Spellen > Recensies > Opera

Opera

Bob Schubert - mei 2009


Op de Ducosimbeurs van 16 mei stelde The Game Master het prototype van hun nieuwe bordspel Opera voor, dat volgens hun eigen website over 158 dagen (157, 156….) verkrijgbaar is. Ook voor een toevallige voorbijganger als ik was het prototype van Opera al een blikvanger op deze beurs, zodat ik automatisch even bij de tafel stil stond. Een bijna overenthousiaste speldemonstrator met Game Master shirt sleurde ons moeiteloos naar de tafel…….. en voor we het wisten, doken we in de wereld van de Europese opera.

In oktober 2006 was dit spel nog vooral een landkaart met wat ruimte voor theatervoorstellingen in een groot aantal steden, dat terugliep van 13 naar 9. In Januari 2007 ontstond een prototype met relatief eenvoudige spelregels. Het aantal steden was teruggebracht tot 8. Dit was een spel waarin naast opera, ook andere vormen als ballet, operette, toneel en concerten voorkwamen. Ondanks de positieve feedback over de soepele spelwerking, was Hans van Tol niet tevreden over het ontwerp. Hij vond het te licht voor het spelerspubliek. In de huidige, inhoudelijk verzwaarde versie zijn zes steden overgebleven.


prototype 2006 - foto The Game Master

Als het op de Ducosimbeurs getoonde prototype van Opera een indicatie is voor de uiteindelijke versie (en men verzekerde ons dat er nog van alles verbeterd zou worden), dan heeft men de eerste slag richting koper al gewonnen. Het spel is fraai vormgegeven met afbeeldingen van de bekende componisten en andere persoonlijkheden uit muziekwereld. Ook de losse onderdelen (gebouwen, geld, composities, karakterkaarten) zijn allemaal mooi ‘in stijl’. Een goed uiterlijk is geen garantie voor een goed spel, dus laten we daar een nadere blik op werpen.

In ‘Opera’ vertegenwoordigen de spelers adellijke families die ‘naam’ willen krijgen in de Hoge Kunst van de muziek. Zij laten operatheaters bouwen of uitbreiden, kopen werken van beroemde componisten en proberen roem en winst zo goed mogelijk met elkaar te verenigen. Dat laatste moet je letterlijk nemen, want je wint het spel door ‘roempunten’, maar die vergaar je alleen door slim èn op tijd je geld te investeren.


prototype 2007 - foto The Game Master

Opera wordt gespeeld in 12 rondes, verdeeld over 3 tijdperken, met aan het eind van elk tijdperk een telfase waarin de spelers extra roem (winstpunten) verwerven. Roem verwerf je door het bouwen of uitbreiden van Operahuizen (theaters) en vooral door uitvoeringen van beroemde opera’s in je theaters. Hoe meer de desbetreffende componisten in de gunst van het publiek staan, hoe meer punten. Maar zoals we weten, is roem iets wat zich zelden laat sturen, laat staan voorspellen….


prototype 2008 - foto The Game Master

Waar je de eerste keer aan moet wennen, is dat je met twee soorten geld speelt. Ten eerste heb je een budget, dat je in een ronde kunt gebruiken om bepaalde specialisten in te huren en daarnaast heb je je losse geld, dat je gebruikt om aankopen te doen. Voorbeeld: je gebruikt je budget om een architect voor een nieuw theater in te huren en vervolgens je geld om de bouwopdracht uit te voeren. Je budget is beperkt tot 10 dukaten en/of 3 specialisten; je losse geld is onbeperkt (al zul je daar in het begin weinig van merken).


prototype 2009 - foto Henk Rolleman

Elke ronde start met het bieden op de speelvolgorde. De hoogste bieder heeft de eerste actie. Dit bod is tevens je budget voor die ronde: het geld dat je voor het inhuren van specialisten kunt gebruiken. Als je een specialist inhuurt, zak je al naar gelang hun honorarium een aantal plaatsen en ben je pas weer aan de beurt als je bovenaan staat (of helemaal links op het spoor, bij een gelijk budget).

De rollen zijn net als bij Puerto Rico of Machiavelli ‘de spil van het spel’:

  • Met de Impresario koop je opera’s van de componisten, hoe beroemder, hoe duurder;
  • met de Architecto kun je theaters bouwen of uitbreiden met een extra vleugel;
  • de Maestro verdubbelt de inkomsten in een bepaalde stad;
  • de Signora bemiddelt bij de verkoop van een opera aan het hof (dit doe je niet graag, maar je hebt de dukaten soms hard nodig);
  • de Critico laat 1 gekozen componist 2 posities dalen of stijgen in roem;
  • met de Esperto kun je extra punten krijgen, op basis van de roemwaarde van de componisten van de muziekstukken die je in een theater (in een stad) opvoert.

Niet elke specialist heb je elke keer nodig, of ze ontwikkelen pas later in het spel hun betekenis, maar het kiezen van de juiste rol op het juiste moment maakt het spel. Daarbij heb je niet het alleenrecht op elke specialist. De meesten geven je de gelegenheid om ‘mee te liften’ met degene die de rol heeft gekozen. Dit is goedkoper (1 dukaat korting), maar heeft wel het nadeel van de 2e/3e/4e keus. De Maestro, Critico en de Esperto zijn karakters die slechts door één speler verplaatst kunnen worden. Deze karakters zijn altijd aan de locatie gebonden.

Heeft iedereen gepast of gewoon geen budget meer, eindigt de ronde met de gezamenlijke inkomstenfase en het bijstellen van de roem van de componisten. Elke uitvoering in één van de zalen (maximaal 3 of 4) van jouw theaters levert minimaal 1 dukaat op. Meer opera’s in hetzelfde theater leveren een mooie bonus op en de Maestro kan dit bedrag in één stad nog eens verdubbelen.

Daarna wordt gekeken, van welke componist de meeste werken worden gespeeld bij alle spelers. Deze populaire componist stijgt in aanzien, met als gevolg dat zijn opera’s meer roempunten opleveren en zijn composities uiteraard duurder in aanschaf worden.

Na elke drie ronden is er weer een tijdperk voorbij en vindt er een telling plaats. Bij elk theater wordt gekeken, welke opera’s er in de Grote Zaal (waarvan elk theater er maar één heeft) worden gespeeld. Deze werken leveren net zoveel punten op als de actuele roem van de componist. Daarnaast staat elk tijdperk nog in het teken van één bepaalde componist. Die geeft voor elk van zijn opera’s in de Grote Zaal bonuspunten: het eerste tijdperk 1, het tweede tijdperk 2 en in het derde en laatste tijdperk zelfs 3 bonuspunten.

Ten slotte

Veel elementen kennen we natuurlijk al uit andere spellen, maar de combinatie hiervan is bij Opera uitstekend gelukt. Vele wegen leiden naar Rome (of in dit geval Venetië, Wenen, Berlijn, London, Parijs en Milaan) en die zullen èn kunnen niet gelijk zijn. Je kunt het spel op de lange termijn spelen door langzaam maar zeker (bijna) overal een theater en je beste componist in de Grote zaal te hebben. Of je gaat voor de snelle winst tussendoor met extra waarderingen voor 1 theater, zodat je een voorsprong krijgt die de ‘langzame bouwers’ aan het eind niet meer kunnen inhalen. Tal van tussenvormen zijn natuurlijk mogelijk en hangen ook sterk van je medespelers en de beurtvolgorde af. Iedereen wil graag in elke stad een theater bezitten, maar hun aantal is beperkt. London, Parijs en Milaan komen pas later in het spel en bieden slechts plaats aan twee theaters. De populariteit van de componisten wordt aan het begin van elk spel willekeurig bepaald, evenals de componisten die een bonus geven in de drie tijdperken. Dit verhoogt de ‘herpeelbaarheid’ en houdt je scherp. Opera is een spel om naar uit te kijken dit najaar. Nog 156 dagen…. 155….154….

Met dank aan Hans van Tol voor de korte tekst over de historie van dit spelontwerp.

Titel: Opera
Auteur: Hans van Tol
Uitgever: The Game Master
Aantal spelers: 2-4
Speelduur: 90-120 minuten
Prijs: onbekend


Spellen > Recensies >
Opera


Top