Spellen > Recensies > Nautilus

Erwin Broens - augustus 2003

Nautilus is het eerste gepubliceerde spel van het Duitse echtpaar Ditt. Voor die tijd hadden ze hun sporen al verdiend op Catan. Brigitte en Wolfgang Ditt hebben meerdere steentjes bijgedragen aan de uitbreidingen van het Catan kaartspel en aan het Duitstalige Siedler boek. Grappig genoeg heeft Catan ook invloed op hun spel Nautilus uitgeoefend. Het eerste prototype van Nautilus speelde zich af in de ruimte, maar door de komst van Sternenfahrer is het spelsysteem in zee geëindigd.

Nautilus is een bordspel voor 2-4 spelers. Het spelbord toont een oceaan met vier verschillende dieptes. Aan het begin van het spel worden tientallen fiches op het bord gelegd. Dit zijn de schatten waarop de spelers met hun duikbootjes jagen. Sommige fiches leveren aan het einde van het spel 1 of 2 winstpunten op. Op het bord wordt in de loop van het spel een onderwaterstad gebouwd. Deze stad bestaat uit losse zeskantige modules: woonstations en werkstations. Met de woonstations kun je jouw onderzoekers in het spel brengen. Met de werkstations kun je de vaardigheden van jouw onderzoekers en duikboten verbeteren. Ze verhogen tevens de via de fiches verzamelde winstpunten. Aan het begin van het spel krijgt iedere speler een startkapitaal (in "Nemo's"), waarmee hij zijn stations en expedities moet betalen. In de loop van het spel zul je ontdekken dat het geld schaars is.

Een spelronde bestaat uit drie fases: bouwen, acties van de onderzoekers en acties van de duikboten. Een fase wordt door alle spelers uitgevoerd, voordat met een volgende fase wordt begonnen.

De bouw van de onderwaterstad

Iedere speler mag één station kopen. Een werkstation kost 1 Nemo, een woonstation kost net zoveel als het aantal ingehuurde onderzoekers. Deze onderzoekers (max. 4) worden op het woonstation geplaatst. De spelers bewaren de aangeschafte stations eerst naast het bord. In de tweede helft van de bouwfase mag je de in deze en eerdere beurten aangeschafte stations op het bord plaatsen. Afhankelijk van de zeediepte kost het plaatsen 1-4 Nemo's. Je mag de stations ook een of meer beurten naast het bord bewaren. Zodra je vier stations hebt gespaard, ben je verplicht om ze te plaatsen. Door het bouwen van stations ontstaat langzamerhand een onderwaterstad, waarvan de verschillende modules via luchtsluizen met elkaar zijn verbonden.

De onderzoekers

Iedere speler mag één of twee van zijn onderzoekers bewegen. In totaal kun je drie bewegingspunten besteden, ieder station dat je bezoekt kost één punt. De onderzoekers komen in het spel via de woonstations. Het is de bedoeling om ze naar werkstations te bewegen. Eindigt een onderzoeker op een werkstation waar nog geen andere eigen onderzoeker staat, dan wordt dit station geactiveerd. Eindigt hij op een werkstation dat door een medespeler is geactiveerd, dan moet je die speler 1 Nemo betalen om dit station ook zelf te activeren.

Er zijn vijf soorten werkstations, van elke soort zijn vier tegels beschikbaar. Het activeren van een bepaalde soort levert jou een bonus op. Deze bonus wordt verhoogd als je meerdere stations van dezelfde soort activeert. Met een trainingstation krijg je meer bewegingspunten voor jouw onderzoekers. Met een techniekstation verhoog je de actieradius van jouw duikboten. Met een sonarstation kun je op een grotere afstand schatfiches bekijken. Met een proefstation kun je bepaalde schatfiches bekijken. Met een analysestation verdien je meer Nemo's als jouw duikboot een schatkist opvist.

Zodra je twee stations van dezelfde soort activeert, heeft dit een positief effect op de winstpunten die je met de schatfiches verzamelt. Iedere soort vermenigvuldigt deze punten met de factor één. Als je dus twee stations van alle soorten hebt geactiveerd, worden je punten met vijf vermenigvuldigd. Als jij van een bepaalde soort werkstations de meerderheid bezit, wordt de vermenigvuldigingsfactor van deze soort verhoogd tot drie. Dit is een belangrijk aspect, dat aan het einde van de rit beslist over winst of verlies!

De duikboten

In deze fase mag je duikboten in het spel brengen. Dit kan alleen op een werkstation met een blauwe luchtsluis, die bovendien is verbonden met een leeg zeeveld. Op dit station moeten verder twee eigen onderzoekers staan. Je legt één van deze onderzoekers terug in de voorraad en vervangt hem door een eigen duikboot.

Iedere duikboot beschikt over sonar. Tegen betaling van 1 Nemo mag je alle schatfiches binnen het bereik van de sonar bekijken. Dit bereik hangt af van de hoeveelheid geactiveerde sonarstations.

Iedere duikboot mag vervolgens 4-6 velden bewegen (afhankelijk van jouw techniekstations). Ieder zeeveld kost één bewegingspunt. Het bord bevat een diepe kloof, die je alleen mag betreden als je alle soorten werkstations hebt geactiveerd of als je er vanuit de stad direct een nieuwe duikboot kunt bouwen. Zodra iemand de kloof betreedt, mogen alle andere spelers dit ook.

Als je een veld met een schatfiche bereikt, eindigt de beweging en wordt het fiche geborgen. De berging van tempo- en schatkistfiches is gratis, alle andere fiches kosten 1 Nemo (2 Nemo's in de kloof). Met een tempofiche mag je een eigen duikboot drie extra velden bewegen. Een schatkist levert 2-4 Nemo's op (afhankelijk van jouw analysestations). Als je een slak of een mossel vindt, mag je onder bepaalde voorwaarden andere schatfiches bekijken. Schatfiches met een blauwe achtergrond bewaar je op jouw scorebord. Deze fiches leveren 0-2 winstpunten op. Aan begin van het spel heeft iedere speler een opdrachtkaartje gekregen. Hierop zijn twee soorten blauwe fiches afgebeeld. Aan het einde van het spel kun je de waarde van deze fiches met 1 verhogen, tegen betaling van 1 Nemo per fiche. De zogenaamde Atlantisfiches worden op een aparte tabel bewaard. Hierbij wordt geregistreerd wie welk fiche heeft ontdekt. Als je een Atlantisfiche ontdekt, mag je als bonus een van jouw onderzoekers twee stations verplaatsen.

Het spel eindigt als de hoogste drie c.q. alle Atlantisfiches zijn geborgen. Het spel eindigt ook na een ronde waarin niemand stations heeft gekocht en gebouwd en waarin geen enkel schatfiche is geborgen. Dan totaliseren de spelers hun winstpunten. Tegen betaling van 1 Nemo mag je de waarde van de op jouw opdrachtkaartje afgebeelde soorten met één punt verhogen. De spelers die Atlantisfiches hebben geborgen, krijgen nog enkele bonuspunten. Ten slotte vermenigvuldig je deze winstpunten met de factor van jouw werkstations. Degene met de meeste punten wint het spel.

Ten slotte

Nautilus is een mooi uitgevoerd en sfeervol spel, waarbij je voornamelijk bezig bent met strategische ontwikkeling (plannen en bouwen). Daarbij moet je goed rekening houden met het feit dat geld zeer schaars is. Als je met een gat in je hand speelt, loop je in de eindfase vast.

Dit klinkt op zich goed, maar toch vind ik Nautilus geen geweldig spel. Het spel komt te traag op gang. Iedereen verzamelt buiten het bord de nodige stations, is bang om ze te snel neer te leggen en kijkt daarom eerst de kat uit de boom. Deze voorzichtigheid heeft alles te maken met de wens om als eerste de meeste werkstations van een of meer soorten te activeren. De eerste paar rondes zijn daarom meestal nogal saai. Op een gegeven moment begint het spel te "leven" en wordt het gelukkig wel stukken leuker.

Ik heb ook wat moeite met de geluksfactor. Een wezenlijk deel van de winstpunten hangt af van geluk of pech bij het omdraaien van fiches. Als jij veel fiches met een waarde van nul uit de zee vist, wordt het lastig om dit spel te winnen. Deze geluksfactor combineert naar mijn mening niet zo lekker met 90 minuten denken en plannen. Met hulp van de sonar kun je het geluk wel manipuleren, maar dit kost je vaak meer geld dan je lief is.

Nautilus heeft de omvang en speelduur van een "stevig" bordspel (El Grande, Eufraat enz.), maar mist helaas net de diepgang die ik daarbij verwacht.

Spellen > Recensies > Nautilus

Top