Spellen > Recensies > Ora et Labora

Ora et Labora

Erwin - 2011


Ora et Labora is Uwe Rosenberg's economische bordspel over het middeleeuwse kloosterleven. De religieuze kant van de setting voert niet de boventoon, het draait in dit spel meer om labora dan om ora. Je kunt het spel in twee landen spelen, Ierland of Frankrijk. Beide geografische varianten gebruiken hun eigen kaartzijde en hebben een paar eigen goederen. Iedere speler begint het spel met een eigen bordje met 10 landschapsvelden. Daarop liggen aan het begin enkele bos- en moeraskaarten, die na ontginning verdwijnen. Op sommige velden zijn vaste gebouwen afgebeeld. In de loop van het spel breidt je jouw kloosterdomeintje uit met nieuwe gebouwen en extra landschappen. Iedere speler heeft drie speelfiguren, een prior en twee monniken, waarmee je gebouwen bezoekt om acties uit te voeren. Het meest opvallende spelonderdeel is het zogenaamde productiewiel, dat op het gekozen centrale speelbord wordt bevestigd. Met deze 'draaischijf & uitsteeksel' wordt het productieniveau van goederen aangegeven en worden bepaalde spelfasen geactiveerd.

Een speelronde bestaat uit vijf stappen.

In de eerste stap halen de spelers hun drie speelfiguren terug, wanneer ze aan het begin van de ronde alle drie op gebouwen stonden.

In de tweede stap wordt het productiewiel één positie verder gedraaid. Dit verhoogt de productiewaarde van de verschillende goederensoorten. Een goederensoort staat met een houten speelstukje op een veld van het productiebord. Naast dit veld vind je een getal op het productiewiel. Dit is de actuele productiewaarde van deze goederensoort. Nadat de productie is uitgevoerd, verplaats je het speelstukje van deze goederensoort naar het veld naast de '0'. Dan duurt het weer even voordat deze goederensoort productief wordt.

De derde stap wordt alleen uitgevoerd wanneer de arm van het productiewiel naast de volgende voorraadstapel met nieuwe gebouw- en nederzettingkaarten eindigt. Dan wordt het spel kort onderbroken voor een nederzettingfase. Dan mogen de spelers eerst een landschapsbordje kopen, waarmee ze hun kloosterdomein vergroten. Daarna mag je tegen betaling van de afgebeelde goederen een nederzettingkaart bouwen. Aan het einde van deze stap worden nieuwe gebouwkaarten aan het open aanbod toegevoegd en krijgen de spelers een nieuwe nederzettingkaart.

In de vierde stap voert iedere speler in volgorde één hoofdactie uit, waarna de startspeler een tweede hoofdactie mag uitvoeren. Naast de hoofdacties mag je altijd graan inwisselen voor stro, muntgeld wisselen of wijn resp. whiskey verkopen. Er zijn drie hoofdacties mogelijk:

Je kunt een speelfiguur op een gebouw zetten om meteen de actie van dit gebouw uit te voeren. Met een eigen speelfiguur kies je hiervoor een vrij eigen gebouw. Tegen betaling van 1 munt (later in het spel 2 munten) kun je als alternatief een monnik van een medespeler inhuren. Deze monnik zet je op een vrij gebouw van deze medespeler. Je kunt 'm ook een loer draaien, door zijn monnik te paaien met wijn of whiskey. Dan verleent de zuipschuit zijn diensten gratis en voor niks.

Je kunt een bos- of een moeraskaart van jouw startbordje verwijderen, om hout- of turffiches te bemachtigen. De opbrengst hangt af van de stand van het productiewiel. Uiteraard zet je na de productie het hout- of turfstukje naast de '0' van het wiel.

Je kunt tegen betaling van de afgebeelde goederen een nieuwe gebouwkaart uit het open aanbod kopen. Dit gebouw plaats je op een vrij veld. Kloostergebouwen moeten altijd naast elkaar liggen, sommige andere gebouwen kun je uitsluitend op bepaalde landschappen bouwen. Beschik je na het bouwen over een vrije prior, dan mag je hem meteen inzetten om het nieuwe gebouw te activeren. Twee acties voor de prijs van één!

In de vijfde stap gaat de startspelerfiguur naar de volgende speler.

Na twee complete ronden van het productiewiel eindigt het spel met een 25e bonusronde. Dan krijgt iedere speler zijn prior terug, waarmee hij vervolgens een willekeurig gebouw mag activeren. Het maakt niet uit in welk klooster dit gebouw ligt en of het al dan niet vrij is. Dan volgt een laatste nederzettingfase, waarna de winstpunten worden geteld. Je krijgt punten voor goederen, voor gebouwen en nederzettingen en ten slotte voor groepjes kaarten rond nederzettingen.

Ten slotte

Ook deze preview is gebaseerd op het lezen van de spelregels, zonder een blik op het spelmateriaal of enige speelervaring. Ik kan je helaas niet meer bieden dan een overzicht van het spelverloop. Ik heb namelijk nog geen zicht op de individuele kaarten en hun samenhang. Omdat deze kaarten, net als bij de illustere voorganger Le Havre, de jus van het spelsysteem vormen, biedt deze preview helaas niet meer dan een flauwe smaak. Gelukkig ligt Spiel om de hoek en kunnen we over een paar dagen van het volledige gerecht proeven.

Titel: Ora et Labora
Auteur: Uwe Rosenberg
Uitgever: Lookout Games e.a.
Aantal spelers: 1-4
Speelduur: ong. 120-180 minuten
Prijs: ong. € 45,-

Afbeeldingen: Z-Man Games



Spellen > Recensies >
Ora et Labora


Top