Spellen > Recensies > Union Pacific

Union Pacific

Erwin Broens - 1999


Union Pacific is het nieuwe bordspel van Alan Moon, de auteur van het spel van het jaar 1998 Elfenland. Net als de bekroonde voorganger is Union Pacific niet helemaal nieuw, maar een verbeterde versie van een ouder bordspel (Airlines - van de Duitse uitgever Abacus).

De Union Pacific bezit een spoorwegennet, dat de grootste Amerikaanse steden met elkaar verbindt. Tien maatschappijen proberen deze spoorlijnen op te kopen. De spelers zijn de aandeelhouders van deze maatschappijen. Ze werken aan de uitbouw van het spoorwegennet en vechten tegelijkertijd om de meerderheid van de aandelen in de maatschappijen. Iedere speler wil de meeste aandelen in de winstgevende maatschappijen verzamelen en op de betaaldagen het meeste dividend opstrijken. De rijkste speler wint namelijk het spel.


spelmateriaal

Lijnen en treinen

Het spelbord is onderverdeeld in spoorlijnen die telkens twee steden verbinden. Op een spoorlijn worden altijd één tot vier locomotiefvelden afgebeeld. Zo'n spoorlijn mag slechts door één tot vier spoorwegmaatschappijen worden gebruikt. Het spelbord bevat verder de startstations van de tien spoorwegmaatschappijen. Vanuit deze stations bouwen de maatschappijen hun spoorwegennet uit. Het spoorwegennet kent spoorlijnen in vier verschillende soorten. Alleen de maatschappij El Paso & Rio Grande mag over alle spoorsoorten rijden. De negen overige maatschappijen mogen uitsluitend bepaalde spoorsoorten gebruiken. Dit beperkt uiteraard de routes waarop zij kunnen rijden. De lengte van de routes verschilt ook per maatschappij, ze beschikken namelijk elk over een ander aantal locomotieven.

Bouwen en investeren

Als je aan de beurt bent moet je eerst één spoorkaart trekken. Daarna heb je de keuze uit twee acties, waarvan je er één moet uitvoeren: het bouwen van een verbinding tussen twee steden of het investeren in aandelen.

Als je bouwt kies je een spoorkaart en een locomotief van een van de tien maatschappijen. Deze locomotief plaats je op een locomotiefveld van een vrije spoorlijn (uiteraard alleen als de maatschappij deze spoorsoort mag gebruiken). De gekozen spoorlijn moet (in)direct in verbinding staan met het startstation van de desbetreffende maatschappij (gaten in de route zijn verboden). Als beloning voor het bouwen ontvang je een aandeel van een maatschappij naar keuze. Door het bouwen worden de aandelen van de maatschappijen meer waard: één miljoen per extra spoorverbinding.

De aandelen bewaar je in eerste instantie op je hand. Pas door het uitvoeren van de actie investeren worden ze winstgevend. Dan leg je de aandelenkaarten open op tafel en kunnen ze dividend opbrengen. De aandelenkaarten in je hand worden op de betaaldagen genegeerd, deze leveren niets op. Zo'n betaaldag vindt plaats wanneer iemand een dividendkaart trekt. In de gedekte stapel aandelenkaarten zijn in totaal vier dividendkaarten verstopt. De grootste aandeelhouder krijgt een bedrag in miljoenen uitgekeerd, dat gelijk is aan de omvang van het spoorwegennet van de desbetreffende maatschappij (startstation & locomotieven). De op één na grootste aandeelhouder krijgt de helft. Het investeren is overigens een tijdrovende bezigheid. Per beurt mag je of één of meer aandelenkaarten van dezelfde maatschappij, of elk één aandeel van twee verschillende maatschappijen neerleggen. Het duurt dus even voordat je een mooie aandelenportefeuille op tafel hebt liggen. Als je investeert loop je trouwens de beloning mis die je voor het bouwen wel krijgt: je mag geen nieuwe aandelenkaart trekken.

De Union Pacific is een bijzondere maatschappij zonder locomotieven. De waarde van deze aandelen wordt niet bepaald door de omvang van het spoornet, maar door een tabel in het regelboek. Op de eerste betaaldag leveren ze nog niets op, maar later in het spel vliegen de miljoenen over tafel. Gezien de sterk stijgende opbrengst mag je dit aandeel niet negeren.

Het spel is afgelopen zodra de vierde dividendkaart uit de stapel aandelenkaarten wordt getrokken. Dan vindt er nog een betaaldag plaats en mag de speler met het meeste geld zich de winnaar noemen. Gelukkig worden de dividendkaarten niet volkomen willekeurig door de stapel geschud (anders zou het spel in theorie binnen een paar beurten kunnen eindigen). In de eerste 6 kaarten zit geen dividendkaart, in de volgende 24 kaarten zit maar één en in de resterende stapel zitten er 3.

Ten slotte

Het spel is vooral interessant door de spanning tussen bouwen en investeren. Alleen door het uitbouwen van de spoorlijnen kun je aandelen verdienen. Deze aandelen worden ook nog eens meer waard naarmate de maatschappijen groeien. Maar met bouwen alleen kom je er niet. Slechts door te investeren worden je slapende aandelen geactiveerd en kun je dividend verwachten. Omdat je niet precies weet wanneer de dividendkaarten opduiken, moet je trouwens niet te lang wachten met investeren! Ook de samenstelling van je aandelenportefeuille vraagt de nodige aandacht. De kleine maatschappijen hebben weinig aandelen en locomotieven. Dat betekent dat je relatief snel een absolute meerderheid kunt behalen, maar ook dat de totale dividendopbrengst aan de lage kant zal blijven. De grote maatschappijen beloven aantrekkelijke opbrengsten, maar je loopt een hoger risico dat een andere speler je meerderheidsbelang overneemt. 

Union Pacific moet het niet hebben van bruisende interactie tussen de spelers. Je bent vooral bezig met de ontwikkeling van je eigen aandelenportefeuille. Het "pesten" van andere spelers is slechts sporadisch aan de orde - bijv. door de overname van een meerderheidsbelang.

Het materiaal is goed verzorgd: een mooi bord, handige overzichtskaartjes, een set speelgeld, de spoor- en aandelenkaarten en 131 plastic locomotieven. En last but not least, zijn de spelregels overzichtelijk, duidelijk en ruim voorzien van voorbeelden. Overigens heeft het speelgeld eigenlijk weinig te zoeken in dit spel. Je gebruikt het uitsluitend voor de registratie van je winstpunten, je kunt er niets mee kopen. Wat dit betreft had men kunnen volstaan met het scoreformulier uit de voorganger Airlines.

Titel: Union Pacific
Auteur: Alan R. Moon
Uitgever: 999 Games (NL) / Amigo Spiele (D)
Aantal spelers: 2 - 6
Speelduur: ong. 90 minuten
Prijs: ong. 30

Bijzonderheden:
Errata en aanvullingen



Spellen > Recensies >
Union Pacific


Top