Dankzij de snelle nieuwsvoorzieningen op het
internet komt het tegenwoordig zelden voor dat ik impulsief een spel
aanschaf. Een spel is net vers van de pers of je vindt al ergens een FAQ,
een recensie of een uitgebreide discussie in een nieuwsgroep. Vroeger kon je
nog eens een winkel binnenstappen en je laten strikken door de magnetische
werking van een nieuwe doos, een interessant thema of een aangename
vormgeving. In de praktijk bleek een aardige eerste indruk zich soms te
ontpoppen als een kat in de zak. Tegenwoordig ben ik vooraf redelijk geïnformeerd
en is de kans op een miskoop fors geslonken. Dat ook een gewaarschuwd mens
zijn neus kan stoten zal zo blijken.
De verleidelijke kroonkurk
Tijdens Spiel 97 hing ik een tijdje rond
in de buurt van de stand van Franjos. Daar werd mijn aandacht getrokken door
Mark, een bordspel over recycling van afvalstoffen. Het spelmateriaal was
dermate koddig (glazen flesjes, dekseltjes en kroonkurken) dat ik het spel
bijna in een opwelling had gekocht. Toevallig werd het spel net gespeeld,
zodat ik een aardige indruk kreeg van het spelverloop. Mark leek een te
simpel dobbelspel met een hoop overbodig chroom; voor mij voldoende reden om
af te zien van aankoop. Een maand later las ik een positieve recensie in een
Duits tijdschrift. Omdat ik toch op het punt stond een aantal spellen te
postorderen, heb ik Mark een tweede kans gegeven.
Het spelmateriaal
Van de speldoos hoeft Mark het in ieder
geval niet te hebben. De doos oogt uitermate somber en heeft een vieze
bruine kleur. De inhoud is stukken leuker. Het spelbord is een oprolbare mat
van nepleer. Het bord is vrij sober, maar voldoet uitstekend. De spelstukjes
zijn de ware (c.q. enige) kracht van dit spel. De doos is gevuld met glazen
potjes, plastic doppen, kroonkurken, metalen deksels en stukjes karton. Dit
is een bonte mengelmoes van uiterst origineel spelmateriaal. Het spel bevat
verder een stapel geld en twee zeszijdige dobbelstenen.
Het spelverloop
In Mark beheert iedere speler een fabriek,
waar afvalstoffen worden verwerkt. De afvalstoffen komen binnen in het
magazijn voor grondstoffen, worden gerecycled in de productieafdeling en
vervolgens verkocht op de markt voor gereed product. Deze goederenbeweging
wordt aangestuurd door de dobbelstenen. Beide dobbelstenen tonen de vijf
kleuren van de vijf grondstoffen. Aan het begin van je beurt gooi je beide
dobbelstenen en kies je een kleur. Je hebt vervolgens de keuze uit een van
drie acties (als je dubbel gooit mag je twee acties uitvoeren):
- neem een exemplaar van de gegooide
grondstof en plaats deze in je grondstoffenmagazijn;
- opwaardering van de grondstof tot gereed
product;
- verkoop van gereed product op de markt.
Een van beide dobbelstenen heeft als zesde
vlak een joker, die je kunt gebruiken voor een kleur naar keuze. De andere
dobbelsteen heeft een veilingsymbool. Als je dit symbool gooit wordt de op
de andere dobbelsteen afgebeelde grondstof geveild. Deze veiling voegt
eigenlijk weinig tot niets toe aan het spelverloop (dit is niets anders dan
vulling van een leeg vlak op een dobbelsteen).
Bij de verkoop van gereed product moet je in de gaten houden dat de vraag
beperkt is. De gezamenlijke spelers kunnen van elke grondstof maar vijf
exemplaren verkopen. Als de markt voor een grondstof gevuld is, verdwijnen
de resterende exemplaren van de desbetreffende grondstof uit het spel. Ook
het prijsmechanisme verdient aandacht: hoe langer je wacht, hoe meer je
vangt. Lang wachten heeft ook zijn nadelen. Ten eerste loop je het risico
dat een markt is gesloten voordat jij hebt kunnen verkopen. Ten tweede heeft
het oppotten van voorraad tot gevolg dat jouw pakhuizen overvol raken. In
dat geval moet je elke beurt huur betalen. Het
spel eindigt zodra vier van de vijf markten zijn gesloten. De speler met het
meeste geld is de winnaar.
Conclusie
Mark lijkt op het eerste gezicht een
alleraardigst handelsspel. Vooral het prijsmechanisme op de markt biedt een
interessant spanningsveld tussen een snelle zekere opbrengst en het wachten
op de hoge prijzen, met alle risicos van dien. Helaas is Mark in
werkelijkheid niets anders dan een simpel dobbelspel. Nagenoeg alle
spelhandelingen (de overbodige veiling uitgezonderd) zijn afhankelijk van de
grillen van de dobbelsteen. Als speler heb je nauwelijks invloed op de
inkoop, de productie en de verkoop. Eigenlijk heb je dus nauwelijks invloed
op het spel. Er is natuurlijk niets mis met simpele dobbelspelletjes, maar
dan moeten ze zich wel als zodanig presenteren. Mark stelt als bordspel
niets voor en voor een dobbelspel heeft het teveel overbodige ballast. Dit
was dus mijn miskoop van 1997. Een wijze les: positieve recensies in Duitse
bladen zeggen ook niet alles. |