Spellen > Recensies > Sternenfahrer

Sternenfahrer von Catan

Bob Schubert - 1999


Sternenfahrer - doos Wie in oktober door de hallen van Spiel 99 liep, kon met name in de omgeving van de Kosmosstand vele groepjes van 4 personen waarnemen die een nieuw Science Fiction bordspel speelden. Meest in het oog springende kenmerken waren een fraai speelbord van grote omvang en merkwaardige plastic ruimtescheepjes van 20 cm lengte, die voortdurend als een soort rammelaar door de spelers heen en weer werden geschud. Het spel was ogenschijnlijk bijzonder populair, want overal in de vrije gangpaden van de Kosmosstand zaten of knielden de spelers die geen tafel hadden bemachtigd over het duidelijk herkenbare spelbord en trotseerden of negeerden daarbij de (stoel)poten van de minder oplettende medespelers. Spelkenners hadden aan een halve blik genoeg om te zien wat hier aan de hand was: de goede oude kolonisten van Catan keerden hun eiland en thuisplaneet de rug toe en wierpen zich op de ruimte - Die Sternenfahrer von Catan waren geboren.

Veel plastic, weinig nieuws?

Als ervaren speler en bezitter van vrijwel het gehele Siedler-spectrum bekeek ik deze nieuwe telg van de Siedlerfamilie met gemengde gevoelens. De doos en de inhoud zagen er ontegenzeggelijk bijzonder fraai uit, maar bood de prijs (DM 80,- ; au) werkelijk iets vernieuwends, of in ieder geval iets speelbaars? Dat kon alleen met uitproberen worden vastgesteld, maar dat was in Essen zo goed als onmogelijk (zie boven). Nadat ik eindelijk de goedkoopste aanbieder had gevonden, was ik 2 weken later eindelijk in de gelegenheid om mijn eigen oordeel te vormen.

Doos en inhoud

De speldoos van Die Sternenfahrer is een lust voor het oog en siert alleen met zijn uiterlijk de spelenkast van de verzamelaar (aldus een bekende spelenverzamelaar in Leusden die met zijn nog steeds gesealde exemplaar de daad bij dit woord heeft gevoegd). De doos zelf heeft het bekende lastige Siedlerformaat -dat zo slecht tussen je andere spellen past- en overtreft met zijn dikte zijn familieleden met minstens 50%. De inhoud liegt er gelukkig niet om: naast een stevig spelbord van 60 x 90 cm treft de bezitter aan:

  • 4 plastic 'moeder'ruimteschepen met gekleurde balletjes in hun 'staart';
  • 68 extra scheepsuitbreidingen (aandrijvingen, boordkanonnen, vrachtringen);
  • 40 'beroemdheidsringen';
  • 100 grondstofkaartjes;
  • 32 ontmoetingskaartjes;
  • 20 vriendschapskaarten van buitenaardse rassen (niet 16, zoals op de doos staat);
  • 4 x (9 koloniën, 7 handelsstations, 3 ruimtehavenringen, en 3 transportschepen), uitgevoerd in geel, rood, blauw en groen plastic;
  • 42 kartonnen markers;
  • 4 overzichtskaarten met de belangrijkste regels;
  • een spelregelboek;
  • een 'almanak' met spelvoorbeelden.

Voorts bevat de doos nog deels uitneembare mallen waarin het overvloedige spelmateriaal kan worden gesorteerd en opgeborgen. Over de design niets dan lof.

Sternenfahrer
spelbord en materiaal

Het spel

Elke speler neemt de rol van een (geel-rood-blauw-groen) volk op zich dat zich tot doel heeft gesteld de wereldruimte voor de mensheid te veroveren, ahum, koloniseren. Wie als eerste van de vier volken 15 'beroemdheidspunten' (lees: overwinningspunten) heeft verzameld, mag zich het meest succesvolle volk noemen en heeft het spel gewonnen. Om dit doel te bereiken verzamelt men grondstoffen, sticht men koloniën op vreemde werelden, richt handelsstations op bij planeten van andere rassen, handelt en/of voert strijd met ruimtepiraten, bouwt nieuwe ruimtehavens en probeert men via een aantal 'toevallige' gebeurtenissen zoveel mogelijk aanzien te verwerven.

Elke speler start met 3 koloniën, een ruimtehaven en een kolonistenschip, die over 4 zonnestelsels met elk 3 planeten verdeeld worden. Net als bij de andere Siedler-varianten is de startpositie van groot belang. De planeten in Die Sternenfahrer von Catan hebben een zelfde doel als de gebieden in de andere Catan-spelen: zij leveren bij de juiste dobbelsteenworp grondstoffen op voor de bezitters van aangrenzende koloniën, te weten: voedsel, erts, carbon, brandstof en handelsgoederen. Met bepaalde combinaties van deze grondstoffen verbetert men zijn ruimteschepen of bouwt nieuwe koloniën en handelsstations.

Alleen de 4 zonnestelsels van de startposities hebben een marker die zichtbaar aangeeft bij welke dobbelsteen deze planeet grondstoffen produceert. De markers op de planeten van de andere zonnestelsel liggen nog gedekt en kunnen pas ingezien worden als een ruimteschip arriveert (de Seefahrer von Catan groeten u).

Een spelersbeurt ziet er als volgt uit:

  1. De speler werpt 2 dobbelstenen. Het getal bepaalt welke planeten produceren. Alle gelukkige spelers ontvangen grondstoffen.
  2. De speler ontvangt een extra grondstof als hij minder dan 9 beroemdheidspunten heeft.
  3. De speler handelt met zijn medespelers en/of bouwt handels- en kolonistenschepen, of verbetert zijn ruimteschepen (in willekeurige volgorde)
  4. De speler bepaalt de snelheid van zijn ruimteschepen, handelt eventuele toevallige ontmoetingen af en beweegt zijn ruimteschepen over het bord.

De eerste 3 fases zijn voor Siedler-spelers bekende kost. Zelfs de beruchte '7'-worp ontbreekt niet, waarbij de werper een grondstofkaart bij een medespeler mag trekken en spelers met meer dan 7 kaartjes de helft van hun kaarten moeten inleveren.

De vierde fase brengt iets nieuws:
De speler schudt (rammelt) zijn moederruimteschip en controleert, welke 2 gekleurde balletjes in de doorzichtige staart verschijnen. Een blauw balletje is 1 bewegingspunt, een gele 2 bewegingspunten en een rode 3. Deze punten telt hij bij zijn basissnelheid (=3) op en vermeerdert dit getal met eventuele bonussen door extra aandrijvingen.

Verschijnt een zwart balletje, vindt er een ontmoeting plaats. Dit kunnen vriendelijke of roofzuchtige piraten zijn, vriendelijke of behoeftige handelaren, schepen in nood of een dimensionale poort naar een willekeurige plek op het speelbord. Elke keer wordt de speler voor keuzes gesteld: moet hij wel of niet grondstoffen geven? Hoeveel? Kan hij het op een conflict aan laten komen? Of liever vluchten? Niets doen is natuurlijk ook een optie.

Zoals te verwachten valt, zijn de resultaten sterk willekeurig. Een gift van 1 grondstof aan een behoeftige handelaar levert de ene keer beroemdheidspunten op en de andere keer juist verlies wegens gierigheid. Proeven op bewapening of snelheid eisen steevast een rammel met het moederruimteschip en wie zijn ruimteschip reeds met gadgets overladen heeft, wordt verrast door de 'tand des tijds' kaart en moet met lede ogen een aantal 'versleten' onderdelen verwijderen.

Spelverloop

Aan het begin van het spel wordt er driftig gekoloniseerd om aan zoveel mogelijk (kansen op) grondstoffen te komen. Er vindt een wedren naar de 'goede' planeten plaats. Werelden met een piratennest of een onherbergzaam klimaat laat men links liggen totdat men in de tweede helft zijn schip voldoende heeft uitgerust om deze planeten bewoonbaar te maken.

In deze tweede helft winnen de handelsgoederen snel aan belang. Als enige grondstof kunnen zij 2 : 1 tegen andere grondstoffen worden ingeruild. En zij zijn nodig om handelsschepen te bouwen (= schepen die een handelsstation vervoeren). Een handelsstation bij een buitenaards ras levert 2 beroemdheidspunten èn een kaartje met speciale eigenschappen op. Hiermee kun je snel het vereiste aantal punten behalen, maar kijk uit voor je medespelers: de 2 beroemdheidspunten gaan naar de speler met de meeste handelsstations bij dit volk. Dus als een andere speler 2 stations bij dit ras bouwt.........


de buitenaardse rassen

En dan is ineens het spel afgelopen. Je kunt in de eindfase van het spel klappers van 4 of 5 beroemdheidspunten maken en daarmee een achterstand in een zege veranderen. Dit houdt het spannend en zorgt dat het spel niet te lang wordt (toch al gauw een 2 uren). Maar mij bekruipt de gedachte dat het vereiste aantal van 15 winstpunten met name is gekozen om de kopers niet af te schrikken met een spel dat zeker meer dan 2 uren duurt.

Conclusie

Die Sternenfahrer von Catan zijn met name een verzameling bekende Siedler-elementen in een (fraai) science fiction jasje. Maar het jasje past. Crititici die het gelukselement van de toevallige ontmoetingen te sterk vinden, kunnen mij niet overtuigen: de ontmoetingen verhogen inderdaad de geluksfactor maar brengen ook een interactief element in het spel. Met name in de eerste fase van het spel bouwt iedere speler voor zich zelf en heeft men alleen in de handelsfase met elkaar te maken.
Wat mij betreft zijn Die Sternenfahrer zonder meer een nieuwe spelenswaardige telg in de groeiende Siedlerfamilie. Ik zelf zal hem zonder meer nog vaker uit de kast trekken. Mijn kinderen zeuren nu al.

Nawoord van "Leusden" (die het spel nu ook heeft gespeeld)

Ondanks de extra toevalselementen bevat Sternenfahrer wat de "geluksfactor" betreft in ieder geval één verbetering ten opzichte van de Kolonisten van Catan. In dit spel is het namelijk niet mogelijk dat je 1) beurtenlang geen grondstofkaartjes krijgt, waardoor je 2) niet kunt handelen en bouwen en 3) je medespelers je ondertussen inbouwen met hun wegen, waarna je 4) de rest van het spel uit je neus zit te eten. De (af en toe opspelende) zwakte van De Kolonisten is hiermee opgelost.

Ik wil nog iets kwijt over de "interactie" in Sternenfahrer. Aan de ene kant voegen de toevallige ontmoetingen interactie toe, aan de andere kant heb ik het gevoel dat Sternenfahrer op veel onderdelen interactie heeft ingeleverd. Het bord is groot, je kunt vliegen waar je maar wilt en hebt veel tijd om je positie rustig te ontwikkelen. Dit leidt er onder meer toe dat in Sternenfahrer niet of nauwelijks wordt gehandeld tussen de spelers. Dat betekent dat je minder met elkaar bezig bent en voor een deel met z'n vieren elk een solitair spel zit te spelen. De "ik lees een kaartje voor" interactie van de ontmoetingen is eigenlijk een schamele compensatie.

Expansie voor 5/6 spelers

In de loop van 2000 verschijnt een expansieset voor 5 en 6 spelers. De set bevat twee nieuwe zonnestelsels en een vijfde buitenaards volk. Het spelbord wordt overigens niet vergroot.

Titel: Die Sternenfahrer von Catan
Auteur: Klaus Teuber
Uitgever: Kosmos
Aantal spelers: 3 - 4 
Speelduur: 90 - 120 minuten
Prijs: ong. 40


Spellen > Recensies >
Sternenfahrer


Top