde één stad, waar hij aan het einde van de ronde de beste architecten beloont. Een rij stadsfiches aan de rand van het bord geeft aan in welke volgorde de maharadja de steden zal bezoeken. In elke stad vind je zeven bouwplaatsen voor paleizen, waarvan de middelste het meeste oplevert. De bouw van een paleis is duur, dus is het zaak bij de scorerondes voldoende geld te verdienen en tijdens het reizen niet te veel uit te geven.

Aan het begin van het spel krijgt iedere speler zes huizen, 15 geldstukken en een personenkaart, die de bezitter bepaalde voordelen bezorgt. Bijvoorbeeld: extra geld, geen reiskosten, 25% korting bij de aanschaf van een paleis, een gratis huis bouwen of verplaatsen enzovoort. Iedere speler plaatst aan het begin vier gratis huizen in de dorpen tussen de steden. In elk dorp is plaats voor twee huizen. De aanwezigheid van huizen is vereist om jouw architect via deze route naar de volgende stad te verplaatsen. Als je via een dorp met uitsluitend vreemde huizen reist, moet je die medespelers tol betalen.

Aan het begin van een ronde kiest iedere speler in het geheim welke twee acties hij wil uitvoeren. Deze acties geef je aan op een draaischijf met twee pijlen. Voorbeelden van actiemogelijkheden: extra geld incasseren, huizen bouwen, een paleis stichten, de reisplanning van de maharadja manipuleren of een personenkaart ruilen. De personenkaarten bepalen in welke volgorde de spelers hun acties uitvoeren. Als je een van deze acties al dan niet gedwongen laat vervallen, krijgen alle medespelers twee geldstukken van de bank. De speelronde eindigt met een puntentelling, waarbij architecten, huizen en paleizen in de huidige stad van de maharadja punten opleveren. Huizen, “buitenpaleizen” en jouw architect leveren per stuk één punt op, het centrale paleis is drie punten waard. De speler met de meeste punten krijgt vervolgens het meeste geld enzovoort.

Het spel eindigt zodra een speler zijn zevende paleis heeft gebouwd of een stadsfiche het tiende veld heeft bereikt. Dan wint de speler die de meeste paleizen heeft gebouwd. De regels voorzien in een korter spel met minder paleizen, maar ook in varianten voor gevorderden. Dan worden de personenkaarten geveild, kun je met een zevende personenkaart elke beurt een extra actie verdienen en beschikt iedere speler over een thuisstad.

Ten slotte

Maharadja is een uitmuntend bordspel, waarbij het vooral draait om de worsteling met de financiën en de handige inzet van een beperkte hoeveelheid "actiepunten". Je moet daarbij overigens niet vergeten dat het geld slechts een middel is. Het doel is immers de bouw van paleizen. Verder moet je het vooruitdenken en plannen combineren met het inschatten van de acties van jouw medespelers. Een personenkaart wisselt zomaar van bezitter en voor je het weet, wandelt de maharadja naar een andere stad. De grilligheid van de actieschijfjes voorziet het denken en plannen van de nodige spanning. Het duo Kramer & Kiesling heeft de afgelopen vijf jaar veel prachtige spellen afgeleverd, maar wat mij betreft is Maharadja de kroon op hun samenwerking. De nominatie voor het Spiel des Jahres was naar mijn bescheiden mening één trede te laag. Als dit spel vijf jaar geleden was verschenen, had de toenmalige jury het ongetwijfeld met de hoofdprijs beloond. Honderden Nederlandse en Vlaamse spellenliefhebbers hebben Maharadja gekozen tot de winnaar van de Nederlandse Spellenprijs 2004.

Ik heb Maharadja getest met twee, drie, vier en vijf spelers. Met al deze aantallen komt het spel goed voor de dag. Met minder spelers heb je meer ruimte voor strategische planning, met meer spelers staat er meer druk op de ketel. Ook met twee spelers levert het spel voldoende speelplezier op, vooral als de spelers meerdere personenkaarten mogen bezitten.