Spellen > Recensies > Morgenland

Morgenland

Erwin Broens - september 2000


Lang voordat de zon opgaat, zijn Aladin en zijn vrienden reeds op weg. Onderweg naar de drakengrotten vol schatten. Onderweg in het gewoel van de stad, waar de handelaar pingelt en de tovenaar zijn geheimen prijsgeeft. Onderweg vooral naar het doel van hun wensen: het paleis van de Kalief, want daar wachten de magische voorwerpen. Alleen hier zijn ze te koop, de vliegende tapijten, de wonderlampen, de sleutels van het paleis en al die andere mysterieuze artefacten. Een knullig verhaaltje? .... maakt niet uit, want dit is de inleiding tot een prachtig bordspel.

Morgenland is een bluf- en legspel van de Britse auteur Richard Breese. Iedere speler beschikt over een set van 8 speelfiguren, genummerd van 1-9 (de 3 ontbreekt), die je inzet op de verschillende velden van het spelbord. Helemaal onderaan liggen de drakengrotten, in het midden vind je de stad en bovenaan zie je het paleis van de Kalief. In de drakengrotten zoek je naar schatten, de stad biedt allerlei extra mogelijkheden en in het paleis koop je artefacten met je schatten.


het spelbord

Het overige spelmateriaal bestaat uit:

  • 95 schatten en 45 schatkaarten
  • 21 toverkaarten (die interessante extra opties bieden)
  • 5 zichtschermen, waarachter de spelers hun fiches bewaren
  • 1 blad met een introductiespel en een almanak met de gedetailleerde regels.
  • 5 sets van 8 speelfiguren
  • 10 paleiswachters
  • 30 artefacten (winstpunten, maar ook extra spelopties)
  • 1 kameel voor de startspeler

Spelverloop

Elke ronde is verdeeld in twee fasen. Eerst plaatsen de spelers hun speelfiguren één voor één op de velden van het spelbord. Op de meeste velden mag je zoveel figuren plaatsen als je wilt. De waarde van je figuren bepaalt hoeveel invloed je in deze beurt op het desbetreffende veld uitoefent. De figuren worden gedekt neergelegd, zodat niemand weet hoeveel je op een bepaalde plaats hebt ingezet. Nadat alle fiches zijn geplaatst, begint de tweede fase. Dan worden de velden één voor één afgewikkeld, beginnend in de linker drakengrot en eindigend op het rechter paleisveld. De speler met de hoogste invloed wint de bonus van het desbetreffende veld. Bij een gelijke stand wint degene die dichterbij de startspeler zit.

In de drakengrotten verzamelen de spelers schatten, waarmee je later in het paleis artefacten kunt kopen. De sterkste speler mag de waardevolste schatten wegnemen.

De stad bevat vier verschillende velden, waar je de volgende acties kunt uitvoeren.

  • Aladin's tent: de sterkste speler neemt de bovenste twee toverkaarten van de gedekte stapel. Hij kiest er één uit en legt deze achter zijn zichtscherm. De tweede kaart gaat naar de op één na sterkste speler. Deze toverkaarten bieden je allerlei interessante opties, waarmee je het spelverloop eenmalig wezenlijk kunt beïnvloeden (bijv. door speelfiguren te verplaatsen).
  • Het huis van de Djinn: de sterkste speler mag vanaf nu in deze ronde 2 artefacten uitspelen (i.p.v. 1). De artefacten zijn niet alleen winstpunten, maar ze bieden je allerlei interessante spelopties (bijv. de inzet van een extra speelfiguur). Helaas mag je per ronde maar één van je artefacten gebruiken.
  • De markt: de sterkste speler mag 1 willekeurige kleine schat uit zijn eigen voorraad omruilen voor 3 kleine schatten naar keuze uit de algemene voorraad. Deze wisseltruc vergroot niet alleen je kapitaal, maar komt ook goed van pas als je meerdere figuren hebt ingezet op een paleisveld.
  • De karavaanplaats: de sterkste speler neemt de kameel en is vanaf dit moment de nieuwe startspeler.

Dan komen we bij het paleis. Helaas kom je daar niet zomaar binnen, je moet eerst de paleiswachter verslaan. De paleiswachter is een neutraal speelfiguur met een sterkte van 1-10. Deze wordt elke ronde opnieuw getrokken en pas op het laatste moment omgedraaid. Is jouw figuur minstens even sterk, dan heb je deze ronde vrije toegang tot het paleis. Is jouw figuur zwakker, dan mag je de paleiswachter omkopen. Het smeergeld is het verschil, te betalen met schatten. Kan of wil je geen smeergeld betalen, dan moet je meteen al je figuren uit het paleis weghalen (en kan je deze beurt geen artefacten kopen). Een speler die het artefact sleutel speelt, kan de wachter zonder problemen passeren.

Op elk van de vijf paleisvelden kun je één artefact kopen. De sterkste speler heeft het recht om als eerste het openliggende artefact te kopen. De kostprijs bedraagt precies zoveel schatten als de gezamenlijke sterkte van je speelfiguren op dit veld. Heb je één figuur ingezet, dan moet je met één soort schatten betalen. Heb je meer figuren ingezet, dan moet je met exact zoveel verschillende soorten betalen als het aantal ingezette figuren. Deze kostprijsberekening betekent dat je niet als een kip zonder kop meerdere sterke figuren op een paleisveld kunt inzetten. Als je niet kunt betalen, gaat een ander er met het artefact vandoor.


de artefacten

Dit ritueel herhaal je ronde na ronde, totdat het laatste artefact is verkocht. Dan tellen de spelers hun artefacten en mag degene met de meeste artefacten het vreugdedansje maken. Hebben meerdere spelers evenveel artefacten verzameld, dan bepaalt het aantal perkamentrollen over winst of verlies. Is ook het aantal perkamentrollen gelijk, dan wint de speler met de meeste schatten.

Ten slotte

Morgenland is duidelijk een blufspel. Dit betekent dat je niet precies weet wat je medespelers op welke plek uitspoken. Voor degenen die alles graag tot in perfectie plannen, is dit mogelijk irritant. Voor alle andere spelers lijkt me dit geen probleem. Integendeel, het raden en bluffen geeft het spel juist een extra dimensie. Vergis je echter niet, planning is wel degelijk belangrijk. Je moet elke ronde over de te volgen tactiek nadenken en je op de dan belangrijke velden richten. Als je jouw speelfiguren teveel concentreert, win je weliswaar een incidentele bonus maar beperk je tegelijkertijd je actiemogelijkheden. Als je jouw speelfiguren uitdunt, vis je waarschijnlijk overal naast het net. Je moet elke beurt de juiste balans vinden.

De extra mogelijkheden van de artefacten en de toverkaarten overgieten een geslaagd concept met een smakelijke saus. Deze bieden je de mogelijkheid om verrassend en ingrijpend toe te slaan. Iedere speler moet hiermee terdege rekening houden. Aangezien je elke beurt in principe maar één artefact kunt gebruiken, vraagt de keuze enige aandacht (en wordt de Djinn vanzelf interessant). De toverkaarten mag je trouwens pas uitspelen nadat je het artefact wonderlamp hebt opgepoetst.

Het spelsysteem werkt prima, het materiaal is prachtig uitgevoerd (met dank aan Doris), helaas kleeft er toch één nadeel aan het spel. De structuur van de spelregels is onoverzichtelijk. In de regels bedankt men Kosmos voor het gebruik van het regelconcept van De Kolonisten van Catan. Helaas hebben ze dit concept niet volledig doorgevoerd. Bij Catan begin je met een korte introductie annex spelvoorbeeld, lees je vervolgens de beknopte spelregels en vind je de details in de Almanak. Bij Morgenland zijn ze de tussenstap vergeten en blader je jezelf helemaal suf in de Almanak. Daar staan de regels niet in een leesbare volgorde, maar moet je alles nazoeken op alfabetisch geordende trefwoorden. Dit is een blunder, die Morgenland waarschijnlijk een nominatie voor het Spiel des Jahres heeft gekost. Laat je hierdoor niet afschrikken, anders mis je een schitterend bordspel. Als kleine service heb ik op de variantenpagina een beknopt overzicht van de spelregels geplaatst. Hiermee moet je zonder problemen aan de slag kunnen.

De Nederlandse versie van 999 Games is sinds 21 juni 2002 verkrijgbaar. Ze hebben de onhandige opzet van de Duitstalige regels niet aangepast. In de Nederlandse Almanak staan de teksten niet eens in alfabetische volgorde, waardoor de regels zo mogelijk nog onoverzichtelijker worden. Gezien het feit dat ze hier medio 2000 al op zijn gewezen, snap ik niet waarom 999 Games niet de moeite heeft genomen om een fatsoenlijk regelboekje te produceren.

Titel: Morgenland
Auteur: Richard Breese
Uitgever: Hans im Glück / 999 Games
Aantal spelers: 3 - 5
Speelduur: 60-90 minuten
Prijs: ong. € 30,-

regelsamenvatting



Spellen > Recensies >
Morgenland


Top