Een grote en relatief zware speldoos maakt nieuwsgierig naar de inhoud. De nieuwsgierigheid wordt verder gekieteld door de viermaal afgebeelde tekst "Viel Holzmaterial!". Aan deze wervende tekst is niets gelogen, de doos bevat inderdaad heel veel hout: tientallen paleisstukken, daken, geitenstallen, stadsmuren en burgers. Het is een genot om hiernaar te kijken, een spelbord vol hout oogt toch veel mooier dan plastic uit Taiwan. Is het ook een genot om te spelen? Lees verder!

Spelverloop

Medina is een abstract bouwspel voor drie of vier spelers. Op een aanvankelijk leeg spelbord van 16 x 11 velden plaatsen de spelers hun speelstukken. Iedere speler krijgt aan het begin dezelfde set stukken, die hij achter een zichtscherm bewaart. Daarnaast krijgt iedereen vier daken in zijn eigen kleur, die voor het zichtscherm worden bewaard. Deze daken heb je nodig om paleizen in je bezit te nemen.

Je moet elke beurt twee speelstukken op het bord plaatsen. Je hebt daartoe de beschikking over gekleurde bouwstenen waarmee je paleizen kunt bouwen en vergroten; vier daken waarmee je paleizen kunt claimen; geitenstallen waarmee je voltooide paleizen alsnog kunt vergroten en burgers en stadsmuren die bonuspunten opleveren als ze aan jouw paleizen grenzen. Bij het bouwen en vergroten van paleizen moet je er rekening mee houden dat verschillende paleizen nooit aan elkaar mogen grenzen. Tussen twee paleizen moet altijd een "steeg" openblijven.

In de loop van het spel ontstaan meerdere paleizen in vier verschillende kleuren. Zolang een paleis geen dak heeft, behoort het aan niemand toe en kan iedereen het uitbreiden. Als je een bouwsteen speelt, moet je zo mogelijk een onvoltooid paleis uitbreiden. Het is niet toegestaan om zomaar losse bouwstenen te plaatsen. Iedere speler mag van elke kleur één paleis bezitten. De hoeveelheid bouwstenen in het paleis bepaalt hoeveel winstpunten het oplevert. Zodra iemand een van zijn daken plaatst en het paleis claimt, is het paleis voltooid en mag het niet meer worden uitgebreid met gekleurde bouwstenen. Het is wel toegestaan om elders op het bord een nieuw paleis van deze kleur te stichten. Zodra alle paleizen van een kleur zijn geclaimd, moeten de spelers de resterende bouwstenen van die kleur inleveren.

De spelers plaatsen de ene na de andere bouwsteen. Langzamerhand worden de paleizen groter en stijgt de spanning. Men vraagt zich af of het verstandig is om nu een bepaald paleis te claimen of dat men even moet wachten tot een medespeler zo vriendelijk is om er een bouwsteen aan toe te voegen. Een goed gevoel voor timing is van belang. Bij de keuze tussen afwachten en claimen speelt ook een ander aspect een rol. Voor elke paleiskleur ligt er een bonusfiche te wachten op de speler met het grootste paleis in de desbetreffende kleur. Het grootste paleis in grijs, zwart, bruin en oranje levert respectievelijk 1, 2, 3 of 4 punten op.

Het spel draait niet alleen om de gekleurde paleisstenen, ook de neutrale geitenstallen, burgers en stadsmuren spelen een belangrijke rol.

• Met je geitenstallen kun je jouw voltooide paleizen alsnog vergroten, waardoor ze meer winstpunten opleveren en je eventueel in aanmerking komt voor het bovengenoemde bonusfiche. Met een goedgeplaatste geitenstal kun je mogelijk ook de uitbreiding van een naburig paleis verhinderen.
• Met de burgers kun je veel punten verdienen. Je krijgt een bonuspunt voor elke burger die aan jouw paleis grenst. Het is uiteraard helemaal mooi als die burgers tussen twee van jouw paleizen staan. De burgers kronkelen als een slang door de steegjes tussen de paleizen. De slang mag alleen aan de kop of de staart worden uitgebreid. De speler die de eerste burger plaatst, kiest uiteraard een voor hem gunstige startplaats.
• Stadsmuren bouw je aan de rand van de stad, beginnend bij een van de vier torens. Je krijgt een winstpunt voor elk muurtje dat grenst aan jouw paleizen. Daarnaast heeft elke toren een bijpassend bonusfiche, met de waarde 1, 2, 3 of 4. Dit fiche en de bonuspunten gaan naar de speler die als laatste een paleis aan een met de desbetreffende toren verbonden stadsmuur koppelt.

Het spel gaat door tot iedere speler zijn speelstukken heeft verbruikt. Aangezien iedereen de resterende gekleurde bouwstenen moet inleveren zodra alle spelers een paleis van die kleur bezitten, heeft in het algemeen niet iedere speler hetzelfde aantal beurten. Als jij als enige een bepaalde paleiskleur nog niet hebt geclaimd, kun je in de eindfase misschien profiteren van zetdwang bij je medespelers. Op een gegeven moment worden ze gedwongen om het door jou begeerde onvoltooide paleis te vergroten. Deze zetdwang heeft zijn grenzen. Zodra nog maar één speler daken bezit, moet deze speler elke beurt minstens één dak uitspelen. Aan het einde worden de punten geteld en wint degene met de hoogste score.

Ten slotte

Medina is eigenlijk een abstract bouwspel, maar dan wel met een passend en sfeervol thema. Het spel draait om denkwerk en planning, maar is zeker ook interactief. Zonder daken zijn de paleizen van iedereen en kun je profiteren van de zetten van je medespelers. Hiermee moet je constant rekening houden. In je eentje red je het niet, je moet handig gebruik maken van andermans speelstukken. De spanning tussen wachten en toeslaan maakt het spel leuk. De bonuspunten voor neutrale speelstukken en de paleis- en torenfiches voegen weer andere elementen toe. Naast het tactisch reageren op je medespelers, moet je ook rekening houden met meer strategische scoremogelijkheden. De enige geluksfactor vind je tussen de oren van je medespelers. Als jouw voorganger onhandig speelt, kun jij de punten zonder moeite inkoppen. Laat je niet afschrikken door de eerste "droge" indruk, Medina is een levendig en boeiend spel. De tweede plaats bij de Deutsche Spiele Preis 2001 was eigenlijk één trede te laag.

Medina is geschikt voor drie of vier spelers. Met drie spelers komen er minder voltooide paleizen op het bord. Dit leidt er toe dat voor het laatste paleis van een kleur vaak een veelbelovende bouwplaats overblijft. Bij een spel met drie spelers kan het soms geen kwaad iets langer te wachten. Bij vier spelers ligt er meer druk op de keuze tussen wachten of toeslaan.

Deze recensie is gebaseerd op de Duitse editie van Hans im Glück. In maart 2002 heeft 999 Games een Nederlandstalige versie op de markt gebracht. De Duitse cover is vervangen door een minder smaakvolle afbeelding. Ik neem aan dat de inhoud van de doos en de spelregels ongewijzigd zijn.